ЧАЁНЎТ ЎСИМЛИГИНИНГ ИЛДИЗ ВА ИЛДИЗПОЯСИ ТАРКИБИДАГИ ОҒИР МЕТАЛ ТУЗЛАРИ МИҚДОРИНИ ЎРГАНИШ

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

21 ноябр 2019

Asosiy til:Rus

ЧАЁНЎТ ЎСИМЛИГИНИНГ ИЛДИЗ ВА ИЛДИЗПОЯСИ ТАРКИБИДАГИ ОҒИР МЕТАЛ ТУЗЛАРИ МИҚДОРИНИ ЎРГАНИШ

Fan yo'nalishi:

5dd669d78663c.pdf

PDF

Ўзбекистон кимё журнали

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Муаммонинг келиб чиқиши. Чаён ўт ўсимлиги (Urtica dioica L., Urticaceaeгазандадошлар оиласи)- машҳур доривор ўсимликдир. Ўсимлик экологик физиологиясининг энг муҳим вазифалардан бири унинг юқори концентрацияда турли хил физиологик жараёнларга зарарли таъсир этувчи оғир металларга жавоб реакциясини ўрганишдир. Бу муаммо нафақат оғир металлар билан атроф муҳитни тобора ифлосланиб бораётгани билан амалий аҳамиятга эга, балки оғир металларга ўсимликнинг мослашиши ва барқарорлашуви механизмини тадқиқ этиш билан боғлиқ фундаментал аҳамиятга ҳам эга. Ўсимлик таркибида энг кўп учрайдиган токсик элементлар Cd ва Pb, микроэлементлардан эса Ni ва Zn. Чаёнўт ўсимлигининг илдиз ва илдизпояси таркибида микро- ва макроэлементлар мавжуд шулардан: рух, мис, темир, қўрғошин, ванадий, марганец, натрий ва кальций ва бошқалардир. Ишнинг мақсади Ўзбекистон Республикасининг юқори тоғли ҳудудларида ўсадиган Urtica dioica L. ўсимлиги илдиз ва илдизпояси таркибидаги оғир металларни ҳамда микро- ва макроэлементларни қиёсий ўрганишдан иборат. Методология. Ўрганилаётган ўсимликнинг элемент таркибини ўрганиш Optima-2400 DV (Perkin Elmer USA) қурилмаси ёрдамида EKO ICP усули билан амалга оширилди. Намунани тайёрлаш усули Speebwave TM MWS-3+ программа билан таъминланган BERGHOF микротўлкин печида микротўлкинли, нам ва перекис-кислотали парчалашга асосланган. Илмий янгилиги. Биринчи марта Ўзбекистоннинг тоғли ҳудудларида ўсадиган Urtica dioica L. ўсимлиги илдиз ва илдизпояси таркибидаги оғир металлар миқдори тадқиқ этилди. Олинган натижалар. Ўзбекистоннинг тоғли ҳудудларида ўсадиган чаёнўт ўсимлиги илдиз ва илдизпояси таркибидаги оғир металлар миқдори адабиётлардаги маълумотлар билан солиштирилганда бирмунча кам, бу эса тоғли ҳудудлар экологиясини тозалигини кўрсатади. Urtica dioica илдиз ва илдизпояси таркибида 25 га яқин микро- ва макроэлементлар мавжуд, улардан эссенциал элементлар 34%, оғир металлар 21% ва 45% бошқа элементлардир. Хом-ашё таркибида мис-0.0271мг/кг, қўрғошин-0.0753, мышьяк-0.0066 мг/кг, рух-0.0813мг/кг оғир металлар борлиги аниқланди, аммо симоб ва кадмий учрамади. Шунингдек, ўсимлик таркибида макроэлементлар: калий-55.4874мг/кг, кальций-33.9675мг/кг, магний-15.8099мг/кг, темир-6.7597мг/кг, натрий-6.1145мг/кг, барий-1.735мг/кг ва микроэлементлар: марганец-0.2043мг/кг, литий-0.0337мг/кг, висмут-0.0142мг/кг, никель0.0150мг/кг ва бошқалар аниқланган. Хусусияти: * биринчи марта оғир металл тузларининг миқдорий таркиби тадқиқ этилди; * икки уйли чаёнўт илдиз ва илдизпояси таркибидаги микро- ва макроэлементлар миқдори; * адабиётдаги маълумотлар билан қиёсий тадқиқодлар ўтказилди.

