logo
calendar29 март 2024
view2
Asosiy til:O'zbek

ETNIK NOMLAR NOMINATSIYASI QONUNCHILIGI

Fan yo'nalishi:
pdf

6606a02ad1948.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada etnik nomlarni shakllantirish va ularning faoliyat yuritish jarayoni nominatsiya qonunlarini joriy qilish maqsadida ko‘rib chiqiladi. Bu borada F. Engels etnonim nominatsiyasi bo‘yicha hech qanday qoidalar yo‘qligi haqida fikr bildirgan edi. Mafkura diktaturasi va marksizm arboblarining so‘zlarini dogmatik qabul qilish bilan bog‘liq holda, bu nuqtai nazar dominant bo‘lib qoldi. Bundan tashqari, kommunizm g‘oyalari g‘alabasi davrida etnonimlarni o‘rganish o‘tmish qoldiqlariga qiziqish sifatida qaraldi, bu onomastikaning rivojlanishiga, xususan, etnonimikaga va etnonimlarning etimologiyasi taraqqiyotiga to‘sqinlik qildi. Shunga qaramay, o‘tgan asrning o‘ttizinchi yillarida ham, keyinchalik etnonimikada tipologik universallikning muntazamligi aniqlandi. Muammoni tanqidiy o‘rganish ushbu nominatsiyaning asosiy qonunchiligini batafsil bayon etishga imkon berdi va etnonimlar semantikasining ijobiyligi va salbiyligi kabi ikkita muhim xususiyatni aniqladi, bu o‘zo‘zidan etnonimlar nominatsiyasi qonunchiligi sifatida shakllana bordi. Keyinchalik ilm-fanning so‘nggi yutuqlari asosida etnonim nominatsiyasi bo‘yicha yana bir qator qonunlar joriy qilindi. Tadqiqot obyekti sifatida asosan turkiy etnonimlar olindi. Materiallar sinxronik, diaxronik, shuningdek, pantopoxronik asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot strategiyasi etnonimlarning nominatsiyasi qonunchiligi sifatida shakllantirilgan konseptual xulosalar bayonotlariga asoslangan: 1) etnonim — tilning haqiqati va yaxlit etnonimik tizimning birligi; 2) etnonimik ta’lim ma’lum bir tilning so‘z qurilish modellariga bo‘ysunadi. Etnonimlarning tarixiylingvistik tahlili jarayonida etnik nomlarning universal semantikasini ifodalovchi etnomorfemalarni aniqlash uchun algoritm yaratildi. Pantopoxroniyada etnik va etnik tizimni parallel ravishda o‘rganish, shuningdek, etnonimikada tipologik universallik muammolarini chuqur tadqiq etish etnik nomlarning lingvistik va ekstralingvistik mazmunini integratsiyalashgan tarzda o‘rganish jarayonida tasdiqlangan ijobiy natijalar berdi.

MUALIFLAR

Teglar

# ономастика# этимология# Etymology# onomastics# rank# onomastika# etimologiya# negativity# positivity# etnonimik# pantopoxroniya# tipologik universallik# ekstralingvistika# pozitivlik# negativlik# satr# binominatsiya# этнонимика# пантопохрония# типологическая универсалия# экстралингвистика# позитивность# негативность# рядность# биноминация# ethnonymics# pantopochrony# typological universal# extralinguistics# binomination

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Маркс К., Энгельс Ф. Соч. Т.21. — М.:Гос. издат. полит. литературы, 1961. — 745 с.

Neumann I.Uses of the Other "The East" in European Identity Formation. Minneapolis: University of Minnesota, 1999. — 281 р.

Асфендияров С.Д. История Казахстана (с древнейших времен). Т.1. — Алматы: Казахстанское краевое издательство, 1935. — 368 с.

Баскаков Н.А. Историко-типологическая морфология тюркских языков. — М.: Наука, 1979. — 273 с

Баскаков Н.А. К вопросу о происхождении этнонима «Қырғыз» // Советская этнография. — М.: Наука, 1964. № 2. — С. 16–21.

Бромлей Ю.В. Этнос и этнография. М.: Наука, 1973. — 273 с

Варбот Ж.Ж., Журавлев А.Ф. Краткий понятийнотерминологический справочник по этимологии и исторической лексикологии. — М.: Институт русского языка им. В. В. Виноградова РАН, 2014. — 54 с.

