logo
calendar18 июн 2022
view2
Asosiy til:O'zbek

СИДЕРАТ ЭКИНЛАРИНИ ПАРВАРИШЛАШНИНГ ЎТЛОҚЛАШИБ БОРАЁТГАН ТАҚИРСИМОН ТУПРОҚЛАР ХОССАЛАРИГА ТАЪСИРИ

Fan yo'nalishi:
pdf

62ad972105541.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ушбу мақолада Республиканинг жанубий минтақаси Қашқадарё вилоятининг ўтлоқлашиб бораётган тақирсимон тупроқлари шароитида такрорий ва оралиқ сидерат экинларнинг тупроқ агрокимёвий ва агрофизик хусусиятларига ҳамда тупроқнинг намлигига таъсири бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари келтирилган. Озиқа элементлари билан кам таъминланган тупроқларда намликни тутиб туриш қобилиятини оширишда, унинг барча агрономик хусусиятларини яхшилашда кузги буғдой анғизига дуккакли, мойли ва сабзавот экинлар, унинг таглигида (фонида) оралиқ экинларни (жавдар, сули, тритикале, беда) сидерат сифатида экиш ва кўк массасини (457,3-463,7 ц/га) майдалаб шудгорлаб ташлаш юқори натижа бериши аниқланган. Дуккакли экинлардан кейин оралиқ экинларнинг 2-3 тури (жавдар+тритикале+беда, жавдар+сули+беда) қўшиб экиб ва сидерат сифатида (457,3-463,7 ц/га) шудгорлаб ташланиб, 2 йил ғўза парваришланганда тупроқ таркибидаги озиқа элементларининг дастлабки миқдорига нисбатан гумус миқдори мақбул сақланган ҳолда азот 0,005-0,012%, фосфор 0,002-0,026% га ортганлиги қайд этилган. Шунингдек такрорий экинлар таглигида қишки оралиқ экинлар экилиши, улардан юқори миқдорда кўк масса қолиб, тупроқни чириндига бойитиши натижасида унинг донадорлиги ошиб, ҳажм массаси 0-30 см қатламда 0,04 г/см3, 30-50 см ли қатламда 0,02 г/см3 га камайишига ва аксинча яшил ўғитлар билан бойитилмаган тупроқларда ҳажм массаси шунча миқдорда ортганлиги келтирилган ҳамда тупроқ намлиги кўрсаткичлари ҳам сидерат экинлар таъсирида 2,0-2,8% га юқори бўлганлиги таҳлилларда аниқланган. Тадқиқот натижаларига асосан Қашқадарё вилоятининг ўтлоқилашиб бораётган тақирсимон тупроқлари шароитида тупроқнинг нам тутиб туриш қобилиятини оширишда ва ғўзани парваришлашда кузги буғдой анғизига дуккакли экинлар мош, соя экиб, унинг таглигида (фонида) оралиқ экинларни (жавдар, сули, тритикале, беда) экиш тавсия этилади.

MUALIFLAR

Teglar

# кунжут# sesame# мош# маш# mungbean# рожь# rye# овёс# сули# oats# тупроқ намлиги# влажность почвы# соя# soybean# кўк масса# шолғом# репа# тритикале# triticale# такрорий экинлар# сидерат экин турлари# жавдар# тупроқнинг агрофизик ва агрокимё# повторные культуры# кунжут (сезам)# сидератные культуры# зеленая масса# агрофизические и агрохимические # summer crops# turnip# green manure crops# green mass# agrophysical and agrochemical so# soil moisture.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Бўриев Я. Қарши чўли шароитида қишлоқ хўжалик экинларини етиштириш агроомиллари. Қарши “На- саф” - 2017 й. Б– 257-259.

Дала тажрибаларини ўтказиш услублари. Тошкент-2007 йил. -б. 1-147.

Иминов А. Такрорий экинлар ва кузги буғдой. // Ўзбекистон республикаси қишлоқ хўжалигида сув ва ресурс тежовчи агротехнологиялар. Тошкент – 2008. – Б. 350.

Методика полевых и вегетационных опытов с хлопчатником. СоюзНИХИ, 1981 г. -с. 1-81.

Методы агрохимических, агрофизических и микробиологических исследований в поливных хлопковых районах. СоюзНИХИ, 1973 г. -с. 1-67.

Намозов Ф, Иминов А. Қисқа навбатли алмашлаб экиш тизимларида етиштирилган экинларни тупроқ унумдорлигига таъсири. // Ғўза селекцияси, уруғчилиги ва етиштириш агротехнологияларининг долзарб му- аммолари ҳамда уни ривожлантириш истиқболлари. Тошкент - 2017. – Б. 255.

Норқулов У. Ўзбекистоннинг сув муаммолари ҳақида суҳбат. // Кун.уз расмий сайти. 29.06.2021.

Нуритдинов Н, Шамситдинов Ф. Соянинг тупроқ унумдорлигига таъсири. // Ғўза ва ғўза мажмуидаги экинларни парваришлаш агротехнология-ларни такомиллаштириш мазусидаги республика илмий-амалий анжумани маърузалари асосидаги мақолалар тўплами. Тошкент-2013. - Б. 175.

Орипов Р. Ўзбекистон деҳқончилигида қишки оралиқ экинларнинг истиқболлари. // Тупроқ унумдорлигини оширишнинг илмий ва амалий асослари. - 2007. – Б. 60.

Тожиев М., Тожиев К., Очилдиев Н. Такрорий ва сидерат экинларнинг тупроқнинг агрофизик хоссаларига таъсири. // Ғўза селекцияси, уруғчилиги ва етиштириш агротехнологияларининг долзарб муаммолари ҳамда уни ривожлантириш истиқболлари. Тошкент-2017. – Б. 278.

Халманов Н. Органик деҳқончиликда микробиологик жараёнларнинг сидерат ўғитлари таъсирида бошқа- рилиши. // Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш истиқболлари: замонавий амалиёт ва инновацион технологиялар. Тошкент - 2020. – Б. 288.

Чалданбоев С. Муттасил ғўза ва зироатлар алмашлаб экилган далаларда тупроқ унумдорлик қобиляти- нинг пахта ҳосилдорлигига таъсири. // Фермер хўжаликларида пахтачилик ва ғаллачиликни ривожлантиришнинг илмий асослари. Тошкент – 2006. – Б. 201.

Эрназаров И. Пахтачиликда оралиқ экинлар. Тошкент “Меҳнат” - 1988 й. Б– 74.

Ҳолиқов Б, Бўриев Я. Алмашлаб экишнинг қисқа ротацияли тизимларида тупроқ унумдорлиги ва ғўза ҳосилдорлиги. // Фермер хўжаликларида пахтачилик ва ғаллачиликни ривожлантиришнинг илмий асослари. Тошкент – 2006. – Б. 52.

Ҳолиқов Б.М. Тупроқ унумдорлиги: муаммолар, тадқиқотлар ва натижалар. // Пахтачилик ва дончиликни ривожлантириш муаммолари. Тошкент – 2004. Б. 35.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.