logo
calendar14 август 2025
view2
Asosiy til:Rus

AXBOROT SARLAVHALARI SINTAKSISI: O‘ZBEKISTON VA QOZOG‘ISTON OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINING QIYOSIY TAHLILI

Fan yo'nalishi:
pdf

689de9b52ff8a.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada O‘zbekiston (Gazeta.uz, Kun.uz, Podrobno.uz, UzNews) va Qozog‘iston (Kazinform, Nur.kz, Tengrinews, Zakon.kz) yetakchi internet OAV sarlavhalarining sintaktik xususiyatlari strukturasi qiyosiy tahlil asosida o‘rganildi. Zamonaviy OAVdagi sarlavhalarning sintaktik tuzilishi axborotni yetkazish strategiyalarining xilma-xilligini aks ettirishi sababli alohida tadqiqiy ahamiyatga ega. 480 ta sarlavha asosida “Siyosat”, “Sport” va “Madaniyat” kabi uchta mavzuiy ruknga ajratilgan holda gaplarning strukturaviy xususiyatlari chuqur tahlil qilindi. Ayniqsa, gap turlari (darak gap, so‘roq gap), ularning tuzilmasi (oddiy/ murakkab (ikki komponentli sarlavhalar alohida guruh sifatida ajratildi), bir tarkibli/ ikki tarkibli) hamda ajratilgan konstruksiyalarning qo‘llanishi alohida e’tiborga olingan. Tadqiqot natijalari har ikki mamlakatda quyidagi xulosalarni ko‘rsatdi: siyosiy diskursdagi sarlavhalar sintaksisi eng yuqori darajadagi variativlikka ega bo‘lib, unda murakkab gaplar va so‘roq konstruksiyalar keng qo‘llaniladi. “Madaniyat” rukni esa axborot yetkazuvchanligi va ifodaviylik o‘rtasidagi muvozanat bilan ajralib turadi, “Sport” yangiliklari esa sintaktik strukturalarning maksimal darajadagi standartlashuvi bilan tavsiflanadi. Bundan tashqari, Qozog‘iston OAV ikki komponentli konstruksiyalarga sezilarli moyillikni namoyon qilmoqda. O‘zbekiston nashrlari esa bunday konstruksiyalar mavjud bo‘lishiga qaramay, asosan ikki tarkibli standart gaplarga ustuvorlik beradi. Ushbu farqlar nafaqat ikki mamlakatdagi media amaliyotlarning xususiyatlarini, balki har bir mamlakatda maqsadli auditoriyaning axborotni qabul qilishiga oid o‘ziga xosliklarni ham aks ettiradi.

MUALIFLAR

Teglar

# sentence structure# структура предложения# two-component headlines# two-members constructions# sentence types# syntax of headlines# isolated phrases# Uzbek media# Kazakh media# двухкомпонентные заголовки# двусоставные конструкции# типы предложений# синтаксис заголовков# обособленные обороты# узбекистанские СМИ# казахстанские СМИ# ikki komponentli sarlavhalar# ikki tarkibli konstruksiyalar# gap turlari# gap tuzilmasi# sarlavhalar sintaksisi# ajratilgan konstruksiyalar# O‘zbekiston OAV# Qozog‘iston OAV

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Бахарев Н.Е. Структурно-функциональное развитие заголовков (на материале заголовков из газет и журналов за 1903–1907, 1935-1939, 1965-1970 гг.): Дис... канд. филол. наук / Н.Е. Бахарев. — Алма-Ата, 1971. — 222 с.

Есперсен О. Философия грамматики / Пер. с англ. В. В. Пассека и С. П. Сафроновой; под ред. и с предисл. Б. А. Ильиша. — М.: Изд-во иностранной литературы, 1958. — 329 с.

Колесниченко A.B. Практическая журналистика. Учебное пособие. — М.: Изд-во Моск. ун-та, 2008. — 180 с.

Костомаров В.Г. Русский язык на газетной полосе. / В.Г. Костомаров. — Москва: МГУ, 1971. — 268 с.

Кржижановский С.Д. Поэтика заглавий / С.Д. Кржижановский. — М., 1931. — 32 с.

Пешковский А.М. Русский синтаксис в научном освещении. — М.: Языки славянской культуры, 2001. — 544 с.

Попов А.С. Синтаксическая структура современных газетных заглавий и ее развитие / А.С. Попов, — М., 1966. — 95 с.

Ронгинский В. М. Синтаксические модели заголовков и их использование в различных стилях речи / В. М. Ронгинский. — Киев, 1965. — 150 с.

Фортунатов, Ф.Ф. Избранные труды. Том 1. / Ф.Ф. Фортунатов. — М.: Гос. учеб.-пед. изд-во, 1956. — С. 128–129.

Шахматов, А.А. Синтаксис русского языка / А.А. Шахматов. — М.: Едиториал УРСС, 2001. — 223 с.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.