logo
calendar25 Iyun 2026
view24
Asosiy til:O'zbek

VEKTOR KVANTLANGAN VAQTINCHALIK ASSOTSIATIV XOTIRA ASOSIDA DINAMIK OBYEKTLARNI IDENTIFIKATSIYALASH ALGORITMI

Fan yo'nalishi:Muhandislik (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

11._Shukurova_Oysara_Pu....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Avtomatlashtirilgan boshqaruv obyektlarining texnologik parametrlari o‘rtasidagi munosabatlarni identifikatsiyalash masalalarida neyron tarmoqlar imkoniyatlaridan foydalaniladi. Bunday identifikatsiyalash masalalarida qaraladigan muhim muammolardan biri modellashtirilayotgan dinamik obyektning neyron tarmog‘i arxitekturasini tanlash hisoblanadi. Ushbu maqolada vektor kvantlangan vaqtinchalik assotsiativ xotira asosida dinamik obyektlarni identifikatsiyalash algoritmi qarab chiqilgan. Neyron tarmoqlarida kirish va chiqish parametrlari, identifikatsiyalash sxemasi, o‘zini o‘qitish tarmog‘idagi berilgan funksiya approksimatsiyasi masalasini hal qilish usuli berilgan. Identifikatsiyalash uchun o‘zini o‘qituvchi tarmoqni qo‘llash sxemasi va foydalaniladigan Kohonen tarmog‘i arxitekturasi keltirilgan. Tarmoq parametrlarini o‘qitish algoritmi yozilgan.

MUALLIFLAR

Science ID: FQD-0626-0088

Teglar

# model# parametr# vaqt# identifikatsiyalash# obyekt# vazn# o‘qituvchi# tarmoq# dinamik# neyron# o‘zini# Kohonen# momenti# vektori# sinaptik# koeffitsiyentlar# g‘olib-neyron

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

Husan Z. Igamberdiyev, Azizbek N.Yusupbekov, Orıpcan O. Zaripov, Jasur U.Sevinov. Algorithms of adaptive identification of uncertain operated objects in dynamical models. 9th International Conference on Theory and Application of Soft Computing, Computing with Words and Perception, ICSCCW 2017, 24-25 August 2017, Budapest, Hungary. Procedia Computer Science 120 (2017) 854–861 pp.

Zaripov O.O., Sevinov J.U., Shukurova O.P. Algorithms for identification of linear dynamic control objects based on the pseudo-concept concept. International Journal of Psychosocial Rehabilitation. Volume 24. Issue 3. 2020. 261-267 pp. DOI: 10.37200/IJPR/V24I3/PR200778

Shukurova O.P. Nochiziqli tizimlarni identifikatsiyalash va boshqarish. O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi. № 6 (18) 2024. 214-217 bet.

Saraev P.V. Chislennye metody intervalnogo analiza v obuchenii neyron- nykh setey [Numerical methods of interval analysis in learning neural network]. Autom. Remote Control, 2012, no. 11, pp. 129-143.

Gabitov R.F. Mnogomernoe modelno-prediktornoe upravlenie prokalkoy katalizatorov krekinga, osnovannoe na algoritme s intervalnoy neopredelennostyu [Multivariate model-predictive control calcination cracking catalysts based on an algorithm with interval uncertainty]: abstract thesis of the candidate of technical sciences. Ufa, 2012. 19 pp.

Zaripov O.O., Sevinov J.U., Shukurova O.P. Algorithms for recurrent identification of control objects by means of multiple models and adaptation of parameters. International Journal of Advanced Research In Science, Engineering And Technology. Vol. 6, Issue 3, Mar 2019. pp. 8479-8483.

Shumikhin A.G., Boyarshinova A.S., Orekhov M.S. Primenenie neyro- setevykh modeley pri avtomatizirovannom upravlenii slozhnymi khimiko- tekhnologicheskimi sistemami. Polzunovskiy vest- nik, 2012, no. 3/2, pp. 9-12.

Осовский С. Нейронные сети для обработки информации. – М.: Финансы и статистика, 2002.

Sevinov, J.U., Boborayimov, O.K., Bobomurodov, N.H. (2024). Algorithms for Synthesis of Adaptive Neural Network Control Systems Based on the Velocity Gradient Method. In: Aliev, R.A., Kacprzyk, J., Pedrycz, W., Jamshidi, M., Babanli, M., Sadikoglu, F.M. (eds) 16th International Conference on Applications of Fuzzy Systems, Soft Computing and Artificial Intelligence Tools – ICAFS-2023. ICAFS 2023. Lecture Notes in Networks and Systems, vol 1141. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-76283-3_34

Льюнг, Л. Идентификация систем. Теория для пользователя / Л. Льюнг. – М.: Гл. ред. физ.-мат. лит., 1991.

Игамбердиев Х.З., Севинов Ж.У., Зарипов О.О. Регулярные методы и алгоритмы синтеза адаптивных систем управления с настраиваемыми моделями. – Т.: ТашГТУ, 2014. - 160 с. (Igamberdiev H.Z., Sevinov Zh.U., Zaripov O.O. (2014). Reguljarnye metody i algoritmy sinteza adaptivnyh sistem upravlenija s nastraivaemymi modeljami. – T.: TashGTU, – 160 s. (in. Russian)).

T. Koskela. Neural network methods in analyzing and modeling time varying processes. Espoo. (2003), pp. 1-72.

Shukurova, O.P. (2025). Intellektual neyron tarmoqlar matematik modelini qurish algoritmi. Innovatsion texnologiyalar. Ilmiy-texnik jurnal. 2025/4(60). 103-108.

Yusupbekov, A.N., Sevinov, J.U., Mamirov, U.F., Botirov, T.V. (2021). Synthesis Algorithms for Neural Network Regulator of Dynamic System Control. Advances in Intelligent Systems and Computing, vol 1306. pp. 723–730. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-64058-3_90.

Shukurova, O.P., Bekmurodov A.X., Baratov A.K. (2022). Tabiiy gazni absorbsiyali quritish texnologik jarayonnini modellashtirish va boshqarish. Innovatsion texnologiyalar. Ilmiy-texnik jurnal – QMII. Maxsus son. 57-61.

Гайимназаров, И. Х. (2024). НАТУРНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ ПО ОПРЕДЕЛЕНИЮ РАСХОДА НАНОСОВ В УСЛОВИЯХ НЕСТАЦИОНАРНОГО ТЕЧЕНИЯ. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(4), 317-324.

G‘ayimnazarov, I. X. (2024). OQIZIQLAR HARAKATINING BOSHLANISHINI TAHLIL QILISH. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 4(10), 142-147.