logo
calendar17 май 2024
view1
Asosiy til:Rus

BADIIY MATN SINERGETIKASI

Fan yo'nalishi:
pdf

66474e92db30b.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada lingvopragmatika va kognitiv semantika nuqtayi nazaridan tadqiq etiluvchi badiiy matnning xususiyatlari va uning interpretatsion (talqin qilish) imkoniyatlari bilan bog‘liq muammolar muhokama qilindi. Maqolaning maqsadi badiiy matnning sinergetik hodisa sifatida o‘ziga xosligini belgilovchi asosiy xususiyatlarini tavsiflash hamda badiiy matnni tahlil qilish va talqin qilishda har tomonlama yaxlit, integral va fanlararo yondashuv zarurligini asoslashdan iborat. Badiiy matnning o‘ziga xosligini quyidagi xususiyatlar belgilaydi: a) kommunikativ, kognitiv, lingvomadaniy funksiyalar bilan o‘zaro murakkab bog‘lanishda o‘zini namoyon etuvchi estetik funksiya; b) lisoniy shaxs, muallif, personaj va o‘quvchini birinchi o‘ringa chiqaruvchi antroposentrik tamoyili; V) badiiy matnning qurilishi, uni idrok etish va talqin etishda namoyon bo‘luvchi badiiy matnning kommunikativligi; g) intensionallik, subyektiv modallik, obrazlilik, implitsitlik va bahoviy matn kategoriyalarining o‘zaro taʼsiri va harakati; d) badiiy matnda axborotni ifodalash kognitiv tamoyillarida namoyon bo‘luvchi badiiy matnning kognitiv va lingvomadaniy mohiyati. Tadqiqot natijalari quyidagi xulosalardan iborat: 1) badiiy matnning sinergetik mohiyati quyidagilar bilan shartlanadi: a) badiiy matn murakkab va ko‘pqirrali struktura bo‘lib, struktur-semantik, semantik-stilistik, kommunikativpragmatik, kognitiv va madaniy kabi o‘lchovlarni o‘z ichiga olishi; b) intensionallik, subyektiv modallik, obrazlilik, implitsitlik va bahoviy kabi matn kategoriyalarining o‘zaro munosabati; V) binar va kontrast qarama-qarshilik tamoyillari asosida iyerarxik tarzda namoyon bo‘luvchi sistemaviy munosabatlar va matn assotsiatsiyalari; g) yagona estetik taʼsir funksiyasiga birikuvchi kommunikativ, stilistik, pragmatik, kognitiv va madaniy funksiyalarning ko‘pqirraligi; d) badiiy matnning tuzilishida ifodalanish lisoniy markerlariga ega lisoniy shaxs, muallif, personaj va o‘quvchini birinchi o‘ringa chiqaruvchi antroposentrik tamoyil; e) pragmalingvistika va kognitiv lingvistikaning stilistika va badiiy matn interpretatsiyasi fanlarining nazariy holatlari, metodologik tamoyillari va tushunchalari umumiyligi pragmalingvistika va kognitiv lingvistika metodlarini stilistika va badiiy matn interpretatsiyasida qo‘llanish muvofiqligini taqozo etadi.

MUALIFLAR

Teglar

# информация# perception# information# культурный# cultural# idrok# восприятие# художественный текст# badiiy matn# категория# category# communicative# междисциплинарность# ma’lumot# anthropocentric# коммуникативный# когнитивный# kategoriya# kommunikativ# cognitive# kognitiv# madaniy# антропоцентрический# antroposentrik# fanlararo# fictional text# interdisciplinarity

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Ананьина М.А. Лингвистическая экспликация содержательного контраста и его стилистический потенциал в художественном тексте // Вестник Череповецкого государственного университета: Сер. Филологические науки. — 2012. — Т1. — №3. — С.45–47.

Арнольд И.В. Стилистика современного английского языка: Стилистика декодирования: 3-е изд. — М.: Просвещение, 1990. — 300 c.

Байрамова Л.К. Аксиологический фразеологический словарь русского языка: словарь ценностей и антиценностей. — Казань: Центр иновационных технологий, 2011. — 360 с.

Байрамова Л.К. Счастье и несчастье как ценность и антиценность во фразеологической парадигме. — Казань: Центр инновационных технологий, 2011. — 276 c.

Винокур Г.О. О языке художественной литературы. — М.: Высшая школа, 1991. — 448 c.

Галиева М.Р. Когнитивный принцип бинарности в религиозной картине мира// Когнитивная лингвистика. — Тамбов. — 2014. — № 2. — С.56–65.

Галиева М.Р. Теолингвистика: истоки, направления, перспективы. — Ташкент: Vneshinvestprom, 2018. — 260 c.

Гальперин И.Р. Текст как объект лингвистического исследования. Отв. ред. Г.В. Степанов. Изд. стереот. — М.: УРСС, Ленанд, 2017. — 144 c.

Джусупов Н.М. Когнитивная стилистика. Теория и практика стратегии выдвижения в художественном тексте. — Ташкент: Vneshinvestprom, 2019. — 463 c.

Зыкова И.В. Константа ЛИНГВОКРЕАТИВНОСТЬ // Метаязык лингвокультурологии: Константы и варианты. — М., 2017. — С. 542– 667.

Зыкова И.В. Лингвокреативность с позиции лингвокультурологии: теория, метод, анализ // Язык. Сознание. Коммуникация. Вып. 53 / Отв. ред. В.В. Красных, А.И. Изотов. — М., 2016. — С. 136–151.

