logo
calendar21 январ 2023
view1
Asosiy til:O'zbek

IKKINCHI TUR O‘ZLASHTIRMALIK VA MIKROMATN

Fan yo'nalishi:
pdf

6423ff84213e8.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada o‘zbek adabiy tilida ikkinchi tur o‘zlashtirmalik (o‘zlashtirmalikning morfologik turi)ning mikromatnda voqelanishi nemis tili bilan qiyosiy tahlil qilingan. Morfologik o‘zlashtirmalik o‘zbvek tilida fe`l o‘zagiga tegishli qo‘shimcha qo‘shish va emoq to‘liqsiz fe`li orqali yasaladi. Xabar manbai, muallif nutqi, nutqiy amal o‘rni va payti kabi o‘zlashtirmalikni hosil qiluvchi kategoriyalar har doim ham gapda eksplitsit ifodalanmaganidan mikromatnga murojaat qilinadi. Jumaladan mikromatn yaxlitligi va hajmi masalasi ham atroflicha yoritilgan. Nemis tilida o‘zbek tilidagidek o‘zlashtirmalikning morfologik turi mavjud, rus tilida esa faqat sintaktik turi xos. O‘zbekcha badiiy asarlar asosan rus tili orqali nemis tiliga tarjima qilinganligi bois maqolada morfologik o‘zlashtirmalik nemis tiliga noto‘g‘ri o‘girilganligi misollar asosida tahlil qilingan. Maqolani yozishda til ruhiy-ijtimoiy xilqat deb qaraladigan yo‘nalish nuqtai nazaridan yondashildi.

MUALIFLAR

Teglar

# Текст# text# matn# language structure# авторская речь# косвенная речь# indirect speech# целостность# микротекст# integrity# microtext# чужая речь# author's speech# morphological means# morfologik vosita# морфологическое средство# o‘zga nutq# ko‘chirma nutq# o‘zlashtirma nutq# mikromatn# yaxlitlik# muallif nutqi# xabar manbai# nutq fe’li# til qurilishi# прямая речь# источник сообщения# речевой глагол# языковой строй# someone else`s speech# direct speech# message source# speech verb

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

6. Isenberg H. Texttheorie und Gegenstand der Grammatik. Berlin, 1972.

1. Agricola E. Semantische Relation im Text und System. Halle, 1969.

7. Wittmers E. Über das Modell einer allgemeinen Grundstruktur des Textes als Mittel zur Erfassung spezifischer Textgesetzmäßigkeiten, erläutert am Beispiel der Ellipse. „Textlinguistik“, I. Dresden, 1970.

8. Зикриллаев Ғ. Руҳ ва тил. Тошкент, “Фан”, 2018. (Zikrillayev G‘.N., Ruh va til. Toshkent, “Fan”, 2018)

9. Москальская О.И. Грамматика текста. – Москва: Высшая школа, 1981. – 183 с.

10. Рўзиев Я.Б. Немис адабий тилида ўзлаштирма нутқ. International Scientific and Practical Conference "Modern philological paradigms: interaction of traditions and innovations II", www.myscience.uz. 18.03.2022, p. 72-77 (Ro‘ziev Y.B. Nemis adabiy tilida o‘zlashtirma nutq. International Scientific and Practical Conference "Modern philological paradigms: interaction of traditions and innovations II", www.myscience.uz. 18.03.2022, p. 72-77).

11. Ro‘ziyev Y.B. O‘zbek tilshunosligida ko‘chirma va o‘zlashtirma nutqning talqinu tavsifi. BuxDU ilmiy axboroti. – Buxoro: BuxDU, 2022. -№ 4-con. 68-77-b. http://journal.buxdu.uz/index.php/journals_buxdu/article/view/8285. (Ro‘ziev Y.B. O‘zbek tilshunosligida ko‘chirma va o‘zlashtirma nutqning talqinu tavsifi. BuxDU ilmiy axboroti. – Buxoro: BuxDU, 2022. -№ 4-con. 68-77-б.)

12. Рўзиев Я.Б. Рус тилида кўчирма ва ўзлаштирма нутқ. Ilm sarchashmalari, UrDU, 2022 yil, 11- son. 141-145-b. https://journal.buxdu.uz/index.php/journals_buxdu/authorDashboard/submission/8287. (Ro‘ziev Y.B. Rus tilida ko‘chirma va o‘zlashtirma nutq. Ilm sarchashmalari, UrDU, 2022 yil, 11- son. 141-145-b.)

13. Рўзиев Я.Б. Руҳий қувват билан тилнинг ўзаро муносабати. Innovative Development in Educational Activities. ISSN: 2181-3523. Volume 1, Issue 6, 2022. https://zenodo.org/record/7434511#.Y5nmLX1BzIU https://journal.buxdu.uz/index.php/journals_buxdu/authorDashboard/submission/8289 (Ro‘ziev Y.B. Ruhiy quvvat bilan tilning o‘zaro munosabati. Innovative Development in Educational Activities. ISSN: 2181-3523. Volume 1, Issue 6, 2022.)

14. Тухсанов М. Микротекст и система средств выражения его когерент¬ности в узбекской художественной речи. Дисс. … канд. филол. наук. Бухара − Андижан, 1987. – 137 с.14. Тухсанов М. Микротекст и система средств выражения его когерент¬ности в узбекской художественной речи. Дисс. … канд. филол. наук. Бухара − Андижан, 1987. – 137 с.

15. Ўзбек тили грамматикаси. II том. Синтаксис. Тошкент, “Фан”, 1976. (O‘zbek tili grammatikasi. II tom. Sintaksis. Toshkent, “Fan”, 1976.)

16. Ҳозирги ўзбек адабий тили. II. Синтаксис. Toшкент, “Фaн”, 1966. (Hozirgi o‘zbek adabiy tili. II. Sintaksis. Toshkent, “Fan”, 1966.)

Misollar olingan badiiy asar

1. Абдулла Қаҳҳор. Синчалак. Повест // Асарлар. Беш жилдлик. Учинчи жилд. Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1988. – Б. 44 – 188. (Abdulla Qahhor. Sinchalak. Povest // Asarlar. Besh jildlik. Uchinchi jild. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1988. – B. 44 – 188.)

2. Абдулла Каххар. Птичка-невеличка//Собрание соченений в пяти томах. Том III. Ташкент: Изд. Г. Гуляма, 1972. C. 119-317. Перевод Константина Симонова и Камрона Хакимова. (Abdulla Kaxxar. Ptichka-nevelichka//Sobranie socheneniy v pyati tomax. Tom III. Tashkent: Izd. G. Gulyama, 1972. C. 119-317. Perevod Konstantina Simonova i Kamrona Xakimova.)

3. Abdulla Kachar. Sekretär Saida. Roman. 2-Auflage. Verlag Kultur und Fortschritt, Berlin. 1961. Deutsch von Edeltraud Brümmer.

2. Diyk T.A. van. Some Aspekts of Text Grammars. The Hague-Paris, 1972.

3. Dressler W. Einführung in die Textlinguistik. Tübingen, 1972.

4. Duden. Grammatik. –Mannheim: Duden Verlag, 2008, S. 750-754.

5. Heidolph K. E. Kontextbeziehungen zwischen Sätzen in einer generativen Grammatik. „Kybernetika“, 2, 1966.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.