АРАБ ДАВЛАТЛАРИДА ДУНЁВИЙЛИК ВА ДИНИЙЛИК ТАМОЙИЛЛАРИНИ ТАРТИБГА СОЛИШ МУАММОЛАРИ

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

26 апрел 2023

Asosiy til:O'zbek

АРАБ ДАВЛАТЛАРИДА ДУНЁВИЙЛИК ВА ДИНИЙЛИК ТАМОЙИЛЛАРИНИ ТАРТИБГА СОЛИШ МУАММОЛАРИ

Fan yo'nalishi:

64490d933ce64.pdf

PDF

THE LIGHT OF ISLAM

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Ижтимоий-сиёсий трансформация тўлқини 2010 йил декабрь ойида Тунис ва Жазоир давлатларида бошланиб, «Араб баҳори» воқеалари мураккаб ички вазиятга қаршилик ҳаракати эканлиги, бу ҳодисаларни ҳаракатга келтирувчи ички ва ташқи сабаблар мавжудлигини исботлаш мазкур мақоланинг мақсади ҳисобланади. Мақолада сиёсийлашган исломнинг араб давлатларидаги модернизация жараёнларига, ижтимоий-сиёсий ва геосиёсий жараёнларга таъсир даражаси аниқланди. Беқарорлик ўчоғига айланаётган Африка араб давлатларида рўй бераётган сиёсий воқеликларни, диний муносабатларни тартибга солишнинг илмий асосларини яратиш заруратини ўрганади. Шу нуқтаи назардан Шимолий Африка ва Яқин Шарқдаги сиёсий жараёнлар тадқиқ этилган. Ижтимоий-сиёсий трансформация жараёни минтақадаги Тунис, Миср, Ливия ва Форс кўрфазидаги бошқа мамлакатларга ўз таъсирини кўрсатди. Бунда минтақадаги ҳар бир давлат ичидаги ижтимоий-сиёсий вазиятнинг ўзгариши қўшни давлатларга тўғридан-тўғри таъсир этади. Яқин Шарқ ва Шимолий Африкада сўнгги йилларда содир бўлган ўзгаришлар янада қийин ва ўзаро боғлиқ вазиятни вужудга келтириб, нафақат қўшни минтақалар, балки жаҳонда хавфсизлик ва барқарорлик нисбатининг ўзгаришига олиб келади. Шунингдек, бу ижтимоий ва диний ҳаракатлар натижаси бўлиб, Тунис, Миср, Ливиядаги амалдаги режимлар қулаши, Ямандаги ҳокимият элитасидаги ўзгаришлар ва бугунги кунга қадар давом этаётган Суриядаги расмий ҳокимият ва мухолифат ўртасидаги кураш номаълум муддатгача давом этаётганини келтириш мумкин. Агар Тунис, Миср ва Яманда амалдаги режимга қарши намойишлар ички омиллар, ижтимоий-иқтисодий инқироз, ҳукмрон элитанинг коррупцияга ботиб кетгани, ҳақиқий демократик эркинликларнинг йўқлиги, этноконфессионал қарама-қаршиликларга асосланган бўлса, Ливия ва Сурияда эса ҳал қилувчи омилни мухолиф кучларнинг ташқаридан қўллаб-қувватланиши ташкил этди. Араб баҳорининг Шимолий Африка ва Яқин Шарқ мамлакатларига таъсир даражаси турлича бўлди. Шартли равишда Араб баҳори ижтимоий-сиёсий ларзалари давлатлар сиёсий жараёнлари характерида чуқур из қолдирган Тунис, Миср, Яман, Баҳрайн, Ливия, Сурияни ва бу ҳодисалар ижтимоий-сиёсий ва иқтисодий жараёнларга қисман таъсир кўрсатган Марокаш, Иордания, Ливан, Жазоир, Қувайт, Саудия Арабистони, Ўмон каби давлатларни келтириш мумкин. Бу воқеалар Сомали, Мавритания ва Қумур ороллари Республикасидан ташқари барча араб дунёсини қамраб олиб, давлатларнинг кейинги сиёсий тақдирини ўзгартириш билан бирга уларнинг сиёсий тизимлари ва тузумларида янгиланишлар олиб келди.

MUALIFLAR

Teglar

# коррупция# революция# конфессия# Араб Шарқи# радикал кайфиятдаги ёшлар# авторитаризм# кланлар# миллий-этник# диний-этник# «Араб баҳори»

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0139/A0423-0065

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Idirov U.Yu. Zamonaviy dunyoviy tartibotni shakllanish jarayonlarining geosiyosiy jihatlari // XXI asrda jahon siyosati va O’zbekiston tajribasi: siyosiy, huquqiy va ijtimoiy jihatlari: ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to’plami. – T.: ToshDSHI, 2016. 2. Isaev L.M. Faktori destabilizatsii arabskix respublikanskix rejimov v xode Arabskoy vesni // Sotsiologiya globalnix protsessov, transformatsii I razvitiye. – M.: Noviy vzglyad, 2013. 3. Karimov I.A. Ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo’lida xizmat qilish – eng oliy saodatdir. – T.: O’zbekiston, 2015. 4. Karimov I.A. «Tafakkur» jurnali bosh muharriri savollariga bergan javoblaridan // Tafakkur. – Toshkent, 1998. – № 2. 5. Karimov I.A. Istiqlol yo’li: muammolari va rejalari. – T.: O’zbekiston, 1992. 6. Karimov I.A. Istiqlol va madaniyat. – Т.: O’zbekiston, 1994. 7. Kun.uz sayti. Sudanda davlat to’ntarishi: Afrikada eng uzoq hukm surgan diktatorning ag’darilishi tafsilotlari https://kun.uz/news/2019/04/13/sudandadavlat-tontarishi-afrikada-eng-uzoq-hukm-surgandiktatorning-agdarilishi-tafsilotlari 8. Munavvarov Z.I., Shnayder-Deters V. Muqaddima // Islom va dunyoviy davlat. – T.: Imom Buxoriy jamg’armasi, F.Ebert nomidagi jamg’arma, 2003. 9. Munavvarov, Z., & Jo‘rayev, Z. (2018). ALMAWARDI’S WORK «АL-AHKAM ASSULTANIYYA WA-L-WALAYAT ADDEENIYYA»– AS AN ESSENTIAL SOURCE ON THE HISTORY OF STATEHOOD IN THE MUSLIM WORLD. The Light of Islam, 2018(1), 3. 10. Muhammadsidiqov, M. (2018). THE INFLUENCE OF «RELIGIOUS FACTOR» ON ETHNO-POLITICAL AND CONFESSIONAL CONFLICTS IN MUSLIM COUNTRIES. The Light of Islam, 2018(1), 18. 11. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 19 sentabr kuni BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasida so’zlagan nutqi. http://www.uza.uz/oz/politics/zbekiston-prezidentishavkat-mirziyeev-bmt-bosh-assambleyasi-20-09-2017 12. O’zbekiston axborot agentligi http://uza.uz/oz/ society/alblarga-uzur-k-ngillarga-surur-ba-ishlaganmusoba-a-27-04-2018 13. Rahimjonov, D. (2019). The importance of social rehabilitation of people who have fallen under the influence of extremist ideas in the process of globalization. The Light of Islam, 2019(1), 12.