Тадқиқотнинг мақсади: Қари беморларда коронар артерияларнинг шикастланиш турини ва турли усулдаги миокард реваскуляризациясини самарадорлигини баҳолаш. Тадқиқотнинг материали ва усуллари: РИКИАТМ да даволанаётган ЮИК бор 65ёшдан катта 102 нафар бемор текширувдан ўтказилди. Даволашни турига кўра беморлар 3 гуруҳга бўлинди: 1-гуруҳ стентлаш ўтказилган беморлар (n = 35), 2-гуруҳ оптимал медикаментоз даволашдаги беморлар (n = 33), 3-гуруҳ АКШ ўтказган беморлар (n = 34). Текширув давомида коронар артерияларни шикастланиш ҳажми ва тури, стент ва шунтларни сони ва тури ҳамда реваскуляризация натижалари баҳоланди. Беморлар бир йил давомида кўзатилди. Якуний нуқталар деб қуйидагилар белгиланди: ўлим, қайта миокард инфаркти (нофатал), коронар етишмовчиликни кучайиши, юрак етишмовчилигини ривожланиши ва зўрайиши, қайта госпитализация ва оператив давога муҳтожлик. Натижаларни статистик таҳлили Statistica 6.0. дастури ёрдамида бажарилди. Тадқиқотнинг натижалари: АКШ гуруҳида чап коронар артериянинг ўзаги (р = 0,05), тўмтоқ шохи (р = 0,05) ва оралиқ (р = 0,02) артерияларни шикастланиши кўпроқ кўзатилди. Оралиқ артерияни шикастланиши стентлаш гуруҳида (85 %) АКШ (73,7 %) ва оптимал медикаментоз даволаш гуруҳига (50 %) қараганда энг кўп учради, р = 0,00001. Коронар ва юрак етишмовчилигини кучайиши туфай- ли қайта госпитализация АКШ гуруҳида 52,9 %, оптимал медикаментоз даволаш гуруҳида 2,9 % ва стентлаш гуруҳида 30,3 % ҳолларда кўзатилди, р = 0,007. Ижобий якунларни солиштирилганда энг яхши натижалар стентлаш гуруҳида (82,3 %) кўзатиди, кейин эса оптимал медикаментоз даволаш гуруҳи (63,6 %) ва шунтлаш гуруҳи (47,1 %), р = 0,01. Якуний нуқталарни ҳисобга олган ҳолда стенлаш ва шунтлаш гуруҳларида реваскуляризацияни даражаси ва тури ўрганилганда якуний нуқталар кўзатилган ва кўзатилмаган гуруҳларда статистик фарқ топилмади. Хулоса: ЮИК бор қари беморларда коронар тизимни кўп томирли шикастланиши кўзатилади. Бунда чап коронар артерияни ўзаги ва унинг шохлари кўпроқ шикастланади. Реваскуляризацияни усули ва тактикаси тўғрисидаги саволнинг ечимиги ҳар бир бемор учун индивидуал ва прогнозга таъсир қилувчи омилларни ҳисобга олган ҳолда ёндошиш зарур. Стентлаш ёки шунтлаш ёрдамидаги миокардни тўлиқ ёки функционал адекват реваскуляризацияси коронар тизимни кўп томирли шикастланиши бўлган ЮИК бор беморларни даволашнинг самарала усули ҳисобланади.