logo
calendar18 ноябр 2019
view1
Asosiy til:O'zbek

ЎЗБЕК ТИЛИ РАСМИЙ УСЛУБИ

Fan yo'nalishi:
pdf

5dd244faade37.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Мақолада мустақиллик даври ўзбек тили расмий услуби лексикасидаги ўзгаришлар, расмий услуб лексик бирликларининг услубий хосланиши, қўлланиш доираси, мата ҳосил қилишдаги ўрни таҳлил қилинди. Расмий услубда матага расмийлик бўёғини берувчи, муайян грамматик шаклида тил эгалари хотирасидан ўрин олиб, шу шаклида сақланиб қолган, расмий ҳужжат матнида ҳар гал бир ҳил қолипда ишлатилувчи услубий хосланган лексик бирликлар ажратилиб, расмий матндаги вазифаси ўрганилди. Расмий услуб бўёғига эга бўлган, асосан, иш юритиш ҳужжатлари матнида кўлланувчи канцеляризмларнинг расмий матанни яратишда кўлланиши зарур бўлган бирликлар эканлиги кўрсатилди. Расмий услубда матннинг мантиқий-семантик жиҳатдан таркиб топишида муҳим ўрин тутувчи махсус лексика ажратилди. Уларнинг айримлари муайян грамматик шаклда кўлланишга хосланган қолиплашган шаклда бўлса-да, матннинг мантақий-семантик жиҳатдан таркиб топишида ядро вазифасини бажариши, матндаги бошқа бирликларнинг айни шу таянч бирлик - ядро атрофида жамланиши илмий асосланди. Расмий услуб матнида кўлланувчи соҳавий терминлар, уларнинг турли ҳужжат матнларида қулланиш частотаси хамда матннинг таркиб топишида таянч бирликлар вазисфасини ўташи кабиларга муносабат билдирилди. Шу билан бирга, мустақиллик даврида расмий иш ҳужжатлари услубида рўй берган лексик ўзгаришлар ўрганилди. Бунда, асосот, рус тилидан узлашган бир катор лексик бирликларнинг "узбекчалаштирилиши", расмий услуб лексик тизимига янги сўзларнинг кириб келиши, айрим сўзларнинг эскириб, расмий услуб лексик тизимидан чикиб кетиши, баъзи архаик сўзларнинг қайта тикланиб, расмий услубнинг фаол бирлигига айлантирилиши каби масалалар таҳлилга тортилди.

MUALIFLAR

Teglar

# расмий услуб# расмий услуб лексикаси# канцеляризмлар# услубий хосланган лексика# нейтрал лексика# расмий матннинг таянч бирликлари# ассоциатив муносабат# лексика официального стиля# канцеляризмы# стилистически адаптированная лек# нейтральная лексика# опорные единицы официального тек# ассоциативные отношения# official style# official style lexicon# stationary# stylistically formed lexicon# neutral lexicon# basic units of the official text# associative reaction

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Aminov M., Madvaliev A., Mahkamov N., Mahmudov N. Paperwork. 2- edition. - Tashkent: National Encyclopedia of Uzbekistan, 2003. - P. 304

2. Aminov M., Madvaliev A., Mahkamov N., Mahmudov N. Paperwork. 2- edition. - Tashkent: National Encyclopedia of Uzbekistan, 2003. - P.15

3. Karaulov YU.N. Russkiy assotsiativniy slovar` kak noviy lingvisticheskiy istochnik i instrument analiza yazikovoy sposobnosti // Russkiy assotsiativniy slovar`. Kniga 1. - M., 1994. - S. 191.

4. Mahmudov N. O'qituvchi nutqi madaniyati. - Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi O'zbekiston Milliy kutubxonasi nashr., 2007. - B. 131, 146

5. Stilisticheskiy entsiklopedicheskiy slovar` russkogo yazika: https://stylistics.academic.ru/

6. Xudoyberganova D. Mustaqillik davrida ish yuritish leksikasi // O'zbek tili va adabiyoti. 2017. - ¹3. - B. 18

7. O'zbek tilining izohli lug'ati. 2 tomlik. 60000 so'z birikmasi / Akobirov B.F., va boshqalar. - M.: Rus tili, - 1981. T.1. / A-R. -B. 46.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.