MUALIFLAR

Teglar

# macro- and microelements# крапива двудомная# соли тяжёлых металлов# микро- и макроэлементы# оптико-эмиссионная спектрометрия# икки уйли чаёнўт# оғир металл тузлари# микро- макроэлементлар# оптик эмиссион спектрометри# stinging nettle# salts of heavy metals# optics emission spectrometry

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0030/A1119-0013

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

YA.F. Kopyt'ko, Ye.S. Lapinskaya, T.A. Sokol'skaya. Primeneniye, khimicheskiy sostav i standartizatsiya syr'ya i preparatov Urtica (obzor). Lekarstvennyye rasteniya // Khimiko-farmatsevticheskiy zhurnal. -2011. - T.45. -No10. -S.32-33.

E.A. Balagozyan, V.A. Kurkin, A.V. Lyamin, O.Ye. Pravditseva. Perspektivy ispol'zovaniya preparatov na osnove kornevishch s kornyami krapivy dvudomnoy // Farmatsiya i farmakologiya.-2015.- No 6.-S.16-19.

K.V.Raimova, R.S.Esanov, N.KH.Yakubova, A.D.Matchanov. Nekotoryye osobennosti sravnitel'nogo issledovaniya khimicheskogo sostava krapivy dvudomnoy, proizrastayushchey v gornykh rayonakh Uzbekistana. Akademiya nauk respubliki Uzbekistan Institut bioorganicheskoy khimii im. akad. A.S. Sadykova // Cb.tezisov mezhdunarodnoy nauchnoy konferentsii «Lekarstvennyye preparaty na osnove prirodnykh soyedineniy». -GulDU. -2018. -18-19 sentyabrya. -S.61-62.

V.M. Ushanova, O.I. Lebedeva, S.M. Repyakh. Issledovaniye vliyaniya usloviy proizrastaniya na khimicheskiy sostav krapivy dvudomnoy (Urtica dioica L.) // Khimiya rastitel'nogo syr'ya. -2001. - No 3. -S.97-106.

O.V.Trineyeva, A.I.Slivkin.Issledovaniye mikroelementnogo sostava list'yev krapivy dvudomnoy.// Seriya Meditsina. Farmatsiya. -2015. -(219). -Vypusk 32. - No 22. - S.169-170.

Putlakowska K., Kita A., Janoska P., Połowniak M., Kozik V. Multi-element analysis of mineral and trace elements in medicinal herbs and their infusions // Food chemistry. -2012. -S. 494–501.

A.V.Nikulin, Ye.A.Platonov, O.G.Potanina. Mikroelementnyy sostav lekarstvennogo rastitel'nogo syr'ya, soderzhashchego polisakharidy // Farmatsiya. -2017. -T.2. -S.24-27.

K.V.Gubin, M.A.Khanina. Izucheniye khimicheskogo sostava nadzemnoy chasti Urtica cannabina L. flory Sibiri // Khimiya rastitel'nogo syr'ya. - 2009. - No 2. - S.89-92.

O.V.Trineyeva, A.I. Slivkin, B. Dortgulyyev. Opredeleniye tyazhelykh metallov v lekarstvennom rastitel'nom syr'ye i maslyanykh preparatakh na yego osnove (na primere list'yev krapivy dvudomnoy i plodov oblepikhi krushinovidnoy)// Vestnik VGU,Seriya: Khimiya, Biologiya, Farmatsiya. - 2015. - No 1. - C. 152-154.

V.YA. Yatsyuk, G.A. Chalyy, O.V. Soshnikova.Biologicheski aktivnyye veshchestva travy krapivy dvudomnoy // Rossiyskiy mediko-biologicheskiy vestnik im. Akad. I.V.Pavlova. - 2006. - No 1. -S.25-26.

Soshnikova. Izucheniye khimicheskogo sostava i biologicheskoy aktivnosti rasteniy roda krapiva // Farmatsevticheskaya khimiya,farmakognoziya: Avtoreferat. – Kursk. - 2006.

E.A.Balagozyan.Farmakognosticheskoye issledovaniye kornevishch s kornyami krapivy dvudomnoy (Urtica dioica L.). Samarskiy gosudarstvennyy meditsinskiy universitet // Farmatsevticheskaya khimiya, farmakognoziya. Diss. - 2017. - S. 26-29.

O.V.Trineyeva,S.S.Voropayeva,A.I.Slivkin. Sovershenstvovaniye metodiki kolichestvennogo opredeleniya kal'tsiya i magniya v list'yakh krapivy dvudomnoy // FGBOU VPO Voronezhskiy gosudarstvennyy universitet. Seriya. Medetsina. Farmatsiya. -2014. - No 11. – Vyp.26. - S.4-5.