logo
calendar21 октябр 2025
view2
Asosiy til:O'zbek

YAPON VA O‘ZBEK TILLARIDAGI MULOQOTDA NOANIQLIK SEMANTIKASI ASOSIDA SHAKLLANUVCHI XUSHMUOMALALIK STRATEGIYALARINING QIYOSIY TAHLILI

Fan yo'nalishi:
pdf

68f797a0a6ae6.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada yapon va o‘zbek tillarida noaniqlik semantikasi orqali amalga oshiriladigan xushmuomalalik strategiyalari lingvopragmatik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Xususan, muloqot jarayonida xushmuomalalikni ta’minlash maqsadida ataylab noaniqlik yoki ikki ma’nolilik yuklangan holda ishlatiladigan yumshatuvchi so‘z va iboralarga alohida e’tibor qaratiladi. Maqolada yapon va o‘zbek tillarida bunday til vositalarining qo‘llanishi aniq misollar asosida o‘rganiladi hamda ularning pragmatik vazifalari yoritiladi. Har ikki tildagi yumshatuvchi til birliklarining o‘xshash va farqli jihatlarini aniqlash maqsadida qiyosiy tahlil o‘tkazildi. Tadqiqot Brown va Levinsonning “yuz” nazariyasi, Lakoffning xushmuomalalik tamoyillari, shuningdek, yapon tilshunosligidagi “wakimae” konsepsiyasi asosida olib boriladi. Mazkur strategiyalarning sintaktik modellari, semantik yuklamalari va pragmatik funksiyalari batafsil ko‘rib chiqilgan. Yapon tilidagi muloqot etiketi bilan o‘xshash ravishda, o‘zbek tilida ham ba’zan sukut saqlash, jumlani to‘liq yakunlamaslik yoki mazmunni bilvosita ifodalash orqali xushmuomalalikni ta’minlash mumkin. Biroq bu kabi strategiyalar o‘zbek tilida nisbatan kamroq qo‘llanadi va ko‘proq an’anaviy muloqot kontekstlari bilan cheklanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, har ikki tilda ham noaniq va bilvosita turg‘un konstruksiyalarni ifodalash shakllari suhbatdosh yuziga tahdidni kamaytirishda muhim lingvistik vosita sifatida xizmat qiladi. Shu bilan birga, yapon tilida ushbu strategiyalar tizimli va barqaror lisoniy shakllar orqali namoyon bo‘lsa, o‘zbek tilida ular ko‘proq kontekstga va kommunikativ vaziyatga bog‘liq holda yuzaga chiqadi. Maqola yakunida ikki tilga oid misollar va jadval asosida o‘xshashliklar, tafovutlar hamda madaniyatlararo pragmatik xususiyatlar tahlil etiladi.

MUALIFLAR

Teglar

# вежливость# politeness# неопределенность# comparative analysis# Uzbek language# узбекский язык# сравнительный анализ# косвенная речь# indirect speech# Uncertainty# o‘zbek tili# noaniqlik# Japanese language# yapon tili# semantic mitigation# pragmatic function# xushmuomalali# semantik yumshatish# pragmatik funksiya# bilvosita gapirish# qiyosiy tahlil# семантическое смягчение# прагматическая функция# японский язык

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Abdujalilova Sh. A., Fayziyeva N. N. O‘zbek tilidagi xushmuomalalikning kategoriyalari // CAJMRMS. — 2025. — №3. — URL: https://cyberleninka.ru/article/n/o-zbek-tilidagi-xushmuomalalikningkategoriyalari

Brown P., Levinson S. Politeness: Some Universals in Language Usage. — Cambridge: Cambridge University Press, 1987. – 345 p.

Cianci M. 曖昧 さ: A pragmatic research on Japanese ambiguity and politeness in invitations // Japón: Identidad. — 2017. — №III. — ISSN: 2254-8300. – URL: https://dialnet.unirioja.es / https://cyberleninka.ru.

Diegoli E. A corpus-assisted analysis of indexical signs for (im)politeness in Japanese apology-like behaviour // Journal of Politeness Research. — 2024. — Vol. 20, №2. — P. 427–453. — DOI: 10.1515/pr-2022-0002. – URL: https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/pr-2022- 0002

Фарходова Ш. Принцип вежливости в английской и узбекской речевой адаптации // Зарубежная лингвистика и лингводидактика. — 2024. — Т. 2, №1/S. — С. 390–395. — DOI: https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol2-iss1/S-pp390-395.

Hasegawa, H. A Linguistic Introduction. — Berkeley: University of California, 2015. — 416 с.

Ide S. Formal forms and discernment: Two neglected aspects of universals of linguistic politeness // Multilingua. – 1989. — Vol. 8, №2–3. — P. 223– 248.

Lakoff R. Language and Woman’s Place. — New York: Harper & Row, 1975. — 296 p.

Qosimova D. O‘zbek tilida xushmuomalalik strategiyalarining ahamiyati // O‘zbek tilshunosligi va madaniyati jurnali. — 2020. — T. 12, №3. — B. 45–57.

Rinnert C., Kobayashi H. Requestive hints in Japanese and English // Journal of Pragmatics. — 1999. — Vol. 31, №9. — P. 1173–1201.

Wierzbicka A. Cross-cultural Pragmatics: The Semantics of Human Interaction. — Berlin: Mouton de Gruyter, 1991. — 350 p.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.