
Тадқиқотнинг мақсади: магистрал томирлар қаттиқлигининг билвосита кўрсаткичларини баҳолаш асосида юрак ишемик касаллиги хавф-стратификациясини оптималлаштиришдан иборат. Тадқиқотнинг материали ва текширув усуллари. Илмий тадқиқотда белгиланган мақсадга асос- ланиб, КАГ ёрдамида тасдиқланган ЮИК бор 40 ёшдан 70 ёшгача бўлган (ўртача ёши 62,4 ± 7,7 ёши) 133 бемор 2019–2020 й.й. РИКИАТМ ЮИК лабораториясида стационар даволанишдан ўтган пайтида клиник кузатувга олинган. Тадқиқот баённомасига кўра, беморлар касалхонага ётқизилган дастлабки 24–48 соат ичида умумий клиник текширув, электрокардиография, экокардиаграфия, клиник ва биоки- мёвий қон текширувлари, шу жумладан липид спектри ва юқори сезгир C-реактив оқсилни ўз ичига ол- ган назорат ишларини ўтказдилар. Шунингдек, касалхонага ётқизилган биринчи кунида қон томирлари деворининг қаттиқлигини ва марказий гемодинамикани (ГД) баҳолаш учун барча беморларда апплана- цион тонометрияси ўтказилди. Тадқиқотнинг натижалари. Периферик ПБ бўйича беморлар 2 гуруҳга бўлинган: 1-гуруҳни 95 бемор (63 эркак ва 32 аёл) ташкил этди, уларнинг ПБ 50 мм сим. уст. дан юқори эди; 2-гуруҳ 38 бемордан иборат эди (12 эркак ва 26 аёл), уларнинг ПБ 50 мм сим. уст. дан паст эди. 50 мм сим. уст. дан паст бўлган ПБ ва ЮИК билан, коронар артерия касаллиги билан хасталанган беморлар гуруҳида пСҚБ ва пПБ ўртача кўрсаткичлари 2-гуруҳдаги беморларга қараганда паст эди (р = 0,021). Лаборатория тадқиқотлари натижаларини баҳолашда ПБ 50 мм сим. уст. дан юқори бўлган ЮИК билан хасталанган беморларда 2-гуруҳдаги беморларга нисбатан УХ, ПЗЛП ХС ўртача концентрацияси сезиларли юқори бўлганлиги аниқланди (р < 0,05). Эхокардиография маълумотларига кўра, қоринчалараро тўсиғининг қалинлиги ва чап қоринча миокардининг масса индекси каби кўрсаткичларда сезиларли фарқ қайд этилган (р < 0,05): 1-гуруҳ беморларда юқоридаги кўрсаткичлар 2-гуруҳ беморларга қараганда юқори бўлган. 1-гуруҳ беморларда аппланацион тонометрияси натижаларини баҳолашда сезиларли да- ражада мСҚБ (р = 0,0012), мПБ (р = 0,002), АА (р = 0,031), АIх (р = 0,034), АIх@HR75 (р = 0,042) ва ПТТТ (р = 0,0073) ошганлиги ва мДҚБ камайганлиги (р = 0,069) аниқланди. Йиллик динамик кузатув давомида ЮИКнинг қўзиш даври (51,6 % га нисбатан 23,7 %, χ2 = 12,67, р < 0,001) 1-гуруҳдаги беморларда кўпроқ кузатилганлиги аниқланди. 5,3 % ҳолларда ЮИКнинг кечиши миокард инфаркти билан оғирлашди; ТОКА беморларнинг 41 % да (χ2 = 11,5, р < 0,001), АКША беморларнинг 9,5 % да (χ2 = 2,196, р = 0,139) ба- жарилган, 2-гуруҳ беморларда эса ЮИКнинг қўзиш даври 2,2 марта камроқ кузатилган ва ТОКА 4,1 марта камроқ бажарилган. Хулоса. ПБ ошган (> 50 мм сим. уст.) ва ЮИК бўлган беморларда ПБ 50 мм сим. уст. дан паст бўлган беморларга нисбатан мСҚБ, мПБ, АА, АIх, АIх@HR75 ва ПТТТ кўрсаткичлари юқори эканлиги тасдиқланган, бу эса қон томир деворларининг ремоделлаш жараёнининг янада кўпроқ ривожлангани- дан белги деб ҳисобланади. Шунингдек, ЮИК ва ПБ ошган беморлар орасида ПБ 50 мм сим. уст. дан паст бўлган беморларга нисбатан, ЮИКнинг қўзиш ҳолатлари, йилига касалхонага ётқизилганлар сони ва ТОКАлари анча кўпроқ учраганлиги аниқланди. Бу шуни кўрсатадики, марказий ГД кўрсаткичлари ва томирлар деворининг эластик хусусиятлари қон томирларини ремоделлаши ва ЮИКни кечиши учун энг муҳим мезонлардан бири ҳисобланади