Annotatsiya. Kirish. Ushbu maqolada elektr taʼminoti tizimlarida garmonik buzilishlarni kamaytirish uchun sunʼiy intellekt (SI) asosidagi boshqaruv usullari taklif etiladi. Zamonaviy energiya tizimlarida nochiziqli yuklamalar va invertorlar sonining ortishi garmoniklarning oshishiga olib kelmoqda. Anʼanaviy passiv filtrlar va faollashtirilgan filtrlar oʻzgaruvchan yuk sharoitlarida yetarli darajada samarador emas. Shu sababli, garmoniklarni aniqlash va bostirishda sunʼiy intellekt vositalaridan foydalanish dolzarb hisoblanadi. Materiallar va usullar. Sunʼiy neyron tarmoqlari (SNT), noaniq mantiqiy boshqaruv (NMB) va kuchaytiruvchi oʻrganish (KOʻ) algoritmlaridan foydalangan holda garmonik signallarni real vaqt rejimida aniqlash, bashorat qilish va bostirish imkoniyatlari ishlab chiqildi. Tadqiqotlar MATLAB/Simulink dasturiy muhitida amalga oshirildi. Modellarda yuklama oʻzgaruvchanligi, kuchlanish shaklining buzilishi va garmonik komponentlar nazoratga olindi. Boshqaruv algoritmlarining samaradorligi THD koʻrsatkichi asosida baholandi. Natijalar. Simulyatsiya natijalari shuni koʻrsatdiki, sunʼiy intellekt asosidagi boshqaruv tizimlari, ayniqsa, FLC va SNT modellari anʼanaviy passiv filtrlarga nisbatan yuqori samaradorlikka ega. THD darajasi 30–40% gacha kamaytirildi. KOʻ asosidagi adaptiv boshqaruv tizimlari esa yuklamadagi tezkor oʻzgarishlarga moslashish qobiliyatiga ega ekanligi isbotlandi. Xulosa. Tadqiqot natijalariga koʻra, elektr taʼminoti tizimlarida garmonik buzilishlarni kamaytirishda sunʼiy intellekt asosidagi algoritmlarni qoʻllash yuqori natija bermoqda. Bunday tizimlar real vaqt rejimida ishlashi, adaptivligi va bashorat qilish qobiliyati bilan ajralib turadi. Bu esa zamonaviy elektr tarmoqlari barqarorligini taʼminlashda muhim ahamiyat kasb etadi.