Владимирцов Б.Я. Общественный строй монголов. Монгольский кочевой феодализм. — Л.: Изд. Академии наук СССР, 1934. — 236 с

Воронин С.В. Основы фоносемантики. — Л.: ЛГУ, 1982. — 243 с. — URL: https://web.archive.org/web/20080504180532/http:// psycholing.narod.ru/voronin-2.html

Еремеев Д.Е. К семантике тюркской этнонимии // Этнонимы. — М.: Наука, 1970. — С. 112–118.

Иловайский Д. Разыскания о начале Руси. Вместо введения в русскую историю. — М.: Типография Грачева, 1876. — 557 с.

Казакова Е.А. Теоретические подходы рассмотрения дуальности «своё– чужое» // Вестник Челябинского государственного университета. 2014. – № 11 (340). Философия. Социология. Культурология. Вып. 32. — С. 120–125. —URL: https://cyberleninka.ru/article/n/teoreticheskie-podhody-rassmotreniya-dualnostisvoyo-chuzhoe

Кондаков Н.И. Логический словарь-справочник. — М.: Наука, 1975. — 720 с.

Крюков М.В. «Люди», «Настоящие люди» (К проблеме исторической типологии этнических самоназваний) // Советская этнография. — М.: Наука, 1984. — С. 3–26.

Кузеев Р.Г. Происхождение башкирского народа. Этнический состав, история расселения. — М.: Наука, 1974. — 576 с.

Маковский М.М. Семиотика языческих культур (мифопоэтические этюды) // Вопросы языкознания. — М.: Наука, 2002. №6. — С. 46–58.

Марр Н.Я. Избранные работы. Этно-глоттогония Восточной Европы. Т. V. — М.– Л.: Государственное социальноэкомономическое издательство, 1935. — 666 с.

Мынбаев Н. Қазақ (казах) – скиталец или воин?– Алматы: Жебе, 2011. — 219 с.

Мынбаев Н. Этнос и этноним. Saarbrucken: Lap Lambert Academic Publishing, 2016. — 180 с.

Никонов В. А. Краткий топонимический словарь. М.: Мысль, 1966. — 514 c. — URL: http://padaread.com/?book=182779&pg=3

Никонов В.А. Введение в топонимику. — М.: Наука, 1965. — 184 с.

Никонов В.А. Этнонимы Дальнего Востока // Этническая ономастика. — М.: Наука, 1984. — С. 30–72.

Попов А.И. Названия народов СССР. — Л.: Наука, 1973. — 170 с

Стратанович Г.Г. Проблема скользящих этнонимов // Этнонимы. — М.: Наука, 1970. — С. 156–168.

Суперанская А.В. Групповые обозначения людей в лексической системе языка / Имя нарицательное и собственное. — М.: Наука, 1978. — 206 c

Тынышпаев М. История казахского народа. — Алматы: Казахский университет, 1993. — 224 с

Чебоксаров Н. Н., И. А. Чебоксарова «Народы, расы, культуры» / под ред. Ю.В. Бромлея. М.: Наука, 1985. — 272 c. — URL: https://vk.com/wall-341621_295

Чеснов Я.В. О социальной мотивированности древних этнонимов // Этнонимы. — М.: Наука, 1970. — С. 38-46. Радлов В., Мелиоранский П. Древнетюркские памятники в Кошо-Цайдаме. Орхонские надписи. Кюль-тегин, Билги-каган, Тонюкук. – Семей, 2001.– 185 с

ДТС – Древнетюркский словарь / под ред. Д.М. Насилова, Э.Р. Тенишева, А.М. Щербака. Л.: Наука, 1969.

ИЭС – Историко-этнографический справочник. «Народы мира» / под ред. Ю.В. Бромлея. М.: Советская энциклопедия, 1988.

Дамдинсурэн Ц. Русско-монгольский словарь Орос-монгол толь. — Улан-Батор: Госиздат, 1982. — URL: http://book.tr200.net/v.php?id=4306265

Энциклопедический словарь «Женщина в мифах и легендах» / под ред. О.П. Валянской. М.: Главная редакция энциклопедий, 1992.

Энциклопедический словарь «Мифы народов мира» / под ред. С.А. Токарева. М.: Советская энциклопедия, 1980.

Толковый словарь казахского языка. Т 3, — Алматы: Ғылым, 1978. — 735 c.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.