ҚАРАТҚИЧЛИ АНИҚЛОВЧИ/АНИҚЛАНМИШ БИРИКМАСИНИНГ  ЎЗБЕК ТИЛИДА ТИКЛАНИШ МУАММОЛАРИ (араб тили мисолида)

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

30 апрел 2025

Asosiy til:O'zbek

ҚАРАТҚИЧЛИ АНИҚЛОВЧИ/АНИҚЛАНМИШ БИРИКМАСИНИНГ ЎЗБЕК ТИЛИДА ТИКЛАНИШ МУАММОЛАРИ (араб тили мисолида)

Fan yo'nalishi:

6811e195366df.pdf

PDF

Sharq filologiyasi jurnali

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Сўнгги ўн йилликларда сунъий интеллект-идрок технологияларининг замонавий жамиятнинг ижтимоий, маданий, сиёсий ва иқтисодий ҳаётига жадал кириб бориши кетидан таржиманинг аҳамияти ҳар қачонгидан кўра ошиб бормоқда, унинг халқаро муносабатлар барқарорлигини қўллаб қувватлашдаги оламшумул ўрни сезиларли даражада аҳаммияти янада ошди, таржиманинг турларига бўлган эҳтиёж шаклланиб бормоқда. Коммуникация-мулоқотларни ўрнатишдаги таржимонларнинг ва таржима дастурларининг етакчи роли, айниқса Covid-19 вируси тарқалган пайт ва пост-пандемик даврда унинг ўрни беқиёс даражада биринчи ўринга кўтарилди. Жамиятларнинг ижтимоий ҳаётидаги интернет тизимида тақдим қилинаётган маҳсулотларнинг вазифаси ва ўрни шу қадар моддий тўсиқ ва чегаралардан ошиб ўтдики, замонавий дунё ўзининг ранг-баранг маданияти ва иқтисодий ривожи соясида ҳамда доимий ахборот алмашинуви ва, умуман, янгиликлар оқимида, шунингдек маданий-маъорифий алмашинувлар заминида таржимон ва тилмочларсиз бу жараёнларни тасаввур этиб бўлмайди. Ахборот, саноъат, санъат ва ижтимоий-сиёсий янгиликлар, интернет ресурслари тақдимоти таржима фаолиятисиз тасаввур қилиб бўлмайди. Маълумки, ахборот алмашинуви ва ижтимоий-иқтисодий мулоқотлар таржимасиз содир бўлмайди, унинг ортиб бораётган роли оламшумул интернет тармоғида амалга оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ва кўп маданиятли алоқаларда янада кучли сезилмоқди ва шу билан бирга таржима турларига эҳтиёж ортиб бормоқда. Ушбу мақолада араб тилини лексик бойлиги ва қоидаларини ўрганиш ва ўргатишнинг янгича ёндашувларга доир айрим мулоҳазалар кўриб чиқилади. Жумладан, араб тилининг муҳим қоидалари сирасига кирувчи қаратқичли аниқловчи/аниқланмиш-изофа бирикмаси шакллари, “шаклий изофа”ни тушунтуришда мураккабликдан қочиш тамали таклиф қилинади. Мақолада изофанинг аслий ва шаклий бирикмаларини ўзбек тилига ўгиришнинг ўзига хосликлари ва айрим мураккабликларини четлаб ўтиш чораси сифатида “шаклий изофа” деб аталадиган бирикма “аслий изофа” бўлимидан кейин, мослашган аниқланмиш мавзуси доирасида кўриб чиқилиши таклифи ўртага ташланади ва бунда иккала тилнинг гап конструкциялари ўртасидаги катта фарқ инобатга олингани асос қилиб кўрсатилади.

MUALIFLAR

Teglar

# lexical structure# agreed adjective# forms of izafet# al-izafa al-shakliya# al-izafa al-asliya# lexical combination# мослашган аниқловчи# қаратқичли аниқловчи бирикмаси# маънавий ва лафзий изофа# тил қурилмаси# лексик бирикма# согласованное определение# формы изафет# ал-изафа ал-шаклия# ал-изафа ал-аслия# лексическое строение# лексическое сочетание

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0197/A0425-0043

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Abdupattakhov, J.M. (2024) Composition of diplomatic correspondence (example Arab Republic of Egypt (2021). Diplomatik yozishmalarning tuzilishidagi xosliklar (Misr Arab Respublikasi misolida). The international scientific-practical conference on the topic “Foreign language in professional communication”. ISSN:2181-1784 4(25), Dec., 2024 UDK:801.82 200-208 p. (in Uzbek) https://doi.org/10.5281/zenogo.14413120

