Маълумки, фундаментал фаннинг (генетика, ген инженерияси, биотехнология ва бошқалар) ўзи бевосита истеъмолчига етиб бориш имконияти кам. Фақат нав ва гибрид ёрдамида сиз уруғлик бозорига ва шунга мос равишда қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришига муваффақиятли киришингиз мумкин. Ривожланган мамлакатларда ҳозирги босқичда нав ҳосилдорликнинг 40-50% гача ошишини таъминлаб, сифатини белгилаб беради. Селекциядаги муваффақиятлар тўғри йўлга қўйилган уруғчилик тизими орқали амалга оширилади. Таъкидлаш жоизки, селекция ва уруғчиликни жадал ривожлантиришнинг асосий тамойиллари бу – аниқ қонунчилик базаси, давлат ва касб-ҳунар ташкилотлари назоратида бўлган қатъий қонунчилик базасининг фаолият юритиши ҳисобланади. Мамлакатимизда бозор иқтисодиёти шароитида ишлашнинг энг муҳим пойдевори қуйидагилар бўлиши мумкин: - Ўзбекистон Республикасининг “Селекция ютуқлари тўғрисида”ги қонуни (2002); - “Уруғчилик тўғрисида”ги қонуни (2019); - Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси, “Селекция ютуғига бўлган ҳуқуқ”. Ишни ташкил этишда ички омилларни тўғри киритиш билан юқоридаги деярли барча заиф томонлар уруғчилик тизимининг кучли томонларига айланиши мумкин. Бунда Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати, Олий Мажлис, Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Фанлари Академияси олимлари ва бошқа манфаатдор муассасалар, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Селекция ютуқларини синаш ва муҳофаза қилиш давлат комиссияси, Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал ютуқлар агентлиги, Республика ғўза уруғчилиги маркази ҳамда уруғчилик кластерлари, МЧЖ, хусусий банклар, селекция ва уруғчилик корхоналари вакиллари ходимларининг ҳамкорликда иш олиб бориш зарурати киради. Бизнинг фикримизча, устама хақ (роялти) йиғиш Миллий Иттифоқ ёки селекционерлар ва уруғчилар Ассоциацияси каби махсус ташкил этилган нотижорат мустақил ташкилот томонидан амалга оширилиши керак, бунда мутахассислардан ташқари, ҳуқуқшунослар, патентшунослар, олимлар ва иқтисодчилар, уруғлик ишлаб чиқарувчилар ва сотувчиларга сублицензиялар бериш учун патент эгасининг эксклюзив лицензиясига эга бўлади. Бундай тизим барча селекционерларнинг саъй-ҳаракатларини битта лицензиялаш тизими остида бирлаштиради. Уни амалга ошириш ҳаражатлари оқилона тақсимланади ва асоссиз ҳаражатлар минималлаштирилади.