logo
calendar3 Sentabr 2026
view27
Asosiy til:O'zbek

ISLOM TARIXI MUAMMOLARINING BIRLAMCHI MANBALARDA AKS ETISHI

Fan yo'nalishi:TarixDinshunoslik ​
pdf

01_Qobil_Zokhidov_Islom....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada islom tarixining yoritilishidagi asosiy muammo – tarixiy manbalar va asarlarning VII asrdagi voqealardan ancha keyin, asosan VIII-XII asrlarda yozilganligiga e’tibor qaratiladi. VII asr hodisalari bevosita guvoh bo‘lgan roviylar orqali og‘zaki shaklda avlodlarga yetkazilgan bo‘lib, bu hikoyalar keyinchalik adabiy ishlov berilib yozma manbalarga aylantirilgan. Biroq, dastlabki yozuvchilarning asarlari bugungi kungacha saqlanib qolmagan. Ularning rivoyatlari asosida yozilgan keyingi tarixiy manbalar muhim ahamiyat kasb etgan bo‘lsada, aksariyati ulamolar yoki turli diniy guruhlar vakillari tomonidan tuzilganligi bois diniy va subyektiv talqinlar bilan boyitilgan. Shu sababli, bu manbalarni tadqiq etishda mualliflarning qaysi diniy oqim yoki ijtimoiy qatlamga mansubligi alohida e’tiborga loyiqdir. Maqolada shuningdek, shialik va xorijiylikning kuchayishi, Abbosiylar davridagi mihna siyosati, islomdagi g‘oyaviy bo‘linishlarning tarixiy asarlardagi aks etishi yoritiladi. Mualliflar asarlarida mavjud siyosiy va mafkuraviy bosimlar, buyurtmachi sultonlar yoki zodagonlarga maqtovlar yo‘llanishi holatlari tahlil qilinadi. Shu asosda, maqolada kelgusi tadqiqotlar uchun o‘rta asr tarixchilari va ularning asarlarini diniy-siyosiy kontekstda o‘rganish zarurligi ta’kidlanadi.

MUALLIFLAR

Z.Qobil

Mustaqil tadqiqotchi

Teglar

# tarix# siyra# tabaqot# mag‘oziy# mubtado# futuhot# axboriy# fihrist

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Foydalanilgan adabiyotlar

al-Asqaloniy, Ibn Hajar. (1996). Taqrib at-tahzib (Tahqiq: Muhammad Avvoma, J. 2). Bayrut: Dor ar-risola al-ilmiya.

al-Balozuriy. (1998). Futuh al-buldon. Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiya.

al-Balozuriy. (2000). Ansab al-ashrof (J. 2). Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiya.

al-Buxari, Muhammad ibn Ismoil. (1998). at-Tarix al-kabir (9 j.). Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiya.

Donner, Fred M. (1993). The History of al-Tabari. New York: Suny Press.

Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. A translation of Is’haq’s Sirat Rasul Allah. Karachi: Pakistan branch, Oxford University Press.

Ibn Hishom. (2001). as-Siyra an-Nabaviya (J. 4). Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiya.

Ibn Sa‘d, Muhammad. (2001). at-Tabaqot al-kubro (J. 9). Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiya.

Ibn Xallikon. (1996). Vafayot al-A‘yon va anbo abno az-zamon (J. 8). Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiya.

Kudelin, A. B. (1983). Srednevekovaya arabskaya poetika (vtoraya polovina VIII–XI vv.). Moskva.

an-Nadim, Muhammad ibn Ishoq ibn. (1982). al-Fehrist. Bag‘dod: Dor al-kutub.

Sezgin, Fuat. (1967). Geschichte des arabischen Schrifttums. Leiden.

al-Voqidiy, Abu Abdulloh. (2010). Kitob al-magʻoziy (Tahrir qilgan: Marsden Jones). London: Oxford University Press.

Xalifah ibn Xayyaṭ. (1995). at-Tarix. Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiya.

az-Zahabiy, Muhammad ibn Ahmad. (2003). Mezon al-e‘tidol fi naqd ar-rijol (J. 6). Bayrut: Dor al-ma‘rifa.

az-Zahabiy, Muhammad ibn Ahmad. (2003). Siyar A‘lom an-Nubalo (J. 29). Bayrut: Muassasa ar-risola.