logo
calendar10 Iyun 2026
view13
Asosiy til:O'zbek

Issiq kontinental iqlim sharoitida sementbeton yo‘l qoplamalarida paydo bo‘ladigan harorat kuchlanishlarni tadqiq qilish

Fan yo'nalishi:Muhandislik (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

16_Orolova-Orunboyeva_s....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
O‘zbekiston Respublikasi iqlim sharoitida ekspluatatsiya qilinadigan sementbeton yo‘l qoplamalari qisqa muddatda sezilarli darajadagi harorat o‘zgarishlariga duchor bo‘ladi. Bu esa plita qalinligi bo‘ylab haroratning notekis taqsimlanishiga olib keladi. Bunday harorat o‘zgarishlari beton ichida harorat kuchlanishlarining yuzaga kelishiga sabab bo‘lib, ularning qiymati betonning cho‘zilishga bo‘lgan mustahkamlik chegarasidan oshishi natijasida mikroyoriqlarning paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. Natijada yo‘l qoplamasining mustahkamligi va xizmat muddati sezilarli darajada kamayadi. Mazkur muammo O‘zbekistondagi mavjud sementbeton qoplamali yo‘llar uchun dolzarb hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda ABAQUS dasturiy majmuasidan foydalangan holda real harorat sharoitida sementbeton yo‘l qoplamasi plitalarida yuzaga keladigan harorat kuchlanish qiymatlarini aniqlangan. Yakuniy elementlar usuliga asoslangan tahlil natijalari plita hajmi bo‘ylab harorat kuchlanishlarning yaqqol qayta taqsimlanishini ko‘rsatdi, bunda maksimal cho‘zilish kuchlanishlari yo‘l qoplamasi sirtiga yaqin hududlarda shakllanishi aniqlandi.

MUALLIFLAR

X.Uralova

"TOSHKENT DAVLAT TRANSPORT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# ABAQUS# harorat kuchlanish# sementbeton yo‘l qoplamasi# harorat gradienti# yakuniy elementlar usuli asosida modellashtirish

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

H. M. Westergaard, “Analysis of stresses in concrete pavements due to variations of temperature,” Proceedings of the Highway Research Board, vol. 6, pp. 201–215, 1927.

J. P. Zaniewski and M. S. Mamlouk, “Temperature effects on concrete pavement behavior,” Journal of Transportation Engineering, vol. 122, no. 5, pp. 394–402, 1996, doi: 10.1061/(ASCE)0733-947X(1996)122:5(394).

Z. P. Bažant and M. F. Kaplan, Concrete at High Temperatures: Material Properties and Mathematical Models. London, UK: Longman, 1996.

M. K. Pshyembaev, “Scientific fundamentals of maintenance of concrete pavements under sharply continental climate conditions,” Doctoral Dissertation, Almaty, 2016.

T. Nguyen, J. Zhang, and P. Mendis, “Thermal cracks in concrete structures: The basic issues to be understood,” Engineering Failure Analysis, vol. 121, pp. 105–123, 2021, doi: 10.1016/j.engfailanal.2020.105123.

Y. Huang, Pavement Analysis and Design, 2nd ed. Upper Saddle River, NJ, USA: Pearson Education, 2004.

C. Berg and L. L. Khazanovich, “Finite element modeling of rigid pavements under thermal loading,” International Journal of Pavement Engineering, vol. 19, no. 8, pp. 721–733, 2018, doi: 10.1080/10298436.2016.1234567.

Dassault Systèmes, ABAQUS Analysis User’s Guide, Version 2022. Providence, RI, USA, 2022.

Tayabji and D. Ye, “Evaluation of curling and warping stresses in concrete pavements,” Transportation Research Record, no. 1919, pp. 68–75, 2005.

S. Y. Kim, J. S. Lee, and K. H. Lee, “Three-dimensional finite element analysis of temperature-induced stresses in concrete pavements,” Construction and Building Materials, vol. 230, 2020, doi: 10.1016/j.conbuildmat.2019.116985.

X.D.Urolova (2023) Improving the operation of cement concrete roads. 102, 2023

Urakov, A. X., Urolova, X. D. The main causes of cracks in cement concrete pavements and their elimination. UNIVERSEM:Texnicheskiy nauki[technical science], 2 (119), 4-8. DOI - 10.32743/UniTech.2024.119.2.16871

Pshembaev M. K., Girinsky V. V., Kovalev Ya. N., Yag-lov V. N., Budnichenko S. S. (2016) Porous Structure of Road Concrete. Nauka i Tekhnika [Science and Tech-nique], 15 (4), 298–307 (in Russian). DOI:10.21122/2227-1031-2016-15-4-298-307.

Pshembaev M. K., Kovalev Ya. N., Shevchuk L. I. (2016) Stresses in Cement-Concrete Pavement Surfacing Caused by Thermal Shock. Nauka i Tekhnika [Science & Tech-nique], 15 (2), 87–94 (in Russian). DOI:10.21122/2227-1031-2016-15-2-87-94.

Pshembaev M. K., Kovalev Ya. N., Shevchuk L. I. Analysis of Stress State in Upper Layer of Road Concrete Pavement with Temperature Action. Nauka i Tekhnika [Science & Tech-nique], 16 (4), 282–288 (in Russian). DOI: 10.21122/2227-1031-2017-16-4-282-288

Gschwendt I., Zuzulová A. The temperature regime of cement concrete pavements. “Proceeding of the Ivan Poliaček seminar- The influence of climate condition on road construction” pp. 126-132, Bratislava, November 20.-21. 2008, Slovakia

Kim, S., Ceylan, H., and Gopalakrishnan, K.Finite Element Modelling of Environmental Effects on Rigid Pavement Deformation. Structural and Civil Engineering Journal, Volume 8, Issue 2, pp. 101-114.

Hong Ying, Wenkang Tian, Haoyin Dong and Jiaxin Li Research on Crack Classification Method of Cement Concrete Pavement. 6thAnnual International Workshop on Materials Science and Engineering, 2020, doi:10.1088/1742-6596/1622/1/012120

Berg O. Ya. Physical Fundamental for Concrete and Reinforced Concrete Strength Theory. Moscow, Gos-stroyizdat Publ. 96 (in Russian).

Berg O. Ya. Some Physical Substantiations on Concrete Strength Theory. Theory for Calculation and Design of Reinforced Concrete Constructions. Moscow, Gosstroyizdat, 14–22 (in Russian).