logo
calendar3 июл 2026
view5
Asosiy til:O'zbek

NASOS STANSIYALARINI OPTIMALLASHTIRISHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI: CHASTOTALI ROSTLASH VA INTELLEKTUAL TIZIMLAR

Fan yo'nalishi:Energiya (turli xil)Energetika muhandisligi va energiya texnologiyasiQayta tiklanadigan energiya, barqarorlik va atrof -muhit
pdf

13. AE_2_2026_2(23)-137....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Annotatsiya: Maqola nasos stansiyalarining energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha zamonaviy yondashuvlarning kompleks tahliliga bag‘ishlangan bo‘lib, unda chastota o‘zgartirgichlar, noaniq mantiq algoritmlari va SCADA tizimlarining integratsiyasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot chastotali boshqaruvning o‘zgaruvchan yuklama sharoitlarida energiya sarfini optimallashtirish qobiliyati, noaniq mantiqning murakkab va noaniq tizimlarni boshqarishdagi moslashuvchanligi hamda SCADA tizimlarining real vaqtda monitoring va masofadan boshqaruv imkoniyatlarini ta’kidlaydi. Nazariy modellashtirish, amaliy ma’lumotlar va texnik-iqtisodiy tahlil asosida ko‘rsatilganki, taklif qilingan yechimlar energiya sarfini 20-45% ga kamaytirish, tizimning ishonchliligini oshirish va uskuna xizmat muddatini uzaytirish imkonini beradi. Ishda integratsiyalangan texnologiyalarni joriy qilish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan va ularning nasos stansiyalarini avtomatlashtirish va optimallashtirishdagi potensiali ta’kidlangan. Usul va materiallar. Ushbu tadqiqot mavjud ilmiy manbalar, texnik hisobotlar va xalqaro tajribalar tahliliga asoslangan. Adabiyotlarda keltirilgan natijalar solishtirildi, nasos tizimlari samaradorligi bo‘yicha umumlashtirilgan ko‘rsatkichlar hisoblab chiqildi va ular integratsiyalashgan boshqaruv yondashuvlari bilan qiyoslandi. Natijalar. O‘tkazilgan tahlillar shuni ko‘rsatdiki, NM, ChO‘ va SCADA integratsiyasi an’anaviy boshqaruvga nisbatan energiya sarfini 35-40% gacha kamaytiradi, tizim samaradorligini 70% dan 75-80% gacha oshiradi hamda ekspluatatsiya xarajatlarini sezilarli qisqartiradi. Xulosa. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, nasos stansiyalarida NM, ChO‘ va SCADA integratsiyasi energiya samaradorligini oshirishning eng samarali yondashuvi hisoblanadi. Bu tizim ene

MUALIFLAR

Science ID: MQD-1225-0003

Teglar

# boshqaruv# avtomatlashtirish# mantiq# energiya# chastotali# noaniq# scada# tejash

Maqolani baholang

0

0 ta

Foydalanilgan adabiyotlar

White, F. M. Fluid mechanics [Text] // F. M. White. — 8th ed. — New York: McGraw-Hill, 2016. — 912 p.

Kumar A., Singh R. Design of Fuzzy Logic Controller for Energy Optimization in Pumping Stations // IEEE Xplore Conference Proceedings. – 2016. – P. 1–6.

Chen S., Wu J., Zhang Y. Comparative Study of PID and Fuzzy Controllers in Variable-Speed Pumping Systems // Springer Journal of Control and Intelligent Systems. – 2017. – Vol. 45, No. 3. – P. 210–218.

Alavi H., Kargar M., Sadeghi B. Energy Efficient Water Supply using Intelligent Control Algorithms // Scopus Indexed Journal of Water Systems Engineering. – 2018. – Vol. 13, No. 4. – P. 302–310.

Zhao L., Huang Z., Mei Q. Integration of SCADA and Fuzzy Controllers for Water Pumping Optimization // Elsevier Journal of Process Control. – 2020. – Vol. 92. – P. 85–94.

