Ushbu maqolada universitet modeli ilmiy tushunchasining asl mazmun-mohiyati, nazariy asoslari va ahamiyati batafsil yoritilgan. Universitet modellari paydo bo‘lishi va shakllanishida tarixiy, iqtisodiy, ijtimoiy hamda madaniy omillarning bevosita ta’siri o‘zaro tahlil qilingan. Har bir model shakllanib, rivojlanar ekan, uning avvalgisidan o‘xshash va farqli jihatlari muhokama qilingan. Tadqiqotda namuna sifatida nafaqat O‘zbekiston hududidagi, balki Gumboldt, Amerika va Osiyo kabi universitet modellarining ham o‘ziga xos jihatlari sanab o‘tilgan va ularning ta’lim jarayoniga hozirgacha ko‘rsatgan ta’siri alohida izohlangan. Xususan, uchinchi va to‘rtinchi avlod universitetlarining hozirgi oliy ta’lim tizimidagi bilim sifatiga ta’siri sezilarli darajada oshib bormoqda. Shu bois O‘zbekiston oliy ta’lim tizimida ushbu zamonaviy va ilg‘or modellarni qo‘llash imkoniyatlari va istiqbollari alohida e’tiborga olingan. Ushbu tahlillar orqali universitet modellarining rivojlanish sur’ati va ularning ta’lim sifatiga ta’siri ilmiy asosda ko‘rib chiqilgan.