logo
calendar20 январ 2023
view1
Asosiy til:O'zbek

LINGVOKULTUROLOGIK ASPEKTDA PAREMIYALAR

Fan yo'nalishi:
pdf

64147bb4d4be4.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ushbu maqolada maqollarni lingvokulturologik birlik sifatida o‘rganish bilan bog‘liq masalalar yoritilgan. Folklor janri sifatida ular maqol, lingvokulturologiyada esa paremiya deb nomlanishiga aloqador mulohazalar umumlashtirilgan. Lingvokulturologiya sohasi doirasida paremiyalar paremiologiya tarmogida qaralishi lozimligi ta’kidlangan. Chunki paremiyalarda o‘tmishda yashagan ota-bobolarimizning milliy nigohi, tarixiy madaniyati aks etganligi keltirilgan. Bizning ajdodlarimiz atrofida kechayotgan har bir hodisani o‘zicha baholab, borliqni kuzatishlari natijasida undagi voqelikni paremiyalar orqali ifodalaganligi qayd qilingan. Paremiyalarda xalq o‘zining bor tajribasini, shu bilan birga aql-zakovatini uyg‘unlashtirgan holda namoyon etishi haqida so‘z yuritilgan. Paremiyalarning badiiy adabiyotga olib kirilishi bilan ularning mazmuni teranlashishi, yanada sayqallashishi, dono fikrlarni, teran mazmunni o‘zida jamlagan rang-barang paremiyalar nutqning ta’sirchanligini ta’minlovchi vositaga aylanishi belgilangan. Paremiyalarda xalqning urf-odatlari, tarixiy shaxslar, mashhur kishilar hayoti, umuman, milliy-madaniy tushunchalar obrazli tarzda ifodalanishi, zamirida ko‘chma ma’no mujassamligi bois ularga turg‘un birlik, ya’ni frazeologizmlar kabi munosabatda bo‘lish ham kuzatilishi, biroq paremiyalar frazeologik birliklardan farqlanishi xususidagi fikrlar ifodalangan. Paremiyalarni folklor (xalq og‘zaki ijodi) mahsuli sifatida frazeologiya tarkibida qaralishi ularning muayyan darajada chegaralanib qolishiga sababchi bo‘lishi haqidagi nuqtayi nazarlar bildirilgan.

MUALIFLAR

Teglar

# традиция# tradition# обычай# custom# National culture# Национальная культура# лингвокультурология# frazeologiya# фразеология# phraseology# frazeologik birlik# urf-odat# paremiology# paremiologiya# паремиология# an’ana# паремия# paremia# lingvokulturologiya# фразеологическое единство# phraseological unity# paremiya# milliy-madaniyat# linguistic culture

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

12. Мирзаев Т., Мусоқулов А., Саримсоқов Б. Ўзбек халқ мақоллари. –Тошкент: «Шарқ» нашриёт матбаа акциядорлик компанияси бош таҳририяти, 2012. –Б. 5.

1. Бакиров П.У. Номинацентрические пословицы в разносистемных языках (на материале русского, узбекского и казахского языков): Автореф. дисс. … д-ра. филол. наук. –Ташкент, 2007. –С. 50.

2. https // en. M. Vikipedia org / viki / Paremiology

3. Дубровская О.Г. Лингвокультурологический аспект сопоставительного исследования русских и английских пословиц об уме и глупости: Автореф. дисс. … канд. филол. наук. –Екатеринбург, 2000; Бредис М.А. Представление о денежных отношениях в пословицах (на материале русского, латышского, литовского, немецкого и английского языков): Автореф. дисс. … канд. филол. наук. –М., 2017; Каллаева Дж. А. Лингвокультурологический анализ лакских и английских паремий: Автореф. дисс. … канд. филол. наук. –Махачкала, 2011; Аксенова Е.Д. Лингвокультурологический анализ концептосферы «здоровья человека» в русской паремиологии: Автореф. дисс. … канд. филол. наук. –М., 2007.

4. Қаландаров Ш.Ш. Ўзбек лингвомаданий муҳитида халқ мақоллари эвфемизацияси: Филол. фан. фалсафа док-ри дисс (PhD). –Қўқон, 2019. –138 б; Тошева Д.А. Зооним компонентли мақолларнинг лингвокультурологик тадқиқи: Автореф. дис. филол. фан. фалсафа. д-ри (PhD). –Тошкент, 2017. –54 б; Абдуллаева Н.Э. Инглиз ва ўзбек халқ мақолларидаги градуонимик муносабатларнинг лингвопрагматик хусусиятлари: Филол. фан. фалсафа док-ри дисс (PhD). –Тошкент, 2019. –174 б; Эргашева Г.И. Инглиз ва ўзбек тиллари фразеологизм ва паремияларида гендер аспектининг қиёсий-типологик тадқиқи: Филол. фан. фалсафа док-ри дисс (PhD). –Тошкент, 2011. –165 б.

5. Tелия В.Н. Русская фразеология семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. – М.: Школа «Язык русской культуры», 1996. –288 с.

6. Шомақсудов Ш., Шораҳмедов Ш. Ҳикматнома: ўзбек мақолларининг изоҳли луғати. –Тошкент, 1990. –Б. 7.

7. Dweik B.S., Thalji M.B. Strategies for translating proverbs from English into Arabic // Academic Research international. – Pakistan, 2016. –Vol. 7(2). –P. 120-127.

8. Жигарина Е.Е. Современное бытовение пословиц: вариативность и полифункциональность текстов. Автореф. дисс. … канд. филол. наук. –М., 2006. –С. 16-18.

9. Бердиёров Ҳ., Расулов Р. Ўзбек тилининг паремиологик луғати (Университетлар ва педагогика институтларининг филология факультетлари талабалари учун қўлланма). –Тошкент: Ўқитувчи, 1984. –Б. 15-18.

10. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 5-жилд. –Тошкент: ЎзМЭ, 2008. –Б. 456.

11. Ўша манба.–Б. 451.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.