logo
calendar15 декабр 2025
view2
Asosiy til:O'zbek

TU RLI QURITISH USULLARINING O‘RIKNING ELEMENTAR TARKIBIGA TA’SIRI: SOLISHTIRMA EKSPERIMENTAL TADQIQOT

Fan yo'nalishi:
pdf

693fb12a150df.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ushbu tadqiqotda o‘rik mahsulotini to‘rt xil quritish usuli –ochiq quyosh ostida, quyosh quritgichida, infraqizil nurlanishli quritgichda va mikroto‘lqinli quritgichda quritishning mahsulot sifatiga, xususan, uning elementar tarkibiga ta’siri o‘rganildi. Tajribalar 2024-yil iyun oyida Toshkent kimyo-texnologiya instituti laboratoriyasi va dala sharoitida o‘tkazilib, barcha quritgichlarga bir xil boshlang‘ich massadagi o‘rik joylashtirildi hamda quritish 20 % namlikka yetguniga qadar davom ettirildi. Yakuniy mahsulotlar laboratoriyada spektral tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, quyosh quritgichida quritilgan o‘rik namunalarida kaliy (2,37 %), kremniy (0,538 %), magniy (0,145 %), kalsiy (0,176 %) va oltingugurt (0,152 %) elementlarining eng yuqori miqdorda saqlanib qolishi kuzatildi. Ochiq quyosh ostida quritilgan namunalarda ushbu elementlar nisbatan kam miqdorda aniqlandi va tashqi ko‘rinish sifati past bo‘ldi. Mikroto‘lqinli quritgichda quritilgan mahsulotlarda yuqori harorat ta’sirida ba’zi mikroelementlar saqlanib qolgan bo‘lsa-da, mahsulot yuzasida rang o‘zgarishlari va qora dog‘lar paydo bo‘ldi. Infraqizil quritgich esa nisbatan yaxshi natijalar bergan bo‘lsa-da, energiya sarfi yuqoriligi kuzatildi. Tadqiqotning eng muhim natijasi shundaki, quyosh quritgichi ekologik tozaligi, energiya sarfining yo‘qligi (0 kWh/kg) va mahsulot sifatining yuqoriligi bilan boshqa usullarga nisbatan ustunlik qildi. Bu usul barqaror rivojlanish tamoyillariga mos bo‘lib, mahsulotning oziqaviy tarkibini saqlaydi, issiqxona gazlari chiqindisini kamaytiradi va iqtisodiy samaradorlikni oshiradi. Ushbu tadqiqot natijalari quritish texnologiyalarini tanlashda muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

MUALIFLAR

Teglar

# устойчивое развитие# sustainable development# инфракрасное излучение# энергоэффективность# barqaror rivojlanish# microwave# infrared radiation# energiya samaradorligi# mikroto‘lqin# quyosh quritgichi# солнечная сушилка# solar dryer# energy ef�iciency# o‘rik quritish# infraqizil nurlanish# elementar tarkib# oziq-ovqat sifati# сушка абрикосов# микроволновая энергия# элементарный состав# качество пищевых продуктов# apricot drying# elemental composition# food quality.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Abdurasulovich, R. S., Shukurillayevich, U. B., Isroilovich, U. K., & Asqarovich, A. A. (2024). Noqat’iy mantiq asosida bilvosita quyosh quritgichlarining harorat dinamikasini bashorat qilish [Prediction of temperature dynamics of indirect solar dryers based on fuzzy logic]. Ilm-Fan va Innovatsion Rivojlanish [Science and Innovative Development], 7(5), Article 5.

Abduvaxitovna, S. S., & Isroilovich, U. K. (2024). Dorivor o‘simliklarni gelioquritish qurilmasida quritish jarayonini matematik modellashtirish [Mathematical modeling of the drying process of medicinal plants in a helio-drying device]. Ilm-Fan va Innovatsion Rivojlanish [Science and Innovative Development], 7(4), Article 4.

