SENTINEL-1 TASVIRLARI YORDAMIDA YER OSTI KONCHILIK FAOLIYATI NATIJASIDA YUZAGA KELGAN YER YUZASI DEFORMATSIYASINI INSAR USULI ORQALI MONITORING QILISH

BOTIROV SHOXBOS SOIBJON O‘G‘LI; NOMDOROV RUSTAM URALOVICH; ABDISAMATOV BOBOYOR AZAMAT O‘G‘LI

doi:https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.22

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

5 июл 2026

Asosiy til:O'zbek

SENTINEL-1 TASVIRLARI YORDAMIDA YER OSTI KONCHILIK FAOLIYATI NATIJASIDA YUZAGA KELGAN YER YUZASI DEFORMATSIYASINI INSAR USULI ORQALI MONITORING QILISH

Fan yo'nalishi:Geologiya

12-article. MONITORING ....pdf

PDF

Sanoatda raqamli texnologiyalar ilmiy-texnik jurnal

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Annotatsiya. Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan Xondiza polimetall konida yer osti qazib olish jarayonlari natijasida yer yuzasida deformatsion o‘zgarishlar yuzaga kelishi mumkin. Tog‘ jinslarining geologik murakkabligi va kon ishlari intensivligi cho‘kish jarayonining fazoviy va vaqt bo‘yicha notekis rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Ushbu tadqiqotda Sentinel-1 sun’iy yo‘ldoshining 7 va 18 kunlik qayta kuzatuv davriga ega radar tasvirlari asosida InSAR texnologiyasi qo‘llanildi. Vaqtinchalik dekorrelyatsiya ta’sirini minimallashtirish hamda aniqlanadigan deformatsiya gradientini oshirish maqsadida SBAS (Small Baseline Subsets) va IPTA (Interferometric Point Target Analysis) algoritmlari integratsiyalangan holda qo‘llandi. Qayta ishlash natijasida kon hududida deformatsiyaning fazoviy uzluksiz modeli shakllantirildi va ayrim faol qazib olinayotgan uchastkalarda yiliga bir necha o‘n santimetrga yetuvchi cho‘kish tezliklari aniqlandi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, deformatsiya jarayonining intensivligi va fazoviy taqsimoti qazib olish chuqurligi, ruda qatlamining qalinligi hamda tektonik uzilishlar tizimi bilan uzviy bog‘liqdir. Monitoring natijalari kon infratuzilmasi barqarorligini baholash, yer usti inshootlarini himoyalash hamda ishlab chiqarish xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Olingan natijalar Xondiza konida geodinamik jarayonlarni masofadan monitoring qilish, xavfsizlik choralarini rejalashtirish va ekologik boshqaruvni takomillashtirish uchun muhim ilmiy asos yaratadi.

MUALIFLAR

Science ID: MFR-0925-0068

Science ID: FQD-0425-0028

Science ID: BSN-0326-0005

Teglar

# monitoring# yer# kon# sun’iy# deformatsiyalar# interferometriya# koni# insar# yuzasi# cho‘kishi# osti# ishlari# sentinel-1# ipta# sbas# surxondaryo# viloyati# xondiza# yo‘ldosh# ma’lumotlari

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.32/A026-237948

DOI:

https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.22

Foydalanilgan adabiyotlar

[1] Berardino, P., Fornaro, G., Lanari, R., & Sansosti, E. (2002). A new algorithm for monitoring surface deformation based on small baseline differential SAR interferograms. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 40, 2375–2383.

[2] Ferretti, A., Prati, C., & Rocca, F. (2001). Permanent scatterers in SAR interferometry. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 39, 8–20.

[3] Graham, L. C. (1974). Synthetic interferometric radar for topographic mapping. Proceedings of the IEEE, 62, 763–768.

[4] Werner, C., Wegmuller, U., Strozzi, T., & Wiesmann, A. (2003). Interferometric point target analysis for deformation mapping. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 41, 4362–4364.

[5] Zhang, X. D., Ge, D. Q., Wu, L. X., Zhang, L., Wang, Y., & Guo, X. F. (2012). Monitoring land subsidence in mining cities based on coherent target small baseline InSAR. Journal of China Coal Society, 37, 1606–1611.

[6] Ботиров, Ш. С., & Номдоров, Р. У. (2025). Мониторинг деформаций земной поверхности, вызванных подземными горными работами на месторождении Хондиза, на основе технологии InSAR и спутниковых изображений Sentinel-1. Sanoatda raqamli texnologiyalar, 3(3), 88–93. https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.3.3.2025.30