logo
calendar4 Sentabr 2026
view29
Asosiy til:O'zbek

Hadislar asosida paydo bo‘lgan va Navoiy she’riyatida qo‘llanilgan ism va sifatlar

Fan yo'nalishi:San'at va gumanitar fanlarFalsafaDinshunoslik ​
pdf

06_Boriyev_Hadislar_va_....pdf

PDF

Moturidiylik

Moturidiylik

Maqola chop etishsee more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ushbu maqolada Alisher Navoiy ijodida islomiy va ma’naviy tushunchalarning badiiy ifodasi, Qur’on oyatlari hamda Payg‘ambar hadislarining she’riy asarlardagi talqini tahlil qilinadi. Tadqiqotda diniy va ruhiy qadriyatlarning tiklanishi milliy o‘zlik, madaniy ong va tarixiy uzviylikning ajralmas qismi sifatida talqin etiladi. Har bir milliy adabiyot ma’naviy ilhom manbaini diniy qadriyatlardan olgan bo‘lsa-da, Navoiy ijodida ilohiy vahiy va badiiy so‘z uyg‘unligi alohida san’at darajasiga ko‘tarilgani ta’kidlanadi. Maqolada diniy va dunyoviy ma’naviyatning o‘zaro uyg‘unligi hamda farqlari Navoiy she’riy obrazlari orqali tahlil etiladi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, Navoiy Attor yoki Rumiy kabi asosan ilohiy kashfni maqsad qilmagan bo‘lsa-da, uning dunyoqarashi va insonparvarlik g‘oyalari islomiy va tasavvufiy tamoyillarga asoslangan. Shoir Muhammad (s.a.v.) obrazini faqat din yetakchisi sifatida emas, balki inson kamolotining yuksak timsoli – Hazrat-i inson sifatida tasvirlaydi. Talmeh, ishora, tarjima va iqtibos kabi badiiy usullar orqali Navoiy Qur’on ma’nolari va hadis ramzlarini she’rlariga singdiradi. Maqolada haqiqat-i Muhammadiyya – ya’ni Muhammadiy haqiqat tushunchasi tahlil qilinib, Navoiy Payg‘ambarni butun mavjudotning metafizik manbai sifatida tasavvur etgani ta’kidlanadi. Yusuf va Iso (a.s.) obrazlari bilan qiyos orqali Muhammad (s.a.v.)ning ruhiy ustunligi ochib beriladi. Xulosa sifatida Navoiy san’ati ilohiy ma’nolarni abadiy estetik tajribaga aylantirib, vahiy va badiiyatni uyg‘unlashtirgani hamda klassik o‘zbek adabiyotida islomiy insonparvarlikni yuksak badiiy darajada ifodalagani isbotlanadi.

MUALLIFLAR

J.Bo'riyev

"O`ZBEKISTON XALQARO ISLOM AKADEMIYASI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# hadis# Tasavvuf# Alisher Navoiy# talmeh# Qur’on# estetik tafakkur# islomiy ma’naviyat# haqiqat-i Muhammadiyya# Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.)# badiiy ramz# klassik o‘zbek adabiyoti# iqtibos# islomiy insonparvarlik

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.115/A026-845223

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Abdug‘afurov, A. A. (1995). Buyuk beshlik saboqlari. Tashkent: G‘afur G‘ulom Literature and Art Publishing House.

Abduazizov, A. A. (1991). Alisher Navoiy merosining xorijiy ellarda o‘rganilishi. Tashkent: Fan.

Abdurauf Fitrat. (1995). Adabiyot qoidalari. Tashkent: O‘qituvchi.

Alikhonto‘ra Sog‘uniy. (2004). Tarixi Muhammadiy. Tashkent: Sharq.

Alisher Navoiy. (1987). Mukammal asarlar to‘plami, Vol. 1: Badoye’ ul-bidoya. Tashkent: Fan.

Alisher Navoiy. (1987). Mukammal asarlar to‘plami, Vol. 2: Navodir un-nihoya. Tashkent: Fan.

Alisher Navoiy. (1988). Mukammal asarlar to‘plami, Vol. 3 of 20 vols: Khazoyin ul-maoniy. G‘aroyib us-sigor. Tashkent: Fan.

Hayitov, Sh. (1996). Mahbub ul-qulub’da tasavvufiy jilolar. Tashkent: Fan.

Hasanov, S. (1997). Qur’oni karim so‘zlarining arabcha-o‘zbekcha ko‘rsatkichli lug‘ati. Tashkent: G‘afur G‘ulom Literature and Art Publishing House.

Islam Encyclopedia. (2004). Tashkent: Sharq.

Karomatov, H. (1993). Qur’on va o‘zbek adabiyoti. Tashkent: Fan.

Mavlono Jaloliddin Rumiy. (2009). Masnaviy. Compiled by Mahmud Darkah. Tehran: Ummul Quro.

O‘zbek adabiyoti tarixi. (1977). Vol. 2. Tashkent: Fan.

Qur’oni karim. (1992). O‘zbekcha izohli tarjima. Translated and annotated by Alouddin Mansur. Tashkent: Cho‘lpon.

Sharafuddin Hasan ibn Muhammad Rumiy Tabriziy. (1962). Haqaiq al-Hadaiq. Edited and annotated by Sayyid Muhammad Qozim Imam. Tehran: University Press.

Shaykh Ahmad Rumiy. (1972). Daqaiq al-Haqaiq. Edited by Muhammad Shirvani. Tehran.

Shaykh Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2002). Tasavvuf haqida tasavvur. Tashkent: Mavarounnahr.

Shaykh Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2005). Tafsiri Hilol. Vol. 1. Tashkent: Mavarounnahr.

Shaykh Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2005). Tafsiri Hilol. Vol. 2. Tashkent: Mavarounnahr.

Shaykh Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2006). Tafsiri Hilol. Vol. 3. Tashkent: Mavarounnahr.

Shaykh Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2007). Sunniy aqidalar. Tashkent: Mavarounnahr.