MULTIMODAL TRANSPORT TIZIMIDA RAQAMLASHTIRISH DARAJASI VA O‘ZBEKISTONDA YUK OQIMLARI KO‘RSATKICHLARI TAHLILI

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

19 январ 2026

Asosiy til:O'zbek

MULTIMODAL TRANSPORT TIZIMIDA RAQAMLASHTIRISH DARAJASI VA O‘ZBEKISTONDA YUK OQIMLARI KO‘RSATKICHLARI TAHLILI

Fan yo'nalishi:

696db9e614c63.pdf

PDF

Инновацион технологиялар

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

O‘zbekistonda multimodal transport tizimining rivojlanishi so‘nggi yillarda yuk tashish hajmlarining ortishi, transport turlari o‘rtasidagi bog‘liqlikning kuchayishi va logistika xizmatlariga bo‘lgan talabning oshishi bilan bog‘liq. 2020–2024-yillar davomida barcha transport turlari bo‘yicha yuk tashish hajmining 1,366,7 mln tonnadan 1,521,2 mln tonnagacha ko‘tarilishi transport jarayonlarini yanada samarali tashkil etishni talab qilmoqda. Transport turlari bo‘yicha ma’lumotlarning tarqoqligi, jarayonlarning yetarli darajada raqamlashtirilmagani va multimodal bog‘lanishlardagi kechikishlar transport xizmatlari sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda hamda tashish samaradorligining pasayishiga olib kelmoqda. Tadqiqotda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari asosida 2020–2024-yillar uchun O‘zbekistonda avtomobil, temir yo‘l, havo va quvur transportlari bo‘yicha yuk tashish hajmlari tahlil qilindi. Multimodal tashishlarda vaqt–xarajat munosabatlarini baholash uchun nisbiy indeks modelidan foydalanildi. Shuningdek, transport zanjirlari samaradorligiga raqamlashtirishning ta’sirini o‘rganish maqsadida real vaqt monitoringi, axborot almashinuvi tizimlari va avtomatlashtirilgan boshqaruv platformalarining qo‘llanilish darajasi o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, yuk tashish hajmining o‘sishi multimodal tizimda raqamlashtirish darajasini oshirish zaruratini kuchaytirayotgani aniqlandi. Avtomobil transportida yuk tashish hajmi 1,385,5 mln tonnaga yetgani, temir yo‘l orqali 73,9 mln tonna yuk tashilgani multimodal tizimning strukturasini belgilab bermoqda. Vaqt–xarajat modeli raqamlashtirish darajasini oshirish transport xarajatlari indeksining 25–30 foizga kamayishiga, jarayonlarning barqarorlashuviga va yuk oqimlarining uzluksiz boshqarilishiga xizmat qilishini ko‘rsatdi. Shuningdek, real vaqt monitoringi, avtomatlashtirilgan ko‘rik, yagona ma’lumot platformasi kabi raqamli texnologiyalarning qo‘llanilishi transport bosqichlari o‘rtasidagi kechikishlarni sezilarli darajada kamaytirishi aniqlangan. Multimodal transport tizimini rivojlantirishda raqamlashtirishning bosqichma-bosqich joriy etilishi transport xizmatlari samaradorligini oshirishning muhim omillaridan biridir. Yagona axborot platformalari, raqamlashtirilgan jarayon boshqaruvi, texnik va tijoriy operatsiyalarning avtomatlashtirilishi yuk oqimlarining uzluksizligini ta’minlaydi va O‘zbekistonda multimodal logistikaning barqaror rivojlanishiga xizmat qiladi. Olingan natijalar transport tarmoqlarida raqamlashtirish jarayonlarini tizimli ravishda kengaytirish zarurligini tasdiqlaydi.

MUALIFLAR

Teglar

# raqamli logistika# multimodal transport# raqamlashtirish darajasi# yuk oqimlari# vaqt–xarajat modeli

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0032/A0126-0075

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

[14] Golovach, A., & Levin, V. (2021). Modeling multimodal transport corridors in Eurasia. Transport Problems, 16(3), 45–58.

[1] Rodrigue, J.-P. (2020). The Geography of Transport Systems. New York: Routledge. https://transportgeography.org

[2] Crainic, T. G., & Kim, K. H. (2007). Intermodal Transportation. In: Handbook in OR & MS, Vol. 14, 467–537.

[3] Notteboom, T., & Rodrigue, J.-P. (2005). Port regionalization: Toward a new phase in port development. Maritime Policy & Management, 32(3), 297–313.

[4] European Commission (2022). Digital Transport and Logistics Forum (DTLF). Yevropa Ittifoqida multimodal raqamlashtirish siyosati. https://transport.ec.europa.eu

[5] Tsamboulas, D., Kapros, S., & Moraiti, P. (2011). Assessment of transport intermodality. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 20, 867–876.

[6] Veenstra, A., Zuidwijk, R., & Van Asperen, E. (2012). Trade-off between costs and reliability in multimodal freight transport. Journal of Transport Geography, 23, 75–83.

[7] Macharis, C., & Bontekoning, Y. (2004). Opportunities for OR in intermodal freight transport research. European Journal of Operational Research, 153, 400–416.

[8] Islam, D. M. Z., Zunder, T., Jorna, R., & Wilmsmeier, G. (2015). Towards a European multimodal freight transport network. Transport Reviews, 35(4), 441–465.

[9] Yaghini, M., Karimi, H., & Jolai, F. (2012). A multi-objective model for multimodal transportation network design. Applied Mathematical Modelling, 36(11), 5602–5615.

[10] O‘zbekiston Respublikasi Milliy Statistika Qo‘mitasi (2024). Transport va yuk tashish statistic ko‘rsatkichlari. https://stat.uz

[11] ADB (Asian Development Bank) (2021). Uzbekistan: Logistics and Freight Transport Sector Assessment. Manila: ADB. (O‘zbekiston multimodal logistika holatini tahlil qiluvchi xalqaro hisobot). https://adb.org

[15] World Bank (2023). Central Asia Logistics Performance Index (LPI) Report. (O‘zbekiston transport-logistika reytingi). https://lpi.worldbank.org

[12] UNESCAP (2020). Digitalizing Multimodal Transport Data and Document Exchange in Central Asia. Bangkok: UNESCAP.

[13] Sheffi, Y. (2012). Logistics Clusters: Delivering Value and Driving Growth. MIT Press.