О РЕСТАВРАЦИИ ЖИВОПИСИ ВАРАХШИ

Мақола Бухоро шаҳридан 40 км масофада жойлашган Варахша шаҳар ѐдгорлигининг (VII-VIII аср) деворий суратларини таъмирлаш масалаларига бағишланган бўлиб, унда ранг тасвирларни дала шароитидаги консервацияси тарихига оид маълумотлар ҳам келтирилган. Консервация ишлари Давлат Эрмитаж музейи ва Москва реставрация институти мутахассислари томонидан ўтган асрда амалга оширилган. Топилмаларнинг тадқиқ қилинмаган бўлаклари (10 дона) Бухоро музей қўриқхонаси – “Арк”да сақланган ва 2011 йилда ЎзР ФА Археология институтининг реставрация ва консервация бўлимига топширилган. Мақолада шарқий залнинг жанубий деворидаги суратлар композицияси бир қисмининг реставрация жараѐнлари тавсифи баѐн этилган. Бу катта бўлакда подшоҳ тахтининг оѐғи ва қанотли туя тасвирланган. Деворий суратларнинг орқа ва олд томонлари, топилма бўлакларининг барчаси таъмирдан чиқарилган, ранг тасвирлардан кўчиб тушган қизил рангли қатламлар ПБМА ацетон қоришмаси ѐрдамида жойига ўрнатилган. Деворий суратларни музей экспозицияси сифатида намойиш қилиш учун 183х240 см ҳажмда кўргазма тахтаси тайѐрланган ва деворий сурат парчалари ушбу қурилмага йиғилган. Кўргазма тахтасидаги очиқ жойлар “мастика” билан қопланган. Тайѐр бўлган ушбу деворий суратлар намунаси Бухоро “Арк” музейига намойиш этиш учун берилган.