Зыкова И.В., Киосе М.И. Параметризация лингвистической креативности в междискурсивном аспекте: кинодискурс vs. дискурс детской литературы // Вопросы когнитивной лингвистики. — 2020. — № 2. — C. 26–40.

Ирисханова О.К. О понятии креативности и его роли в метаязыке лингвистических описаний // Когнитивные исследования языка. Вып. V. Исследование познавательных процессов в языке / Под ред. Е.С. Кубряковой. — М., 2009. — С. 157–171.

Карасик В.И. Языковой круг: личность, концепт, дискурс. — М.: Гнозис, 2004. — 390 c.

Караулов Ю.Н. Русский язык и языковая личность. — М.: Наука, 1987. — 261 c.

Киосе М.И. Векторные модели лингвокреативности как инструмент оценки вариативности // Язык, культура, творчество/под ред. И.В. Зыковой, В.А. Красных. — М.: Гнозис, 2020. — С. 113–129.

Киосе М.И. Когнитивно-семиотические основания лнгвокреативного дискурса: методика анализа // Уральский филологический вестник. Сер. Язык. Система. Личность: Лингвистика креатива. — 2020. — Вып.29. — №2. — C. 37–47. DOI 10.26170/ufv20- 02-03

Киосе М.И. Параметры и техники «настройки» лингвистической креативности в детском художественном тексте // Вопросы когнитивной лингвистики. — 2019. № 4. — С. 66–76.

Краткий словарь когнитивных терминов. Под общ. ред. Е. С. Кубряковой. — М.: Филологический факультет МГУ, 1996. — 245 c.

Кубрякова Е.С. Эволюция лингвистических идей во второй половине ХХ в. (опыт парадигмального анализа)//Актуальные проблемы современной лингвистики. Сост. Л.Н. Чурилина. — М.: Флинта: Наука, 2007. — C. 46–59.

Кулешова А. В. Категории контраста и оппозиции в лингвистическом анализе // Известия Волгоградского государственного педагогического университета. Волгоград. — 2014. — № 2. — С. 4–7.

Леви-Стросс К. Структурная антропология. — М.: Наука, 1983. — 535 c.

Лотман Ю. М. Семиосфера. Культура и взрыв среди мыслящих миров. Статьи. Исследования. Заметки. — Санкт-Петербург: Искусство-СПБ, 2001. — 704 c.

Малахова Н.В. Категория контраста в художественном тексте [Электронный ресурс]// Образование и наука в современных условиях. Материалы IX Междунар. науч.-практ. конф. / редкол.: О.Н. Широков [и др.] — Чебоксары: ЦНС «Интерактив плюс», 2016. — С.172–175. — URL: https://interactive-plus.ru/ru/action/276/diary_conf

Мартынова О. П. Контраст как семантико-функциональная основа художественного текста (на примере текста англоязычного короткого рассказа). Автореф. дисс. … канд. филол. наук. — М.: 2006. — 17 c.

Нормурoдова Н.З. Антропоцентризм художественного текста. — Ташкент, 2020. — 240 c.

Соссюр Ф. де. Труды по языкознанию. — М.: Прогресс, 1977. — 695 c.

Трубецкой Н. С. Основы фонологии/ Пер. с нем. А. А. Холодовича; Под ред. С. Д. Кацнельсона. — М.: Издательство иностранной литературы, 1960. — 372 c.

Фрумкина Р. М. Концептуальный анализ с точки зрения лингвиста и психолога (концепт, категория, прототип)// НТИ, Сер.2. Информационные процессы и системы. — 1992. — №3. — С. 1–7.

Энквист Н.Э. Параметры контекста. Новое в зарубежной лингвистике: Лингвостилистика. Выпуск 9. Составление и вступительная статья: И. Р. Гальперин. — М.: Прогресс, 1980. — C. 254–270.

Якобсон Р. Я. Работы по поэтике: Переводы / Сост. и общ. ред. М. Л. Гаспарова. — М.: Прогресс, 1987. — 464 c.

Якобсон Р., Фант Г. М. и Халле М. Введение в анализ речи. Различительные признаки и их корреляты// Новое в лингвистике. — 1962. — Вып. 2. — С. 173–230.

Carter Ronald. Language and Creativity. The Art of Common Talk. 2nd ed. New York: Routledge, 2016. — 288 p.

Fillmore Charles. Frames and the Semantics of Understanding // Quaderni di Semantica. —1985. — Vol 6, № 2. — 222–254. (in Russ)].

. Haken Hermann. Synergetics: Introduction and Advanced Topics. — Berlin, Heidelberg: Springer, 2004. — 779 p. https://doi.org/10.1007/978- 3-662-10184-1

Kiose Maria. Linguistic creativity and discourse profiles of English language children’s novels // Russian Journal of Linguistics. — 2021. — № 25 (1). — P. 147–164.

Prince Ellen. Towards a taxonomy of given-new information: Syntax and semantics. In P. Cole (Ed.) Radical pragmatics. — New York: Academic Press, 1981. — Vol. 14. — P. 223–233.

Simpson Paul. Style, rhetoric and creativity in language. — Amsterdam: John Benjamins, 2019. — 205 p.

Van Dijk, Teun A. Studies in the pragmatics of discourse. — The Hague: Walter De Gruyter, 1981. — 343 p. https://doi.org/10.1515/9783110826142

Galsworthy, John. The Man of property. — M.: Progress, 1986.

Mansfield Katherine. The garden party. Selected Stories. — M.: Foreign Languages Publishing House, 1957.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.