logo
calendar3 ноябр 2022
view1
Asosiy til:Rus

ФОСФОРЛИ СЕКИН ТАЪСИР ЭТУВЧИ УҒИТЛАРНИ ҚЎЛЛАШ ОРҚАЛИ СУҒОРИЛАДИГАН БЎЗ ТУПРОҚНИНГ АГРОКИМЁВИЙ ПОТЕНЦИАЛИНИ ОПТИМАЛЛАШТИРИШ

Fan yo'nalishi:
pdf

636398755bc9e.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Муаммонинг келиб чиқиши:Хозирги кунда кимё ва қишлоқ хўжалик фанида аниқ иқлимий шароитга ва экинлар учун мўлжалланган махсус ўғитлардан фойдаланиш концептияси қуйидагилар мақсадида ишлаб чиқилмоқда: 1. ўғитларнинг энг яхши шаклини қўллаш (Right Source); 2. оптимал дозада (Right Rate); 3. тўғри вақтда (Right Time); 4. энг муносиб тарзда (Right Place). Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси ИОНХ олимлар томонидан, 4R- стратегияни ҳисобга олган ҳолда, тупроқларнинг юқори биологик фаоллигини ва озуқа NPK элементларининг жадал ўзгаришини инобатга олиб, бўз тупроқ шароитида суғориладиган қишлоқ хўжалигига мўлжалланган оддий ва мураккаб ўғитлар ишлаб чиқишмоқда. Узоқ муддатда таъсир этадиган (пролонгик) ўғитлар тупроқ еритмасига озуқа моддаларни секинроқ ва босқичма-босқич чиқаришни таъминлайди, бу макроэлементларни тупроқда айланиш тезлигини камайтиради, уларнинг йўқотишларини минималлаштиради ва фойдаланиш тезлигини оширади. Ишнинг мақсади: Янги пролонгик фосфорли оддий ва мураккаб ўғитларнинг агрокимёвий самарадорлигини, ва уларнинг пахта ўсимлиги ўсишига, ривожланишига ва ҳосилдорлигига таъсирини аниқлаш ва таққослаш ҳамда суғориладиган бўз тупроқлардаги гумус, фосфор ва азотнингҳаракатчан ва ялпи шакллари таркибининг динамикасини аниқлаш. Методология:Тупроқ намуналарини танлаб олиниш ва таҳлил қилиш пахта ўсимликларнинг ривожланишини асосий фенологик фазалари даврида экинзор уфқидан амалга оширилди. Тажрибалардаги ўрим-йиғим, фенологик кузатишлар, тавсифлар ва ҳисоблар НИИССиАВХ усулларига мувофиқ олиб борилди. Тупроқда умумий ваўзлаштириладиган азотни умумий шакли N ; NH4+ ва NO3-; умумий Р ва Р2О5; карбон (гумус) миқдори ўрганилди. Статистик ва корреляцион таҳлил «STATISTICA.10» ва "Excel" ("маълумотлар таҳлили"тўплами) ёрдамида амалга оширилди.. Илмий янгилиги: Секин эрувчан оддий ва мураккаб фосфорли ўғитларнинг ўсимликларни ривожланишига ва пахта ҳосилдорлигига таъсири, шунингдек, ўсимликларнинг ривожланиш босқичларида макроэлементларни ялпи ва кўчма шаклларининг таркиби динамикаси ҳамда тупроқнинг агрокимёвий тартиби ва ўсимлик унумдорлиги кўрсаткичлари ўзаро боғлиқлиги биринчи марта кўрсатилган. Олинган натижалар. Аниқланишича, гранулаларнинг модификацияланган хусусиятлари туфайли секин эрувчан оддий ва мураккаб фосфорли ўғитлардан фойдаланиш N - ва P-бирикмаларнинг минераллашув жадаллигини камайтиради, озиқланишни оптималлаштиради ва ўсимлик органларининг ривожланишини тезлаштиради (7.4 ва 3.7%), бу мева элементларининг юқори сонини ҳосил қилишда акс этади ва шунга кўра, ҳосилдорликни оширади (14.4 ва 16.3% га нисбатан). Ўғитларнинг секин таъсир этувчи хусусиятлари ўсимликларни ортиқча ва шунга мос равишда макроэлементларни йўқотмасдан тўлиқ озиқлантиришни таъминлаш ва ҳосилдорлиги ошиши билан тупроқда азот ва фосфорнинг ижобий мувозанатига эришиш имконини беради. Хусусиятлари: - суғориш шароитида тез ва секин эрувчан ўғитлардан фойдаланиш пахтан ўсимлиги томонидан фосфор ва азотдан фойдаланиш хусусиятларига эга; - макроэлементларнинг трансформация тезлиги пасайиши тупроқ унумдорлигини ва ҳосилдорликни оширишга, жорий вегетация даврида ўсимликларнинг тўлақонли озиқланишини таъминлашга ва келгуси мавсум учун потенсиал таъминотни аниқлашга ёрдам беради; - ўсимликларнинг вегетатив ва репродуктив массаси шаклланишига макроэлементларни ҳиссаси кўрсатилган, тупроқнинг агрокимёвий тартиби ва пахтанинг ўсишига ўзаро боғлиқликлар кўрсатилган.

