ЎРАДАРЁ ҲАВЗАСИДА ҚОР ҚОПЛАМИНИНГ ЎЗГАРИШИНИ БАҲОЛАШДА MODIS МАЪЛУМОТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

26 июн 2024

Asosiy til:O'zbek

ЎРАДАРЁ ҲАВЗАСИДА ҚОР ҚОПЛАМИНИНГ ЎЗГАРИШИНИ БАҲОЛАШДА MODIS МАЪЛУМОТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ

Fan yo'nalishi:

667c055b002e7.pdf

PDF

Gidrometeorologiya va atrof-muhit monitoringi

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Ўрта Осиёдаги тоғ дарёлари оқимининг ҳосил бўлишида қор асосий манба бўлиб, сув билан мавсумий таъминланиш тоғдаги қор захираларига боғлиқ. Шу сабабл қоплами ҳақидаги маълумотлар, айниқса, баланд тоғли ҳудудларда муҳим аҳамиятга эга, чунки бу ҳудудларда қор қоплами узоқ вақт сақланиб туради ва қор эриши қуйи оқимдаги аҳолини сув билан таъминлайди. Бироқ, узоқ баланд тоғли дарёлар ҳавзаларида метеорология станцияларининг чекланган сони туфайли қор қопламини тавсифлаш учун маълумотлар етарли эмас. Бундай ҳолда, масофадан зондлаш ёрдамида баланд тоғлардаги дарёларнинг ҳавзаларида қор қопламининг ҳолати тўғрисида кунлик маълумотларни олиш мумкин. Ушбу тадқиқотда биз Ўрта аниқликдаги тасвир спектрорадиометри (МОDIS)дан олинадиган қор қоплами маълумотларидан фойдаландик. МОDIS қор қоплами маълумотлари МОDSNOW-Tооl дастури ёрдамида қайта ишланди. Натижада 20 йил (2001-2020 йй.) давомида Ўрадарё ҳавзасида қор қопламининг булутсиз фазовий тақсимланган кунлик маълумотлари олинди, улардан ҳавзадаги қор қопламининг ўзгаришини баҳолашда фойдаланилди. Қайта ишланган МОDIS маълумотлари асосида таҳлил натижалари шуни кўрсатдики, кўп қорли йиллар 2007 йилда (95,82%), 2015 йилда (98,16%), 2019 йилда (43,78%) ва камроқ қорли йиллар 2004 йилда (19,29%), 2016 йилда (10,60%), 2018 йилда (15,05%) кузатилган. Масофадан зондлаш (МОDSNOW-Tооl) маълумотларининг асосий афзаллиги улар ўрганилаётган дарё ҳавзалари учун вақт ва ҳудуд бўйича қор қоплами ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олади. Бу гидрологик мақсадларда ва узоқ баланд тоғли ҳудудларда кунлик қор динамикасини ҳавза бўйлаб мониторинг қилиш учун қимматли маълумотларни беради.

MUALIFLAR

Teglar

# масофадан зондлаш# дистанционное зондирование# remote sensing# mountain river basin# тоғ дарёси ҳавзаси# бассейн горной реки# snow cover data# MODSNOW-Tool# Uradarya River.# қор қоплами маълумотлари# МОDSNOW-Tооl# Ўрадарё дарёси.# данные снежного покрова# река Урадарья.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0191/A0624-0023

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Gafurov A., Bardossy A. Cloud removal methodology from MODIS snow cover product // Hydrol. Earth Syst. Sci. 2009. 13. – PP. 1361. doi.org/10.5194/hess-13-1361-2009

Apel H., Abdykerimova Z., Agalhanova M., Baimaganbetov A., Gavrilenko N., Gerlitz L., Kalashnikova O., Unger-Shayesteh K., Vorogushyn S., Gafurov A. Statistical forecast of seasonal discharge in Central Asia using observational records: developing of a generic linear modeling tool for operational water resource management // Journal of Hydrology and Earth System Sciences. 2018. 22. – PP. 2225. doi.org/10.5194/hess-22-2225-2018.

Gafurov A., Ludtke S., Unger-Shayesteh K., Vorogushyn S., Schone T., Schmidt S., Kalashnikova O., Merz B. MODSNOW-Tool: an operational tool for daily snow cover monitoring using MODIS data // Environmental Earth Science. 2016. 75. – PP.1-3. doi.10.1007/s12665-016-5869-x.

Hall K., George A., Vincent V., Nicolo E., Klaus J. MODIS snow-cover products // Journal of Remote Sensing of Environment. 2002. 83. – PP.181.

Third National Communication of the Republic of Uzbekistan under the UN Framework Convention on Climate Change. Centre of Hydrometeorological Service (Uzhydromet). 2016. – PP. 99-104. DOI: http://doi.org/10.15356/2076-6734-2017-4-507-517.

Xenarios S., Gafurov A., Schmidt D., Sehring J., Manandhar S., Hergarten Ch., Shigaeva J., Foggin M. Climate change and adaptation of mountain societies in Central Asia: uncertainties, knowledge gaps, and data constraints // Regional Environmental Change. 2018. – P. 4. https://doi.org/10.1007/s10113-018-1384-9.

Xiaoqi Yu., Qiu Yu., Guo H and Chen L. Cloud removing method for daily snow mapping over Central Asia and Xinjiang, China. IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science. 2017. 57. doi:10.1088/1755-1315/57/1/012048.