logo
calendar20 ноябр 2025
view2
Asosiy til:O'zbek

SOHAVIY TARJIMAGA O‘QITISHINING NAZARIY VA LINGVODIDAKTIK TAMOYILLARI

Fan yo'nalishi:
pdf

691ef2d3ab0ae.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Bugungi zamonaviy sharoitda tibbiyot, huquq, texnika va IT kabi sohalarda axborot almashinuvi tezligi tarjimonlardan umumtil kompetensiyasidan tashqari sohaviy bilim, terminologik aniqlik va kontekstni boshqarish ko‘nikmalarini talab qiladi. Sohaviy tarjima ta’limi shuning uchun lingvodidaktik asoslar, funksional-pragmatik yondashuv va texnologik tayyorgarlikni integratsiya qilgan modelga tayanishi kerak. Mazkur maqolaning maqsadi sohaviy tarjima tushunchasining mazmun-mohiyatini aniqlash, uni o‘qitishning lingvodidaktik tamoyillarini asoslash hamda o‘quv jarayoniga joriy etish uchun amaliy model taklif qilishdan iborat. Mazkur maqsadga erishish uchun bir qator vazifalarni tahlil qilish taqozo etiladi. Jumladan, terminologik aniqlik, kontekstga sodiqlik va maqsadga muvofiqlik mezonlarini tizimlashtirish; skopos, kognitivpragmatik va kompetensiyaviy yondashuvlarni ta’lim modeli bilan uyg‘unlashtirish; CAT vositalari, korpus va terminobanklardan foydalanishning o‘quvdagi rolini ko‘rsatish; PACTE modeli asosida bosqichma-bosqich kompetensiyalarni xaritalash; oliy ta’lim sharoitida kurs dizayni va baholash mezonlarini taklif etish. Mazkur maqolaning metodologik asosini deskriptiv-analitik tadqiqot: nazariy manbalarni tahlil qilish; sohaviy matnlar bo‘yicha talabalarning yozma tarjimalarini ekspert baholash; dars kuzatuvlari; terminologik xatolar va funksional moslik bo‘yicha kodlash; CAT/korpus vositalari bilan tajriba elementi tashkil etadi. Ilmiy tadqiqot ishi natijalari quyidagilarni tashkil etadi: eng ko‘p xatolar terminologik izchillik va kontekstual moslikda to‘plandi. CAT va korpus resurslarini darsga kiritish izchillikni oshirdi, vaqtni qisqartirdi. Skoposga tayangan topshiriqlar auditoriyaga mos uslubiy tanlovlarni yaxshiladi. PACTE bo‘yicha bosqichli mashg‘ulotlar strategik kompetensiyani faollashtirdi. Shuningdek, o‘qituvchi roli “nazoratchi”dan “fasilitator”ga siljiganda natija barqarorlashdi. Demak, sohaviy tarjimani o‘qitish samaradorligi besh omilga tayanadi: kasbiy yo‘naltirilganlik, terminologik yondashuv, kontekstual asoslanganlik, texnologik tayyorgarlik va bosqichma-bosqich kompetensiyaviy rivojlanish. Ushbu tamoyillarni o‘quv dasturi, baholash rubrikalari va real vazifalarga asoslangan portfoliolar orqali tatbiq etish tarjimaning funksional yaroqliligini sezilarli oshiradi.

MUALIFLAR

Teglar

# korpus# корпус# corpus# терминология# terminology# terminologiya# лингводидактика# linguodidactics# lingvodidaktika# specialized translation# Skopos# PACTE# CAT# functional adequacy# strategic competence# sohaviy tarjima# funksional moslik# strategik kompetensiya# специализированный перевод# Скопос# функциональная адекватность# стратегическая компетенция

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Atiyazov S.J., Jumamuratova S.S. Elektron lingvodidaktika – innovatsion ta’limning muhim unsuri sifatida.//Развитие лингвистики и литературоведения и образовательных технологий в эпоху глобализации. — 2022.— № 1 (1).—B. 319-321.

Austermühl F. Electronic Tools for Translators. — London: Routledge, 2001. — 250 p.

Bowker L. Computer-Aided Translation Technology: A Practical Introduction. — Ottawa: University of Ottawa Press, 2002. — 198 p.

Byrne J. Technical Translation: Usability Strategies for Translating Technical Documents. — Berlin: Springer, 2006. — 238 p.

Cabré M.T. Terminology: Theory, Methods and Applications. — Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 1999. — 248 p.

Elov B., Raupova L., Abjalova M. O‘zbek tilining ta'limiy korpusi va uning imkoniyatlari. Filologiya masalalari, — 2021. №4, 45-5.

Gile D. Basic Concepts and Models for Interpreter and Translator Training. — Amsterdam: John Benjamins, 2009. — 278 p.

Montalt V., González I. Specialized Translation: A Multidisciplinary Approach. —Routledge, 2014. — 256 p.

Neubert A. Text and Translation. — Leipzig: Enzyklopädie Verlag, 1985.—192 p.

Newmark, P. A Textbook of Translation. — New York: Prentice Hall, 1988. — 292 p.

Nord C. Translating as a Purposeful Activity: Functionalist Approaches Explained. —Manchester: St. Jerome Publishing, 1997. — 128 p.

PACTE Group. Investigating Translation Competence: Conceptual and Methodological Issues // Meta: Translators' Journal. — 2005. — Vol. 50. —№ 2. — pp. 609–619.

Safarov Sh.S. Tarjima nazariyasi asoslari. — Toshkent: Akademnashr, 2016. —240 b.

Ubaydullaeva M.M., Vohidova D.K. Sohaviy tarjimada terminologik yondashuv. —Toshkent, 2015. — 210 b.

Vermeer H.J. Skopos and Commission in Translational Action // Chesterman A. (ed.). Readings in Translation Theory. — Helsinki: Oy Finn Lectura Ab, 1989. — pp. 173–187.

Xasanboyeva D.M. Tarjima ta’limida lingvodidaktik yondashuvlar. — Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti, 2022. — 156 b.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.