MUALIFLAR

Teglar

# трансформация# transformation# фосфор# phosphorus# азот# nitrogen# удобрения# fertilizers# урожай# harvest# ўғитлар# пролонгированное действие# ти-пичный серозем# узоқ муддатли ҳаракат# типик серозем# екин# prolonged  action# typical  gray  soil

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Cramer GR, Urano K, Delrot S, Pezzotti M, ShinozakiK. (2011) Effects of abiotic stress on plants: a systems biology perspective. // BMC Plant Biol. -2011 17;11:163. doi: 10.1186/1471-2229-11-163.

Jianbo Shen, Lixing Yuan, Junling Zhang, Haigang Li, Zhaohai Bai, Xinping Chen,Weifeng Zhang, and Fusuo Zhang (2011) Phosphorus Dynamics: From Soil to Plant.// Plant Physiology Ò. -July 2011. -Vol. 156. -Рp. 997–1005

M. Shahbaz Akhtar, Yoko Oki, Tadashi Adachi, Y. Murata, Md. H. R. Khan (2007) Relative Phosphorus Utilization Efficiency, Growth Response, andPhosphorus Uptake Kinetics of Brassica Cultivars under a Phosphorus Stress Environment.// Communications in Soil Science and Plant Analysis. -Volume 38. -2007. -Issue 7-8. -Рр. 1061-1085.

Prem S. Bindraban, Christian O. Dimkpa, Renu Pandey (2020) Exploring phosphorus fertilizers and fertilization strategies for improved human andenvironmental health// Biology and Fertility of Soils. -2020. 56: -Рp. 299–317.

Syers, J.K., A.E. Johnston, D. Curtin (2008) Efficiency of soil and fertilizer phosphorus use. Reconciling changing concepts of soil phosphorus behavior with agronomic information. FAO fertilizer and plant nutrition Bulletin No. 18. Rome: FAO. -123 p.

Tiessen et al 1983; Tiessen H, Salcedo I H, SampaioE. (1992) Nutrient and soil organic matter dynamics under shifting cultivation in semiarid northeastern Brazil. //Agriculture, Ecosystems and Environment. -38(3). -Рp.139–151.

Wager, B.I., Stewart, J.W.B. & Moir, J.O. (1986) Changes with time in the forms and availability of residual fertilizer phosphorus as influenced by soil texture and management. //Can. J. Soil Sci. -66. -Рp. 105–119.

Wang, S., Chen, Y., Wang, J., Zhao, B., Zhang, F. (2002) Study on long-term effect of different fertilizer combinations on crop yield and soil fertility in rice field.// Plant Nutr. Fert. Sci. -8. -Рp.121–126.

Aulakh, M.S., Kabba, B.S., Baddesha, H.S., Bahl, G.S. & Gill, M.P.S. 2003. Crop yields and phosphorus transformations after 25 years of applications to a subtropical soil under groundnut-based cropping systems. //Field Crop. Res., 83. -Рp. 283–296

Anshu S. Chatli, Viraj Beri B. S. Sidhu (2008) Isolation and characterisation of phosphate solubilising microorganisms from the cold desert habitat of Salix alba Linn. in trans Himalayan region of Himachal Pradesh.// Indian J. Microbiology. -June 2008. -48. -Рp.267–273

Goenadi DH, Siswanto SY (2000) Bioactivation of poorly soluble phosphate rocks with phosphorus solubilizing fungus//Soil Sci Soc.-America J.-64.-Рp.927–932

Alam M. M., Ladha J. K. (2004). Optimizing phosphorus fertilization in an intensive vegetable–rice cropping system. //Biol. Fertil. Soils. -40. -Рp.277–283.

Yudi Wu , Simeng Li, Gang Chen (2020) Impact of Humic Acids on Phosphorus Retention and Transport.// Journal of Soil Science and Plant Nutrition.// https://doi.org/10.1007/s42729-020-00308-9

Harry Pickering, Neal Menzies, Malcolm Hunter. (2002) Zeolite/rock phosphate - A novel slow release phosphorus fertilizer for potted plant production.// Scientia Horticulturae. 94(3-4).-Рp.333-343.

Тургумбаева Х.Х., Лапшина И.З., Бейсекова Т.И., Шанбаев М.Ж., Сарсембин У.К. Иннова-ционные методы переработки отходов фосфорной промышленности.// Экологическая, про-мышленная и энергетическая безопасность. – 2017. Сборник статей научно-практической конференции с межд. участием. Издательство: "Севастопольский государственный универ-ситет" (Севастополь). -2017. – 228-230 с.

Methods of Soil, Plant, and Water Analysis: A manual for the West Asia and North Africa region. Third Edition. //International Center for Agricultural Research in the Dry Areas (ICARDA). -2013. -536 p.

Marc Pansu Jacques Gautheyrou. 2006. Handbook of Soil Analysis Mineralogical, Organic and Inorganic Methods. Springer.

Бабьева М.A., Зенова Н.К. Биология почв.-M.: Изд-воМГУ, 1989.336 c.

Alef K., Nannipieri P., eds. 1995. Methods in applied soil microbiology and biochemistry.// Academic Press. -London. -Рp. 322.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.