logo
calendar27 Avgust 2026
view42
Asosiy til:O'zbek

TARIXIY MANBALAR VA FRAGMENTAR QOLDIQLAR ASOSIDA ARXEOLOGIK OBYEKTLARNI QAYTA TIKLASH UCHUN GIBRID GEOMETRIK MODELLAR ISHLAB CHIQISH

Fan yo'nalishi:Muhandislik (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

Sotvoldieva _Ilm-fan 1-....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Mazkur maqolada tarixiy manbalar va fragmentar qoldiqlar asosida arxeologik obyektlarni qayta tiklash uchun gibrid geometrik modellar ishlab chiqish yondashuvi taklif etilgan. Tadqiqot obyekti sifatida Farg‘ona viloyati Quva shahridagi Shahriston tepaligi majmuasi tanlanib, turar joy izlari, ibodatxona va qabriston elementlari, saqlash o‘ralari hamda sopol buyumlar singari turli tipdagi shakllar rekonstruksiyasi ko‘rib chiqilgan. Yondashuv uch bosqichga tayangan: birinchi bosqichda fotogrammetriya va TLSdan olingan nuqtalar to‘plami tozalanadi, registratsiya qilinadi hamda semantik segmentatsiya qilinadi; ikkinchi bosqichda obyekt karkasi bazaviy geometrik shakllar (tekislik, silindr, konus, sfera yoki paraboloid segmenti, aylanish sirtlari) bilan parametrik moslashtiriladi; uchinchi bosqichda lokal bo‘shliqlar spline asosida silliqlanadi va tarixiy nisbat, modul hamda simmetriya qoidalari regulyarizatsiya hamda penalizatsiya hadlari ko‘rinishida optimallashtirish funksiyasiga kiritiladi. Manbalar ishonchliligi vaznlar orqali boshqarilib, natija geometriyaga moslik, tarixiy moslik va dalil qoplash ko‘rsatkichlari bilan baholanadi. Rekonstruksiya izchil ikki bosqichli jarayon sifatida (vizual gipotezadan amaliy rekonstruksiyaga) tashkil etilib, variantlarni erta bosqichda kamaytirish orqali vaqt va mablag‘ tejash imkonini ko‘rsatadi. Natijalar Shahriston tepaligi bo‘yicha tadqiqotchilar uchun tekshiruvchan vizual materiallar, elementlararo semantik bog‘lanish

MUALLIFLAR

Teglar

# tepaligi

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Li, Z. (2025). Primitive-based building model reconstruction from point clouds (Doctoral dissertation). Purdue University

Agosto, E., & Bornaz, L. (2017). 3D models in cultural heritage: Approaches for their creation and use. International Journal of Computational Methods in Heritage Science, 1(1). https://doi.org/10.4018/IJCMHS.2017010101

Apollonio, F. I., Gaiani, M., & Sun, Z. (2013). 3D modeling and data enrichment in digital reconstruction of architectural heritage. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, XL-5/W2, 43–48

Barrile, V., Bilotta, G., & Lamari, D. (2017). 3D models of cultural heritage. International Journal of Mathematical Models and Methods in Applied Sciences, 11

Chang, R., Wang, J., Li, L., & Chen, D. (2025). Extraction and analysis of the spatial morphology of a heritage village based on digital technology and weakly supervised point cloud segmentation methods: An innovative application in the case of Xisongbi Village in Jiexiu City, Shanxi Province. Sustainability, 17, 3349. https://doi.org/10.3390/su17083349

Chen, G., Tong, Y., Wu, Y., Wu, Y., Liu, Z., & Huang, J. (2025). Reconstruction of cultural heritage in virtual space following disasters. Buildings, 15, 2040. https://doi.org/10.3390/buildings15122040

El-Hakim, S., & Beraldin, J.-A. (2002). Detailed 3D reconstruction of monuments using multiple techniques. In Proceedings of the International Workshop on Scanning for Cultural Heritage Recording—Complementing or Replacing Photogrammetry, 58–64

Georgopoulos, A. (2014). 3D virtual reconstruction of archaeological monuments. Mediterranean Archaeology and Archaeometry, 14(4), 155–164

Guidi, G., Russo, M., & Angheleddu, D. (2013). Digital reconstruction of an archaeological site based on the integration of 3D data and historical sources. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, XL-5/W1

Li, Y., Liu, C., Lou, Y., Shen, T., Wu, Y., Guo, J., Li, Y., & Zhang, M. (2025). Integrating colored LiDAR and YOLO semantic segmentation for design feature extraction in Chinese ancient architecture. npj Heritage Science. https://doi.org/10.1038/s40494-025-01852-2

Remondino, F., & Campana, S. (Eds.). (2014). 3D recording and modelling in archaeology and cultural heritage: Theory and best practices (BAR International Series 2598). Archaeopress

Simou, S., Baba, K., & Nounah, A. (2022). The integration of 3D technology for the conservation and restoration of ruined archaeological artifacts. History of Science and Technology, 12(1), 150–168. https://doi.org/10.32703/2415-7422-2022-12-1-150-168

Sommer, E., Koehl, M., & Grussenmeyer, P. (2025). Parametric modelling techniques for Rhine castle models in Blender. Heritage, 8, 31. https://doi.org/10.3390/heritage8010031

Tromp, J., Schoаfield, D., Raeisian Parvari, P., Poyade, M., Eaglesham, C., Torres, J. C., Johnson, T., Jürivete, T., Lauer, N., Reyes-Lecuona, A., et al. (2025). Designing and evaluating XR cultural heritage applications through human–computer interaction methods: Insights from ten international case studies. Applied Sciences, 15, 7973. https://doi.org/10.3390/app15147973

Wang, R., Guo, M., Zhang, Y., Chen, J., Wei, Y., & Zhu, L. (2025). Three-dimensional intelligent understanding and preventive conservation prediction for linear cultural heritage. Buildings, 15, 2827. https://doi.org/10.3390/buildings15162827

Xaitov, B. U. (2022). Improvement of the theoretical foundations of geometric modeling of terrain for engineering problems (Doctoral dissertation abstract). Tashkent

Khalilov, D., Bozorova, S., Khonturaev, S., Khoitkulov, A., Sotvoldieva, D., & Toshmatov, S. (2024, November). Self-learning system and methods of selection of weight coef�icients of neural network. In E3S Web of Conferences (Vol. 508, Article 04011). EDP Sciences