logo
calendar24 апрел 2024
view2
Asosiy til:Rus

TARJIMA, TARJIMA TURLARI, SЕMANTIK BIR XILLIK (NAZARIY VA MЕTODIK JIHATLAR)

Fan yo'nalishi:
pdf

6628d4b23f3c5.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ushbu maqolada, tarjima muammosi, nutq faoliyatining bir turi sifatida ko‘rib chiqilgan bo‘lib, u turli xalqlarning tillari va madaniyatini o‘zaro boyitishga, bilingvizm, polilingvizm, transkulturalizmning shakllanishiga yordam beradi. Maqolada og‘zaki, yozma; to‘liq, qisman; so‘zma-so‘z, semantik va boshqa tarjima turlari tahlil qilindi va tavsiflandi. To‘g‘ri tarjima qilish uchun tarjimondan yozma asarning har bir kontekstining ichki mazmunini anglash, muallifning niyati, uning qarashini ikkinchi tilda bayon qilishiga e’tibor qaratiladi. Ikki tilga mos kelmaydigan tushuncha va so‘zlarni tarjima qilish uchun tushuntirish usullaridan foydalangan holda tarjima qilish tavsiya etiladi. Maqolada tarjimonni asl matnning mazmuni bilan tarjima matni o‘rtasida to‘liq yoki qisman nomuvofiqlik maydoniga olib kelishi mumkin bo‘lgan erkin tarjima muammolari ko‘rib chiqildi, bu esa o‘quvchi yoki tinglovchini butun matn mazmuni yoki matnning bir qismini o‘zgacha (asl nusxada emas) idrok etishiga olib kelishi mumkin. Ijtimoiy-siyosiy masalalarda tarjimaning ahamiyati muhim va ko‘p qirralidir. Davlatlararo, ilmiy, madaniyatlararo hamkorliklarda, odatda, o‘zlarining sheriklari haqidagi kelajak yoki hozirgi kundagi ishlarida tarjima qilingan matnlarning mazmuniga asoslanadi, shuning uchun tarjima ham ichki siyosiy, ham tashqi siyosiy ahamiyatga ega. Maqolada tarjimonning javobgarlik hissi ta’kidlangan, uning professional darajasi va kasbiy odob-axloq qoidalari nafaqat rasmiy matnlarni tarjima qilish masalasida, balki boshqa barcha turdagi (o‘quv, ilmiy, badiiy v.b.) ishlarni ham benuqson qilishi kerakligi haqida ta’kidlab o‘tildi. Tarjimonlarni tayyorlash o‘quv muassasalari madaniy muassasalarda, agar o‘quvchi boshqa tillarni yaxshi bilsa, (masalan, ona tilida yoki boshqa asosiy kasbiy faoliyat tilida) ikkinchi tilni o‘qitish muhim hisoblanadi, teng keladigan va kam hollarda bitta tilni o‘rgatish asosida amalga oshiriladi. Tarjima ko‘p qirrali bo‘lib, uning asosiy rivojlanishi ustunlaridan biri bo‘lgan bilingvizm, polilingvizm, transkulturalizmning shakllanishiga, bundan tashqari tolerantlikni anglash va namoyon etish, ta’lim tizimini mukammalashishiga, madaniyat va ilm-fanni kengaytirishga hamda chuqurlashtirishga o‘z hissasini qo‘shadi.

MUALIFLAR

Teglar

# перевод# translation# учебные задания# tarjima# Bilingualism# билингвизм# ошибки# xatolar# ikki tilli# полилингвизм# mistakes# разновидности перевода# полный перевод# частичный перевод# транскультурность# tarjima turlari# to‘liq tarjima# qisman tarjima# ko‘p tillik# transkulturalizm# mashqlar# types of translation# full translation# partial translation# polylingualism# transculturalism# assignments.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Алексеева И.С. Профессиональный тренинг переводчика // Учебное пособие по устному и письменному переводу для переводчиков и преподавателей. — СПб.: Союз, 2001. — 288 с.

Алимов В.В. Теория перевода. Перевод в сфере профессиональной коммуникации. Учебное пособие. Изд. 3-е, стереотипное. — М.: Едиториал УРСС, 2005. — 160 с.

Буранов Дж.Б. Сравнительная типология английского и тюркских языков. — М.: Высшая школа, 1983. — 268 с.

Вайнрайх У. Одноязычие и многоязычие// Новое в лингвистике. — Вып. VI. Прогресс. — М., 1972. — C. 26–60.

Верещагин Е.М. Психология и методическая характеристика двуязычия (билингвизма). — М.: МГУ, 1969. —160 с.

