Маълумки, Иккинчи жаҳон урушнинг оғир кунларида фронт ортидан Ўзбекистонга 1,5 миллионга яқин одам, шу жумладан 250 мингдан зиёд болалар эвакуация қилинган. Ўзбек халқи уларга бошпана бериш билан бирга, уларни меҳр-муҳаббат ва ғамхўрлик билан қарши олди, ўзларининг ўзига хос юксак инсонпарварлигини намойиш этиб, сўнгги нонигача билан бўлишди. Ушбу мақолада Иккинчи жаҳон уруши тарихига оид маълумотларни ўз ичига олган Ўзбекистон Миллий архивининг асосий фондлари ва ҳужжатлари ҳақида умумий маълумот берилган. Ушбу архив материаллари уруш тарихини ўрганиш ва Ўзбе-кистоннинг ғалабага қўшган улкан ҳиссасини ўрганиш учун қимматли манба ҳисобланади.