Patel M., Rao D. SCADA-Fuzzy Based Control of Multi-Pump Water Supply Network // Elsevier Automation in Construction. – 2021. – Vol. 123. – P. 103485.

Liu Y., Zhang W., Jin L. Fuzzy-PID Based SCADA Control for Urban Water Networks // IWA Journal of Water Supply: Research and Technology. – 2019. – Vol. 68, No. 7. – P. 612–621.

Ahmed A., Hussein M., Younis M. Hybrid Fuzzy and Machine Learning Based Adaptive Pump Control System Integrated with SCADA // Applied Energy. – 2023. – Vol. 333. – P. 120312.

Hernandez J., Salazar R. SCADA-Integrated Reinforcement Learning for Water Pump Efficiency // MDPI Water. – 2022. – Vol. 14, No. 9. – P. 1420.

Bekturov A., Usmanov D., Saparov A. AI-enhanced SCADA Systems in Central Asian Pumping Networks // Elsevier Automation and Systems Journal. – 2023. – Vol. 28, No. 1. – P. 67–75.

Ramadhan M.G., Abdullah M. Implementation of fuzzy logic controller on pump system for energy saving // International Journal of Engineering Research and Technology. – 2021. – Vol. 10, No. 5. – P. 125–130.

Shapovalov V.M., Gavrilyuk V.N. Energy-efficient control of pump stations using VFD and SCADA // Automation in Industry. – 2020. – Vol. 6, No. 3. – P. 55–62.

Xu Y., Zhang H. Integration of fuzzy control with VFD for nonlinear pumping systems // Journal of Intelligent Systems. – 2019. – Vol. 28, No. 2. – P. 99–106.

Hydraulic Institute; Europump; U.S. Department of Energy. Pump Life Cycle Costs: A Guide to LCC Analysis for Pumping Systems. // Parsippany, NJ: Hydraulic Institute, 2001. — 68 p.

National Instruments. Industrial Communication Protocols Overview. — Austin, TX: National Instruments, 2020. — 45 p.

Karassik, I. J. Pump handbook [Text] // I. J. Karassik, W. C. Krutzsch, W. H. Fraser, J. P. Messina. — 4th ed. — New York: McGraw-Hill, 2008. — 1456 p.

U.S. Department of Energy. Pumping system assessment tool (PSAT) — user’s guide [Text]. — Washington, DC: U.S. DOE, 2003. — 72 p.

OPC Foundation. OPC unified architecture specification [Text]. — Vol. 1–4. — OPC Foundation, 2017. — (Specification).

Modbus Organization. Modbus application protocol specification V1.1b3 [Text]. — Modbus.org, 2006. — 56 p.

IEEE. IEEE Std 519™–2014 — IEEE recommended practices and requirements for harmonic control in electric power systems [Text]. — IEEE, 2014. — 61 p.

Yamamoto T., Tanaka K. Intelligent Fuzzy Supervisory Control with Predictive Adaptation for Urban Pumping Stations // IEEE Access. – 2024. – Vol. 12. – P. 54321–54330.

Gonzalez J., Ramirez M., Ortega J. Energy Efficiency in Water Pumping Systems Using VFDs // Elsevier Energy Reports. – 2011. – Vol. 7. – P. 120–127.

Li X., Chen Y. Adaptive Control of Variable-Speed Pumps for Water Distribution // IEEE Transactions on Industrial Electronics. – 2012. – Vol. 59, No. 5. – P. 2042–2050.

Mateescu, G., Cretu, V. Energy Saving Potential in District Heating Systems by Using Variable Speed Pumps // Sustainability. — 2015. — Vol. 7, No. 5. — P. 5705–5727. DOI: 10.3390/su7055705.

ABB. Energy efficiency in pumping: Variable frequency drives cut energy use by as much as 60 %. — Zürich: ABB Group, 2012. — 12 p. URL: https://search.abb.com/library/Download.aspx?DocumentID=9AKK105713A2799

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.