Войнович И.В. Непереводимость // Художественный перевод. Терминологический словарь-справочник. — М.: РАН ИНИОН, 2014. — С. 112–117

Гальскова Н.Д. Современная методика обучения иностранным языкам. Пособие для учителя. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.: АРКТИ, 2003. — 192 с.

Гарбовский Н.К. Теория перевода: Учебник. — М.: Изд-во Моск. унта, 2004. — 544 с.

Джусупов М. Специальная лексика и пословицы (лингвоконтрастивные и методические аспекты) — Ташкент: «MERIYUS», 2013. — 138 c.

Джусупов М. Социолингвистика, лингводидактика, методика (взаимосвязь и взаимообусловленность) // Русский язык за рубежом. — М., 2012, № 1, С. 22–28.

Джусупов М. Билингвизм и полилингвизм с участием тюркского, арабского, персидского языков // Филология и современность. Вып 4. Сборник научных трудов. — Ташкент: УзГУМЯ, 2013, С. 29–37.

Джусупов М. Русский и английский языки в системе школьного полилингвального образования в Узбекистане // Русский язык за рубежом. — М., 2017, № 5. — С. 52–59.

Джусупов М. Билингвизм, транслингвизм, художественный текст (теория и практика) // Материалы IV Международной научнопрактической конференции под эгидой МАПРЯЛ. —М.: Российский университет дружбы народов. 2018. — С. 19–27.

Джусупов М. Оригинал и перевод: динамика смысла поэтического текста (русский язык в инонациональных условиях) // Материалы Международн. научно-практич. конф. специалистов-филологов и преподавателей-русистов по проблемам функционирования, преподавания и продвижения русского языка за рубежом 11–13 декабря 2007 года. — М.: Изд. ИКАР, 2007. — С. 916–925.

Джусупов Н.М. Сопоставительная стилистика в контексте лингвистических исследований: проблемы, статус и тенденции развития. // Вестник Московского университета. Сер. 22. Теория перевода. 2015. № 4, С. 82–97.

Джусупов Н.М. Теория выдвижения в лингвистических исследованиях: истоки, тенденции, вопросы интерпретации // Вестник РУДН, серия Теория языка. Семиотика. Семантика, 2016, № 2, С. 41–50.

Комиссаров В.Н. Современное переводоведение. Курс лекций. — М.: ЭТС. — 1999. —192 с.

Латышев, Л. К. Перевод: теория, практика и методика преподавания: учебное пособие. — М.: Академия, 2003. — 192 с.

Луговец В. В. Принципы преодоления интерференции русского языка при изучении английского языка (лексический аспект). — СПб., 2016. — 57 с.

Масленникова Е.М. Межъязыковой перевод // Художественный перевод: Терминологический словарь-справочник. РАН ИНИОН. — М.: 2014. —с. 308-315.

Миньяр-Белоручев Р.К. Теория и методы перевода. — М.: Московский Лицей, 1996. — 298 с.

Мусаев К. Лексико-фразеологические вопросы художественных переводов. — Ташкент: Ўқитувчи, 1980. —192 с.

Поливанов Е.Д. Русская грамматика в сопоставлении с узбекским языком. — Ташкент: Госиздат УзССР, 1933— 182 с.

Рахимов Г.Х. Инглиз тили Ўзбекистонда социолингвистик ва прагматик кўрсаткичлар. — Ташкент: «TAMADDUN», 2017. —268 с.

Сапарова К.О. Фоностилистика русского и узбекского языков. — Ташкент: Узбекистан, 2006. 272 с.

Скалкин В.Л. Коммуникативные упражнения на английском языке: Пособие для учителя — М.: Просвещение 1983. — 126 с.

Соколова Е.В. Непереводимое в переводе // Художественный перевод: Терминологический словарь-справочник. — М.: РАН ИНИОН, 2014. — 379 с. — с. 106-112

Хауген Э. Языковой контакт // Новое в лингвистике. — Вып. 6. — М., 1972. — С. 61–80.

Щукин А.Н. Лингводидактический энциклопедический словарь. — М.: Астрель, 2006. — 750 с.

Юсупов У.К. Теоретические основы сопоставительной лингвистики. — Ташкент: Фан, 2007. — 127 с.

Якобсон Р. О лингвистических аспектах перевода //Вопросы теории перевода в зарубежной лингвистике. — М., 1978. — С. 16–24.

Герасимова Н.И. Теория перевода. Курс лекций по дисциплине «теория перевода». — Ростов-на-Дону, 2010. — 135 с.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.