logo
calendar21 июн 2021
view2
Asosiy til:O'zbek

НУТҚИЙ МУЛОҚОТДА ПАРАЛИНГВИСТИК ВОСИТАЛАРНИНГ ЎРНИ

Fan yo'nalishi:
pdf

60d07d0c04860.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ушбу тадқиқотнинг асосий мақсади антропоцентрик тилшуносликнинг етакчи йўналишларидан бўлганпаралингвистиканинг ўрганиш объекти, паралингвистик воситалар ва уларнинг нутқий мулоқотдаги аҳамиятини ёритишдан иборат. Мақолада паралингвистик воситалар нутқ сегментлари таркибига кирмайдиган, уни кузатиб борадиган воситалар эканлиги, бу жиҳатдан уларнингиккига бўлиниши, баъзилари шу сегментлар устига қўйиладиган воситалар (нутқ темпи, мелодикаси ва бошқалар) бўлса, баъзилари, хусусан, имо-ишора ва мимикалар тамоман бошқа ифода йўсинида боришиҳақидафикр юритилган. Муаллиф турли новербал воситаларнинг нутқий мулоқотдаги иштироки, аввало, нутқий вазиятга, суҳбат кўламига, вербал ифоданинг мазмунига, мавзусига мувофиқ келиши, мос бўлиши шарт эканлигини, яъни маълум шахсга хос, бироқ маъно англатмайдиган, коммуникация жараёнида беихтиёр равишда қўлланадиган кинетик ҳаракатларниновербал воситалардан фарқлаш зарур эканлигини таъкидлаб, нутқий мулоқотда самарадоликка эришиш учун адресант ва адресат ўртасида тил, яъни лисоний (вербал) умумийликдан ташқари мулоқотнинг нолисоний (новербал) воситаларидан фойдаланишда ҳам умумийлик бўлиши лозим эканлигини айтиб ўтади. Чунки нутқ жараёни, диалогик вазият ва сўзлашувчиларнинг психологик ҳолати фикр ифодалашда имо-ишорадан, товуш ўзгаришларидан, тана аъзолари ҳаракатларидан фойдаланишни тақозо этади. Бу воситалар эса нутқий мулоқотни амалга оширишда ўзига хос ўрин эгаллаган омил лардан саналади. Новербал воситалар вербал восита билан боғлиқ ҳолдатекширилгани учун ҳам тилшуносликнинг ўрганиш объекти саналади.

MUALIFLAR

Teglar

# адресант# адресат# addressee# nonverbal means# paralinguistic# вербал воситалар# вербальные средства# паралингвистика# anthropocentric paradigm# новербал воситалар# невербальные средства# антропоцентрик парадигма# нутқий мулоқот# антропоцентическая парадигма# речевое общение# speech communication# verbal means

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Николаева Г. М., Успенский Б. А. Языкознание и паралингвистика // Лингвистические исследования по общей и славянской типологии. — М., 1966.

Нурмонов А. Танланган асарлар. 3 жилдлик. — Т.: Академнашр, 2012. — 1 жилд. — 416 б.

Нурмонов А. Танланган асарлар. 3 жилдлик. —Т.: Академнашр, 2012. —3 жилд. — 376 б.

Реформатский А.А. Введение в языкознание. – М.: 1960. – 432 с.

Саидхонов М. Алоқа-аралашув ва имо-ишоралар. —Т.: Фан. 2008. — 84 б.

Выготский Л. С., Лурия А. Р. Этюды по истории поведения. — М., 1993. — 224 с.

Искандарова Ш. Ўзбек нутқ одатининг мулоқот шакллари. Фил.фан.ном.диссертацияси. —Самарқанд, 1993. — 140 б.

Колшанский Г.В. Паралингвистика. — М.: Наука, 1974. — 79 с.

Сафаров Ш., Тоирова Г. Нутқнинг этносоциопрагматик таҳлили асослари. —Самарқанд, 2007. — 39 б.

Тоирова Г. Ўзбек нутқий мулоқотида системавийлик ва информативлик. Фил.фан.фалсафа доктори (PhD). — Тошкент, 2017. — 157 б.

Худойберганова Д. Лингвокультурология терминларининг қисқача изоҳли луғати. — Тошкент: Турон замин зиё, 2015. — 44 б.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.