logo
calendar20 Dekabr 2025
view22
Asosiy til:O'zbek

Avtomobil yo‘llarini qurish va saqlash jarayonlarining ekologik ta’sirini EIA va LCA yondashuvlari asosida baholash

Fan yo'nalishi:Qurilish va qurilish muhandisligiMuhandislik (turli xil)Xavfsizlik, xavf, ishonchlilik va sifat
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

05_Yuldashov-Toxtayev_E....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ushbu maqolada avtomobil yo‘llarini qurish, ta’mirlash va saqlash jarayonlarining ekologik ta’sir mexanizmlari EIA (Environmental Impact Assessment) - ekologik ta’sirni baholash va LCA (Life Cycle Assessment) - hayotiy sikl tahlili metodologiyalari asosida tahlil qilindi. Tadqiqot yo‘l infratuzilmasining havo, suv, tuproq sifati va biologik xilma-xillikka ta’sirini ilmiy manbalar asosida o‘rgandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, eng katta ekologik yuk material qazib olish, asfalt ishlab chiqarish va transport bosqichlariga to‘g‘ri keladi. Shuningdek, yo‘l tarmoqlarining hududiy ekotizimlarni fragmentatsiya qilishi, migratsion yo‘llarni buzishi va invaziv turlar tarqalishini kuchaytirishi aniqlangan. Maqola ekologik baholashni takomillashtirish, yashil infratuzilma texnologiyalarini joriy etish, chiqindilarni kamaytirish va barqaror yo‘l loyihalarini ishlab chiqish bo‘yicha ilmiy takliflarni o‘z ichiga oladi.

MUALLIFLAR

A.Yuldashev

"TOSHKENT DAVLAT TRANSPORT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# ekologik barqarorlik# suv resurslari# havo ifloslanishi# tuproq eroziyasi# yo‘l infratuzilmasi# ekologik tahlil# EIA# LCA# tabitat# qurilish chiqindilari

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Transportation Research Board, & National Research Council. (2005). Assessing and managing the ecological impacts of paved roads. Washington, DC: The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/11535

Rolle, K., & Kobelo, D. (2013). Road construction, repair, and maintenance: Review of the impact on the environment. TRB Annual Meeting. https://trid.trb.org/View/1241873

Victor, S. L. (2024). Impact analysis of road construction projects on the environment and society. Jurnal Mekintek, 15(2), 67–74. https://ejournal.isha.or.id/index.php/Mekintek/article/view/348

Rajapov, A. F. (2024). Ecological and environmental issues in road construction: A state of the art analysis. Woconferences.

Rath, B. (2022). Effect of Asphalt Pavement Construction on the Environment of Ethiopia. Research on Engineering Structures & Materials, 8(3), 615–632. https://doi.org/10.17515/resm2022.352ma1010

Ma, F., Sha, A., Lin, R., Huang, Y., & Wang, C. (2016). Greenhouse gas emissions from asphalt pavement construction: A case study in China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 13(3), 351. https://doi.org/10.3390/ijerph13030351