BA’ZI d-ELEMENTLAR OKSIDLARI ASOSIDA KATALIZATORLAR SINTEZI

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

18 ноябр 2019

Asosiy til:O'zbek

BA’ZI d-ELEMENTLAR OKSIDLARI ASOSIDA KATALIZATORLAR SINTEZI

Fan yo'nalishi:

5dd25b818588c.pdf

PDF

Ўзбекистон кимё журнали

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Muammoning kelib chiqishi. O’zbekiston Respublikasi tabiiy gazga boy bo’lgan hudud bo’lib, Angliyaning transmilliy neft va gaz kompaniyasi “British Petroleum” hisobotiga ko’ra, O’zbekistonda tabiiy gaz zahirasi 1.1 trln. m3 ni tashkil etadi va 2015 yilda 57.7 mlrd. m3 gaz qazib olingan. Uning asosiy qismi yoqilg’i sifatida ishlatilmoqda va eksport qilinmoqda. Tabiiy gaz asosida organik moddalar sintezini amalga oshirish uning yoqilg’i sifatida ishlatilish ulushini kamaytiradi va zarur bo’lgan mahsulotlar olish imkoniyatlarini yaratadi. Shuning uchun ham tabiiy gaz asosida turli moddalar sintez qilish yo’llarini ishlab chiqish, jarayon uchun mahalliy xom-ashyolar asosida katalizatorlar olish dolzarb muammolar jumlasiga kiradi. Ishning maqsadi. Tabiiy va yo’ldosh gazlardan sintez gazi va organik moddalar olish uchun mahalliy xom-ashyolar asosida katalizatorlar yaratish va ularning fazaviy tarkibi va sirt tavsiflarini o’rganish. Metodologiya. Tadqiqotlarda katalizatorlarning fazaviy tarkibini o’rganish uchun difraktometriya (Pan Analytical XRD), sirt tavsiflarini o’rganish uchun esa skanerlovchi elektron mikroskopiya (SEM) usullaridan foydalanildi. Ilmiy yangiligi. Al2O3 tutuvchi sifatida ishlatilib, turli d-elementlar oksidlarining har xil nisbatdagi aralashmalari asosida olingan katalizatorlarlarning fazaviy tarkibi o’rganildi va ularning tarkibi xNiO∙yTiO2∙zCr2O3∙MgO/Al2O3 va xNiO∙yTiO2∙zZrO/Al2O3 formulalarga javob berishi aniqlandi. Bu yerda x=1÷5, y=1÷2, z=1÷0.01, =1÷0.01. Katalizatorlarning sirt tavsiflari skanerlovchi elektron mikroskopiya usulida o’rganildi, hamda zarracha o’lchami 47-98 mkm va g’ovak diametri 8-55 mkm, ishlatiladigan katalizator o’lchamlari bilan bir xil ekanligi isbotlandi. Olingan natijalar. NiTiCr2MgO7/Al2O3 va NiTiZrO4/Al2O3 tarkibli katalizatorlar sintezi amalga oshirildi. Katalizatorlarning fazaviy tarkibi TiO2, MgO, NiO, Cr2O3, Al1,67O3 va NiO,TiO2, Al2O3, Zr3NiO lardan iborat ekanligi aniqlandi. Skanerlovchi elektron mikroskopiya usulida katalizatorlarning morfologik, sirt tavsiflari o’rganildi, hamda ularning element tarkibi: Ti, Mg, Ni, Cr, Al, O va Ni, Ti, Zr, Al, O aniqlandi. Xususiyatlar: * Al2O3 tutuvchi sifatida ishlatilib, d-element oksidlari asosida katalizatorlar sintezi amalga oshirilgan; * katalizator zarrachalarining o’lchami 47-98 mkm va g’ovak diametri 8-55 mkm ekanligi aniqlangan; * ular sirt tavsiflari va fazaviy tarkibi bo’yicha boshqa shu kabi katalizatorlarga o’xshaydi.

MUALIFLAR

Teglar

# катализатор# atalizator# konversiya# difraktometriya# sirt tavsiflari# skanerlovchi elektron mikroskopi# element tahlili# catalyst# conversion# diffractometry# textural characteristics# scanning electron microscopy# elemental analysis.# сканирующая электронная микроско# конверсия# дифрактометрия# текстурная характеристика# элементный анализ

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0030/A1119-0005

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Dybkj I., et al. Large-scale production of alternative synthetic fuels from natural gas //Studies in surface science and catalysis. - Elsevier. -1997. - V. 107. - P. 99-116.

A.L. Lapidus, A.YU. Krylova. O mekhanizme obrazovaniya zhidkikh uglevodorodov iz CO i H2 na kobal'tovykh katalizatorakh //Rossiyskiy khimicheskiy zhurnal. - 2000. - No1. - S. 43-56.

A.L. Lapidus, O.L. Yeliseyev. Sintez uglevodorodov iz CO i H2 //Gazokhimiya. -2008. - No 1(0).

Arutyunov V.S., Krylov O.V. Okislitel'naya konversiya metana //Uspekhi khimii. -2005. - No 12. -S.1216-1245.

X.M. Saidov, Sh.M. Sayitqulov, N.Q. Muxamadiyev. Yoqilg’i sintezi uchun ko’p funksiyali katalizator yaratish //“O’zbekistonning iqdisodiy rivojlanishida kimyoning o’rni” respublika ilmiy-amaliy anjumani -2018. -B.162.

Rostrup-Nielsen J.R. Promotion by poisoning //Studies in Surface Science and Catalysis. – Elsevier. -1991. -V. 68. - P. 85-101.

K.S. Napol'skiy. Sintez prostranstvenno uporyadochennykh metall-oksidnykh nano-kompozitov na osnove poristogo Al2O3 //Khimicheskiye metody sinteza neorganicheskikh veshchestv i materialov. - 2011. - S. 69.

X.M. Saidov, O.F. Fayzullayev, N.Q. Muxamadiyev. Yengil uglevodorodlar dan suyuq yoqilg’i ishlab chiqarish uchun katalizatorlar yaratish //“O’zbekistonning iqdisodiy rivojlanishida kimyoning o’rni” respublika ilmiy-amaliy anjumani -2018. -B.160.

.A. Kurzina, A.YU. Godymchuk, A.A. Kachayev. Rentgenofazovyy analiz nanoporoshkov //Tomsk: Izd-vo Tom. politekh. un-ta. - 2010. - S.14.

M.K. Boychenko, YU.A. Bykov, S.D. Karpukhin. Issledovaniye tverdosti mnogosloynykh tonkoplenochnykh pokrytiy // Vakuumnaya nauka i tekhnika: materialy 9-oy nauchno-tekhnicheskoy konferentsii s uchastiyem zarubezhnykh spetsialistov. - 2002. - S. 178.

X.M. Saidov, Sh.M. Sayitqulov, N.Q. Muxamadiyev. Turli tuproq namunalaridan olingan sorbentlarning fazoviy tarkibini rentgenofazoli difraktometriya usulida oʻrganish // Ilmiy axborotnoma -2016. - No 1. -B.134-137.

M.M. Krishtal i dr. Skaniruyushchaya elektronnaya mikroskopiya i rentgenospektral'nyy mikroanaliz v primerakh prakticheskogo primeneniya //M.: Tekhnosfera. - 2009. - S.208-213.