Muammoning kelib chiqishi. Аlyuminiy ishlab chiqarish sanoatida suyuq chiqindilarni utilizatsiya qilish muammosi ham jarayonning unumdorligini oshirish,ham atrof-muhitning ekologik muammolarini hal qilish yuzasidan muhimdir. Ishning maqsadi. Alyuminiy ishlab chiqarish sanoatining suyuq chiqindilarini utilizatsiya qilish jarayonining maqbul sharoitlarini ishlab chiqishda olingan natijalarni tavsiya etish uchun Na,Na//SO4,F-H2O tizimlarida 50°С da eruvchanlikni aniqlash va holat diagrammasini qurish. Metodologiya. Alohida muvozanatdagi qattiq fazalar kristallanishining kontsentratsion parametrlari va ularning o'rganilayotgan tizimning geometrik tasvirlaridagi yigindisi ularning eruvchanlik diagrammalarini qurish bilan aniqlangan Ilmiy yangiligi. Individual qattiq fazalarning kristallanish maydonlarida, ularning birgalikda kristallanish egrilari va nuqtalarida suyuq fazaning muvozanat kontsentratsiyalari aniqlandi. Birinchi marta olingan ma'lumotlar asosida 50°С da tadqiq etilayotgan tizimning eruvchanlik diagrammasi qurildi. Olingan natijalar. 50°С da Na,Ca//SO4,F-H2O tizimlarining geometrik tasvirlarida eruvchanlik, 0 va 25°С da izotermlarga nisbatan olingan ma'lumotlarning o'zgarishi. Xususan, Na2SO4 ning eruvchanligi 4.76 dan 21.71 мас. % gacha 0 va 25°C da mos ravishda 50°C da 31.73 мас. % gacha; NaF – 3.57 dan 3.77 мас.% gacha 0 va 25°C da mos ravishda 50°C da 3.97 мас. % gacha; CaF - 2 0.190 dan 0.30 мас.% gacha 0 va 25°C da mos ravishda 50°C da 0.340 мас.% gacha ko'paygan. Shaxsiy va birgalikda kristallangan muvozanatdagi qattiq fazalarining mikrorasmlari olindi. Xususiyatlari: - 50°C haroratda eruvchanlik diagrammasi suv va tuz qismlari ko’rinishida; - qattiq fazalar rasmlari alohida-alohida va qo'shma kristallanish jarayonida; - muvozanatdagi qattiq fazalarining alohida va qo'shma kristallanish konturlari