Castillo-Téllez, M., Pilatowsky-Figueroa, I., López-Vidaña, E. C., Sarracino-Martínez, O., & Hernández-Galvez, G. (2017). Dehydration of the red chilli using an indirect-type forced convection solar dryer. Applied Thermal Engineering, 114, 1137–1144.

Chabane, F., Bensahal, D., Brima, A., & Moummi, N. (2019). Solar drying of agricultural product (Apricot). Mathematical Modelling of Engineering Problems, 6(1), 92–98.

Çiftçioğlu, G. A., Kadırgan, F., Kadırgan, M. A. N., & Kaynak, G. (2020). Smart agriculture through cost-effective and high-efficiency solar drying. Heliyon, 6(2), e03357.

El-Mesery, H. S., EL-Seesy, A. I., Hu, Z., & Li, Y. (2022). Recent developments in solar drying technology. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 157, 112070.

Goel, V., Dwivedi, A., Singh Mehra, K., Kumar Pathak, S., Tyagi, V. V., Bhattacharyya, S., & Pandey, A. K. (2024). Solar drying systems for domestic/industrial purposes. Solar Energy, 267, 112210.

Kareem, M. W., Habib, K., & Gilani, S. I. (2014). A review of solar air heater for drying agricultural products. Advanced Materials Research, 903, 239–244.

Madhankumar, S., Viswanathan, K., Taipabu, M. I., & Wu, W. (2023). Recent developments in solar dryer technologies. Sustainable Energy Technologies and Assessments, 58, 103298.

Malakar, S., Arora, V. K., & Nema, P. K. (2021). Design and performance evaluation of an evacuated tube solar dryer. Renewable Energy, 168, 568–580.

Masharipova, Z. A., Artikov, A. A., & Rakhmatov, F. O. (2020). Maxsulotlarni quritish jarayonlarini kompyuterda modellashtirish va optimal sharoitlarni xisoblash [Computer modeling of drying processes and calculation of optimal conditions]. 151 p.

Rejabov, S., Usmonov, B., Usmanov, K., & Artikov, A. (2024a). Experimental comparison of open sun and indirect convection solar drying for apricots. The 3rd International Electronic Conference on Processes, 26.

Rejabov, S. A., Usmonov, B. Sh., & Artiqov, A. A. (2024b). Aprikot mevasini majburiy konveksiya yordamida quritish vaqtini hisoblash [Calculation of drying time of apricot fruit in forced convection solar dryer]. Ilm-Fan va Innovatsion Rivojlanish [Science and Innovative Development], 7(2), 48–60.

Sharshir, S. W., Joseph, A., Peng, G., Kandeal, A. W., Abdullah, A. S., Abdelaziz, G. B., Edreis, E. M. A., & Yuan, Z. (2023). Agricultural product drying using solar energy. Solar Energy, 257, 137–154.

Sultanova, S., Usmanov, K., Ungbayeva, D., & Tadjibayeva, D. (2024). Adaptive neural-fuzzy models for predicting solar dryer performance. Universum: Technical Sciences [Universum: Technical Sciences], 122(5).

Tiwari, A. (2016). A review on solar drying of agricultural produce. Journal of Food Processing & Technology, 7(9).

Togrul, I. (2002). Mathematical modelling of solar drying of apricots in thin layers. Journal of Food Engineering.

Topal, M. E., Şahin, B., & Vela, S. (2024). ANN modeling of drying kinetics of Citrus medica. Processes, 12(7).

Usmanov, K., Islamova, F., Rejabov, S., & Jabborov, A. (2024). Modeling the drying of medicinal plants in a cabinet solar dryer. Universum: Technical Sciences [Universum: Technical Sciences], 129.

Yo‘ldoshev, A. V. (2023). Quyosh energiyasidan foydalanib quritishda uzluksiz jarayonni boshqarishni kompyuter modelini tashkil qilish [Developing a computer model and automatic control system for continuous solar drying]. [Master’s Thesis, p. 85].

Zhang, Y., Fang, Z., Li, C., & Li, C. (2024). Deep-learning-based model predictive control for paddy drying. Foods, 13(1).

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.