
Мақсад: Коронар артериялар кўп томирли шикастланишга эга, коронар артериялари стентланган ва фақат оптимал медикаментоз даволанишда бўлган беморларда коморбид патологияларнинг ўзига хослигини ўрганиш. Усуллар: РИИАТКМ да 2014 йилда стационар давода бўлган ва коронароангиография амалиёти маъ- лумотларига асосан ЧКА бош томири ҳамда икки ва ундан ортиқ коронар артиялари шикастланган 144 бемор касаллик тарихлари ретроспектив таҳлил қилинди. Барча беморлар 2 гуруҳга ажратилди: 1-гуруҳ – симптомга боғлиқ коронар артериялар ва заруратга қараб бошқа коронар артерилари стент- ланган беморлар, 2-гуруҳ – фақат оптимал медикаментоз даво (ОМД) қабул қилган беморлар. Ундан ташқар, ҳар бир гуруҳ ёшга хос равишда 2 та субгуруҳга ажратилди: 65 ёшдан катта ва кичиклар. Ён- дош патологиялар борлиги ҳақида тиббий ҳужжатлар маълумотлари ва стационардаги текширув нати- жаларига асосланиб хулоса қилинди. Натижалар: гипертония касаллиги (69.6 % 92.3 % га нисбатан р = 0,01), УСОК (2,5 % 10,8 % га нисба- тан, р = 0,04), СЮЕ II Б (0 % 4,6 % га нисбатан, р = 0,05), дисциркулятор энцефалопатия (8,9 % 33,8 % га нисбатан, р = 0,001) стентланган беморлар гуруҳида ОМД қабул қилаётган беморлар гуруҳига нис- батан ишончли фарқ кузатилди. Гуруҳлар ичида ёшга боғлиқ (65 ёшдан катта ва кичик) субгуруҳлар қиёсий таҳлилида СЮЕ босқичлари бўйича кутилган фарқ кузатилди: ТОАдан ўтган, ёши катта бе- морлар субгуруҳида СЮЕ II А босқичи кўпроқ кузатилди (80 % 55,6 % га нисбатан, р = 0,03), ОМД қабул қилаётган ёши катта беморлар субгуруҳида СЮЕ II Б босқичи кузатилди (11,5 % 0 га нисбатан, р = 0,03). Хулоса: Оптимал медикаментоз давода бўлган, кўп томир шикастланишига эга беморлар янада оғир коморбид ҳолатлар билан характерланади. Беморнинг ёшининг ортиши бошқа ёндош патология сези- ларли ошиши йўқлигида юрак-қон томир коморбидлигининг ортиши билан кечади.