Мақолада қорақалпоқ халқ шоири И. Юсупов поэмаларининг лексик ўзига хослиги, шоирнинг тилдаги лексик воситалардан (синонимлардан, антонимлардан, архаизм ва неологизмлардан, ўзлаштирма сўзлардан) моҳирона фойдаланиши, унинг ҳозирги қорақалпоқ адабий тилининг ривожланишидаги ўрни урганилган. Бадиий асарларда синонимлар, одатда, бир сўзни битта матнда такрорламаслик мақсадида ёки бир предметни, ҳодисани, тушунчани ҳар томонлама таъриф-тавсиф этиш учун қўлланилади. Шеърий асарларда эса, улар баъзан мисралардаги қофиядошликни сақлаш мақсадида ҳам ишлатилади. И.Юсуповнинг поэмаларида ҳам мазкур вазифаларни амалга оширишга хизмат қилган. И.Юсуповнинг поэмаларида табиат, чўл, саҳро билан инсон ўртасидаги қарама-қаршилик романтик планда тасвирланади. Шу сабабдан антонимларнинг қўлланилиши табиийдир. Масалан, унда ҳаёт ва ўлим ҳусусида сўз юритилади. Қорақалпоқ тилидаги ўзлаштирма сўзлар орасида рус тилидан ва рус тили орқали бошқа тиллардан кириб келган сўзлар алоҳида ўрин эгаллайди. Улар поэмаларнинг аксарият ўринларида учрайди ҳамда турли вазифалар бажаради. И. Юсуповнинг поэмаларида фразеологик бирикмалар ҳар хил мақсадларда қўлланилган. Асарларда учрайдиган фразеологизмларнинг аксарияти феъл сўз туркумига ҳос фразеологизмлар бўлиб, улар оддий феълларга нисбатан иш-ҳаракат динамикасини бир қанча кучли ва образли тарзда ифодалайди. И. Юсупов поэмаларда сўзларни тўғри танлаб, синонимлардан, антонимлардан ва эмоционал-экспрессив лексикадан мохирона фойдаланган ҳолда асар тилининг бадиий ҳамда кўркамлигига эришган.