Ushbu maqolada oʻrta asrlar islom tafakkurining koʻzga koʻringan namoyandasi Aziz Nasafiy falsafasida ifodalangan “Mabdaʼ” (kelib chiqishi) va “Maʼad” (qaytish) metafizik tushunchalari chuqur oʻrganiladi. Nasafiyning “Mabda’ va Ma’ad” asarini tadqiq etishi borliqning kelib chiqishi, ruhning sayohati va ilohiy manbaga yakuniy qaytishiga oid chuqur tushunchalarni o‘z ichiga oladi. Birlamchi manbalar va ilmiy talqinlarga tayangan holda, ushbu maqolada Nasafiyning metafizik doirasi tahlil qilinadi, ilohiy tartib doirasida inson mavjudligini tushunishda kosmologiya, ontologiya va esxatologiya o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik yoritiladi. Ushbu maqola Aziz Nasafiyning “Mabda’” va “Maad” haqidagi metafizik tushunchalarini chuqurroq tushunishga xizmat qiladi, ularning islom falsafiy tafakkuridagi ahamiyati va borliq mohiyatini va ruhning ruhiy sayohatini tushunishdagi ahamiyatini yoritadi.