2. Abdupattaxov, J.M. Simultaneous translation in the Arabic-Uzbek combination: problems and solutions. Arab-o‘zbek kombinatsiyasida sinxron tarjima: muammolar va echimlar // Sharq Mash’ali scientific journal. Volume 4, 2021. ISSN 2010-9709 53-57 p. (in Uzbek)

3. Abdupattaxov, J.M. (2021) Arabic language. Part One. Arab tili.1-qism. – Toshent: TSUOS. – Number of permission 237-392 (31), May, 2021 152-156 p. (in Uzbek)

4. Abdupattaxov, J.M. (2021) Linguistic issues in comments on "Alfiya". “Alfiya”ga oid sharhlarda tilshunoslik masalalari. Scientific electronic magazine "21st century: issues of science and education". #3, 2021. ISSN: 2181-9874 SJIF 2021: 6.23 1-9 p. (in Uzbek) retrieved from www.sharqjurnali.uz

5. Abdupattaxov, J.M. Phonetic and written system of the Arabic language. (2024). Arab tilining fonetik va yozuv tizimi. – Toshkent: TSUOS. – Number of permission 25-UM (03), Fev., 2024. 81-82 p. (in Uzbek)

6. Al-Azhari, Zayniddin. (kh. 1310). Students' training in the art of parsing. Manuscript. Tamrin at-tullab fi sina’at al-i’rab. Egypt. – Al-Cairo. 156 p. (in Arabic)

7. Al-Jallad. A. (2020) Manual of the Historical Grammar of Arabic. Dalil al-nahv al-arabi al-tarikhi. 158 p. retrieved from https://web.archive.org/web/20210113063433/https://www.academia.edu/38100372/Al_Jallad_A_Manual_of_the_Historical_Grammar_of_Arabic

8. Al-Jarim, A; Amin, M. (1999). Clear Grammar. Second part. An-Nahv al-vadih. – Egypt, al-Qohira: Dar al-ma’arif. – 172 p. (in Arabic)

9. Bushuy, T., Safarov, Sh. (2007) Language construction: Analytical methods and methodology. Til qurilishi: Tahlil metodlari va metodologiyasi. – Namangan: ARM-7417. – 278 p. (in Uzbek)

10. Grande, B.M. (1998). Course of Arabic grammar in comparative-historical light. Kurs arabskoy grammatiki v sravnitel'no-istoricheskom osveshenii. – Moscow: RAN. – 592 p. (in Russian)

11. Ibn Hajib, J. (H1428/G2002). Sufficient with the comprehensive objectives of the sufficient. Kafiya ma’a-l-Vafiya bi-maqosid Al-Kafiya. – India: Maktabatu Hijaz Devband. – 216 p. (in Arabic)

12. Ibrohimov, N. et al. (2024). Arabic Grammar. Part One. Arab tili grammatikasi. 1- jild. – Tashkent: G‘afur G‘ulom. – 327 p. (in Uzbek)

13. Lexeme “Brain rot” retrieved from: https://corp.oup.com/news/brain-rot-named-oxford-word-of-the-year-2024/

14. Mirziyatov, Sh.M. (2017) Linguistics, lexicography, traditions and lexical-semantic interpretation of the Arabic-Turkish dictionary in the work "Mukaddatamat al-Adab". "Muqaddatamat-u-l-adab" asarida tilshunoslik, lug‘atshunoslik an’analari va arabiy-turkiy so‘zlikning leksik-semantik talqini. Dissertation written for obtaining the PhD degree in philological sciences. – Tashkent. 156 p. UDK: 809.27-1 M-54 (in Uzbek)

15. Saidov, A. Contribution of Ibn al-Muqaffa to the art of Islamic translation. Ibn al-Muqaffaning islom tarjima san’atiga qo‘shgan hissasi. // “Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences” Scientific journal. Volume 1, 2021. 332-336 p. (in Uzbek)

16. Saliyeva, M.K; Abdupattakhov, J.M. (2020) Peculiarities of journalism in modern Arab countries. Zamonaviy arab mamlakatlari jurnalistikasining o‘ziga xos xususiyatlari. Forum of Uzbekistan translators – 2020. Collection of scientific articles. Recommended for publication by decision of the Council of the TSUOS. volume 4(26), Nov., 2020. 309-313 p. (in Uzbek)