logo
calendar25 Iyun 2026
view21
Asosiy til:O'zbek

ORGANOBENTONIT QATLAMIDA DINAMIK (KOLONNALI) ADSORBSIYA VA TOʻYINISH EGRI CHIZIQLARINI MODELLASHTIRISH

Fan yo'nalishi:Muhandislik (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

5. Latipov Shahboz Alis....pdf

PDF

Innovatsion texnologiyalar

Innovatsion texnologiyalar

Maqola chop etishsee more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Mazkur maqolada suv tarkibidagi neft mahsulotlarini samarali ajratib olish maqsadida organobentonit adsorbentining dinamik adsorbsiya jarayonlari tadqiq etilgan. Tajribalar uzluksiz ishlovchi kolonna sharoitida olib borilib, adsorbsiya samaradorligiga ta’sir etuvchi asosiy omillar–adsorbent qatlamining balandligi, filtratsiya jarayonidagi hajmiy sarf hamda ifloslantiruvchi moddaning boshlang‘ich konsentratsiyasi kompleks ravishda baholangan. Olingan natijalar asosida breakthrough (to‘yinish) egri chiziqlari qurilib, adsorbsiya jarayonining kinetik va massa almashinish qonuniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida adsorbsiya kolonnasining ishlash samaradorligini prognozlash va tavsiflash uchun Thomas, Yoon–Nelson, Adams–Bohart hamda BDST (Bed Depth Service Time) matematik modellari qo‘llanilgan. Modellar yordamida organobentonitning dinamik adsorbsiya sig‘imi, kolonnaning xizmat muddati hamda optimal ekspluatatsion ko‘rsatkichlari aniqlangan. Natijalar adsorbent qatlam balandligining ortishi bilan massa almashinish zonasining kengayishi va kolonnaning ishlash davomiyligi uzayishini, hajmiy sarfning oshishi esa adsorbsiya samaradorligining ma’lum darajada pasayishiga olib kelishini ko‘rsatdi. Hisob-kitoblar va eksperimental ma’lumotlar asosida organobentonitning maksimal dinamik adsorbsiya sig‘imi 57 mg/g ni tashkil etishi aniqlangan. Shu bilan birga, bo‘sh qatlamda kontakt vaqti (EBCT) uchun optimal qiymat 20 daqiqa, filtrlash tezligi esa 5 m/soat deb belgilangan. Tadqiqot natijalari organobentonit asosidagi adsorbentlardan neft mahsulotlari bilan ifloslangan oqova suvlarni tozalash texnologiyalarida samarali foydalanish mumkinligini ko‘rsatadi hamda sanoat miqyosidagi adsorbsion qurilmalarni loyihalash uchun ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.

MUALLIFLAR

Science ID: FQD-1125-0066

Science ID: MQD-0526-0330

Science ID: MQD-0626-0177

Teglar

# adsorbsiya# dinamik# modeli# toʻyinish# egri# chizigʻi# thomas# yoon–nelson# bdst# ebct# organobentonit

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

Metcalf & Eddy. Wastewater Engineering: Treatment and Resource Recovery. 5th Edition. McGraw-Hill.

U.S. EPA – Petroleum Refining Effluent Guidelines

Crittenden J.C. et al. Water Treatment: Principles and Design. 3rd Edition.

El-Naas M.H., Alhaija M.A., Al-Zuhair S. Evaluation of an activated carbon packed bed for the adsorption of phenols from petroleum refinery wastewater. Chemical Engineering Journal.

Bansal R.C., Goyal M. Activated Carbon Adsorption. CRC Press.

Belat B., Veli S., Isgoren M. (2022). Modeling of linear alkyl benzene sulphonic acid removal from aqueous solution with fixed bed adsorption column: Thomas and Yoon–Nelson methods. DOI: 10.1002/jctb.7048.

Chu K.H., Hashim M.A. (2024). Comparing different versions of the Yoon–Nelson model... DOI: 10.1007/s11356-024-32450-7.

El-Naas M.H. et al. Evaluation of an activated carbon packed bed for the adsorption of phenols from petroleum refinery wastewater

Li Y. et al. Fixed Bed Adsorption Study on Phosphate Removal Using Nanosized FeOOH-Modified Anion Resin. DOI: 10.1155/2013/736275.

Novel combinatorial extensions to breakthrough curve modeling of an adsorption column. DOI: 10.1016/j.jiec.2020.03.015.

Crittenden J.C., Trussell R.R., et al. Water Treatment: Principles and Design. Wiley, 2012.

Thomas H.C. (1944). Heterogeneous Ion Exchange in a Flowing System. Journal of the American Chemical Society, 66, 1664–1666.

Yoon Y.H., Nelson J.H. (1984). Application of Gas Adsorption Kinetics. American Industrial Hygiene Association Journal, 45, 509–516.

Hutchins R.A. (1973). New Simplified Design of Activated Carbon Systems. American Water Works Association.

Bansal R.C., Goyal M. Activated Carbon Adsorption. CRC Press, 2005.

Ruthven D.M. Principles of Adsorption and Adsorption Processes. Wiley, 1984.