ABU ALI IBN SINONING TABIIY-ILMIY VA  FALSAFIY QARASHLARI

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

14 апрел 2023

Asosiy til:O'zbek

ABU ALI IBN SINONING TABIIY-ILMIY VA FALSAFIY QARASHLARI

Fan yo'nalishi:

6438b3631409d.pdf

PDF

THE LIGHT OF ISLAM

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Maqolada Abu Ali ibn Sino tabiiy-ilmiy va falsafiy qarashlari har tomonlama tahlil qilindi va ilmiy merosidagi o‘sha davr ijtimoiy munosabatlari o‘rganildi. Ibn Sinoning boy falsafiy sistemasini ifodalovchi asarlarida («Kitob ashshifo», «Kitob an-najot», «Donishnoma») mantiq, fizika, matematika, metafizik falsafiy bilimlar nuqtai nazaridan ilmiy jihatdan o‘rganildi. Abu Ali ibn Sinoning ilmiy merosini shartli ravishda 4 qismga, ya’ni falsafiy, tabiiy, adabiy va tibbiy sohalarga bo‘lish orqali olimning qarashlari yoritildi. Olimning qiziqish va e’tibori ko‘proq falsafa va tibbiyotga qaratilganiga e’tibor berilib, «Avitsenna» sifatida G‘arbda mashhur qilgan uning tibbiy merosi, xususan, «Tib qonunlari» bo‘lsada, «Shayxur-rais» nomi, eng avvalo, uning buyuk faylasufligiga ishora qiladi. Abu Ali ibn Sinoning tabiiy-ilmiy va falsafiy qarashlari bilan bir qatorda diniy qarashlari ham o‘rganildi. Ibn Sino qarashlariga asosan Xudo abadiy, uning oqibati bo‘lmish materiya ham abadiydir. Uning o‘zi boshqa tayin jismlarning asosidir. Narsalarning moddiy asosi hech qachon yo‘qolmaydi. Materiyaning eng sodda bo‘linmas shakli 4 unsur: havo, olov, suv, tuproqdan iborat. Ularning turlicha o‘zaro birikuvi natijasida murakkab moddiy narsalar tashkil topadi. Murakkab narsalar shaklan o‘zgarishi mumkin, lekin ularning moddiy asosi bo‘lgan 4 unsur yo‘qolmaydi, abadiy saqlanadi. Shuningdek, Abu Ali ibn Sinoning geologiya, mineralogiya, kimyo fanlariga oid qarashlari va bugungi kundagi ilmiy ahamiyati qiyosiy tahlil qilindi.

MUALIFLAR

Teglar

# mantiq# falsafa# metafizika# mineralogiya# geologiya# kimyo# matematika# tabiiy# ilmiy# fizika

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0139/A0423-0033

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

ADABIYOTLAR RO‘YXATI: 1. Ilm-fan yutuqlari – taraqqiyotning muhim omili. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shav kat Mirziyoyevning 2016-yil 30-dekabr kuni mamlakatimizning yetakchi ilm-fan namoyandalari bilan uchrashuvidagi ma’ruzasi// Ma’rifat gazetasi, 2016-yil, 31-dekabr, № 104. 2. Axadova M.A. Fiziko-matematicheskie sochineniya Ibn Sini na tadjikskom yazыke. Avtoref.kand.dis.-Tashkent, 1965. 3. Axadova M.A. Traktat Abu Ali ibn Sinы «Merilo razuma». – V kn.: Iz istorii tochnыx nauk na srednevekovom Blijnem i Srednem vostoke. – Tashkent: Fan, 1972. 4. Ibn Sino. Tib qonunlari. 1-kitob/ Bosh red.: T.Z.Zohidov; Mas’ul muh.: A.A.Asqarov, V.N.Ternovskiy, U.I.Karimov. - T.: Fan, 1954. 5. Ibn Sino. Tib qonunlari. 2-kitob. Sodda dorilar haqida/ Bosh muh.: T.Z.Zohidov; Mas’ul red.: A.A.Asqarov, V. Q.Jumaev, U.I.Karimov. - T.: Fan, 1966. 6. Ibn Sino. Tib qonunlari. 4-kitob/ Mas’ul muh.: A.A.Asqarov, V.K.Jumaev, U.I.Karimov; Muh.: hay.: S.A.Azimjonova va boshqalar. - T.: Fan, 1960. 7. Ibn Sino. Tib qonunlari. 5-kitob/ Mas’ul muh.: A.A.Asqarov, V.K.Jumaev, U.I.Karimov – T.: Fan, 1961. 8. Abu Ali ibn Sino. Tib qonunlari. 3 jildlik saylanma/ H.Hikmatullaev U.Karimov hamkorlikda. - T.: Mehnat, 1992. 9. Ibn Sina. Matematicheskie glavы «Knigi znaniya» (Donishnoma). Dushanbe, «Irfon», 1967. 10. Ibn Sino. Traktat o razdelenii sushestvuyushix veshey. – T.: Sharq, 1983. 11. Ibn Sina. Kniga isseleniya. – T.: Fan, 1967. 12. Ibn Sino. Donishnoma. – T.: Fan, 1976 13. Ibn Sina. Kanon vrachebnoy nauki. Kn. 1. – T.: Fan.1996. 14. Ibn Sina. Kniga spaseniya. – T.: SHark, 1986. 15. Ibn Sino. Izbrannыe filosofskie proizvedeniya.– M.: Nauka, 1980. 16. Matvievskaya G.P. Iz istorii izucheniya fizikomatematicheskogo naslediya Ibn Sinы / Matematika i astronomiya v trudax Ibn Sinы, ego sovremennikov i posledovateley. – T. 1981. 17. Muxammadiev X.M. Planimetricheskaya chast «Kitob ash-SHifo». Uchenыe zapiski Leninabadskogo gos.pedin-ta.Vыp.XV. Dushanbe, 1962. 18. Tllashev X., Ramazanova S.A. Traktatы Abu Nasra ibn Iraka ob asolyabii / Matematika i astronomiya v trudax uchenыx srednevekovogo Vostoka . Tashkent, “Fan”, 1977. 19. SHaripova M.S. Matematicheskie glavi «Kniga isseleniya». Ibn Sini. Avtoref.kand.dis. Dushanbe, 1967. 20. Brokelmann C. Geschichte der Arabischen Literatur. Bd. I, Weimar, 1898. 21. Montucla J.E. Histoire des mathematiques, t.1, Paris, 1758; 1802. 22. Suter H. Mathematiker und Astronomen der Arabern und ihre Werke. Abhandl. zur Gesch. d. mathem. Wiss. - H.X. 1900.