Ушбу мақолада Сомонийлар ва Қорахонийлар даврида мотуридийлик таълимотининг пайдо бўлиши ва ривожланиши ёритилган. Шунингдек, унда Самарқанддаги икки ақидавий мактаб – Дорул-Жузжония ва Дорул Иёзия ҳақида ҳам сўз боради. Булардан ташқари, мақолада Аловуддин Усмандий Самарқандийнинг ҳаёти ва илмий мероси ҳамда унинг Мовароуннаҳр калом мактаби ривожидаги ўрни ҳақида баҳс юритилган. Олимнинг асарлари, асар қўлёзмаларининг ҳозирда турли фондларда сақланаётган нусхалари ҳақидаги маълумотлар келтирилган. Шу билан бирга бугунги Бахмал туманидаги “Усмат ота” қабристонига дафн этилган олим Аловуддин Усмандий экани ҳақида тарихий фактлар мавжуд.