Аштархонийлар сулоласи даврига доир манбаларда ҳарб иши

Admin bo'lib kirish (www.admin.slib.uz)

Tizim sinov (TEST) rejimida ishlamoqda! Murojat uchun @slib_support

Eski talqinga o'tish link

10 апрел 2025

Asosiy til:O'zbek

Аштархонийлар сулоласи даврига доир манбаларда ҳарб иши

Fan yo'nalishi:

67f7bc0169697.pdf

PDF

INFOLIB – O‘ZBEKISTON AXBOROT-KUTUBXONA JURNALI

Maqola chop etish see more

MAQOLA ANNOTATSIYASI

Мақолада Аштархонийлар сулоласи вакилларининг (Боқи Муҳаммадхон, Имомқулихон, Абдулазизхон, Субҳонқулихон ва Убайдуллахон) ҳарбий соҳада юритган сиёсатлари натижасида мамалакат чегаралари мудофааси, қўшин тўплаш тартиби, қўшин қуроллари ва тартиб-интизоми масалаларида давр учун хос ўзгаришлар қилганлиги, уларнинг сабаб ва оқибатлари аниқ мисоллар билан очиб берилган. Аштархонийлар сулоласи давридаги ҳарбий бошқарув, хон, кенгаш, маъмурий-ҳарбий (оталиқ, кўкалтош, девонбеги калон, қушбеги кулл, парвоначи, додхоҳ каби мансабларнинг қўшимча ҳарбий вазифаларида сулола даврида содир бўлган ўзгаришлар сабаби, оқибатлари) ва ҳарбий мансабларнинг вазифалари келтирилган. Жумладан, ҳарбий мансаблар вазифаларининг бир-бирига яқинлигига қараб қўшин бошқарувига маcъул мансаблар, қўшинга доир ҳуқуқий масалаларга маcъул мансаблар, қўшин моддий таъминотига маcъул мансаблар ва махсус бўлинмаларга бўлиб, таҳлил этилган. Шунингдек, мақолада «илғорбоши аскар», «сардори сипоҳ», «баҳодир» каби ҳарбий унвонлар, уларни тақдим этиш ва имтиёзларидаги ўзгаришлар тилга олинган. Аштархонийлар сулоласи даврида ҳарбий вазиятларда умумий тўпланадиган қўшин 60 минг кишини ташкил этганлиги таъкидланиб, бу сон ҳар бир вилоятдан белгиланган миқдорда йиғилганлиги ҳақидаги қараш илгари сурилган. Шунингдек, мақолада сулола давридаги қўшиннинг таркибий қисми, ҳарбий тактика, қуроллар ва рамзлар (мисол учун аштархонийлар сулоласи давридаги асосий давлат байроғи тасвири манбаларда келтирилган маълумотлар асосида ишланган), қўшиннинг ижтимоий ҳимояси, мудофаа салоҳияти ва улардан содир бўлган ўзгаришлар сабаб, оқибатлари келтирилган ва хулосалар қилинган.

MUALIFLAR

Teglar

# парвоначи# додхоҳ# Имомқулихон# Imam Quli Khan# Baqi Muhammad Khan# Abdulaziz Khan# Subhon Quli Khan# Ubaidullah Khan# defense of the borders of the co# order of gathering troops# army weapons and order disciplin# fatherhood# kakaltash# devonbegi kalon# qushbegi kull# parvonachi# dodhoh# leading soldier# captain of the police# price.# Боқи Муҳаммадхон# Абдулазизхон# Субҳонқулихон# Убайдуллахон# мамалакат чегаралари мудофааси# қўшин тўплаш тартиби# қўшин қуроллари ва тартиб интизо# оталиқ# кўкалтош# девонбеги калон# қушбеги кулл# илғорбоши аскар# сардори сипоҳ# баҳодир.# Боки Мухаммадхан# Имамкулихан# Абдулазизхан# Субханкулихан# Убайдуллаххан# защита границ страны# порядок сбора войск# военное оружие и дисциплина# аталик# кокалташ# деванбеги калон# кушбеги кулл# дадхох# предводитель воинов# капитан армии# бахадир.

Maqolani baholang

0

0 ta

Maqola idintifikatorlari

ROI:

https://eroi.uz/11.0073/A0425-0003

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

1 Шайбонийлар — ўзбек давлатини 1501 – 1601 йиллари бошқарган сулола.

2 Сафавийлар — 1502 – 1736 йиллари Эронда ҳукмронлик қилган сулола.

3 Боқи Муҳаммадхон — 1601 – 1605 йиллари ўзбек давлатини бошқарган аштархоний ҳукмдор.

4 Мухаммед Юсуф мунши. Мукимханская история. Ташкент. 1956. С. 75.

5 İsgəndər Bəy Münşi Türkman. Dünyani bəzəyən Abbasin tarixi (Tarixe-aləmaraye-Abbasi). Bakı. 2010. S. 1108.

6 Dünyani bəzəyən Abbasin tarixi (Tarixe-aləmaraye-Abbasi). S. 1129.

7 Махмуд ибн Вали. Море тайн относительно доблестей благородных (География). Тaшкент. 1977. С. 37.

8 Имомқулихон — 1611 – 1642 йиллари ўзбек давлатини бошқарган аштархоний ҳукмдор.

9 Море тайн относительно доблестей благородных (География). С. 38.

10 Термиз, Бадахшон, Шибирғон, Маймана, Қўбодиён, Қундуз каби вилоятлар Балх орқали бошқарилган.

11 Море тайн относительно доблестей благородных (География). С. 38; Тарихи салотини Усмоний. 35б-бет.

12 Ҳофиз Таниш Бухорий. Абдулланома. Биринчи жилд. Тошкент. 1999. 228-бет.

13 Убайдуллахон — 1702 – 1711 йиллари ўзбек давлатини бошқарган аштархоний ҳукмдор.

14 Муҳаммад Амин Бухорий. Убайдулланома. ШИ АҚФ. Қўлёзма рақами 1532. 55a-бет.

15 Боқи Муҳаммадхон — 1601 – 1605-йиллари Ўзбек давлатчилигини бошқарган аштархоний ҳукмдор.

16 Меҳмед III — 1595 – 1603-йиллари ҳукмронлик қилган Усмонли султони.

17 А.Д. Васильев. «Знамя и меч от падишаха» Политические и культурные контакты ханств Центральной Азии и Османской империи (середина XVI – начало XX вв.). Москва. 2014. C. 89.

18 Абдулазизхон — 1645 – 1681 йиллари Ўзбек давлатчилигини бошқарган аштархоний ҳукмдор.

19 Муҳаммад Толиб. Матлаб ут-толибин. Тошкент. 2016. 204-бет.

20 Хўжа Самандар Термизий. Дастур ул-мулук. Тошкент. 2001. 210-бет.

21 Ўша ерда.

22 Ўша асар. 228-бет.

23 Мактубот, муншоат ва маншурот. АҚФ. Қўлёзма рақами 289. Субҳонқулихоннинг Усмонли султони Аҳмадга хати. 42б – 43а-бетлар

24 Ўша ерда.

25 Муҳаммад Амин Бухорий. Муҳит ат-таворих. Тошкент. 2020.103-бет.

26 Дастур ул-мулук. 230-бет.

27 Ўша асар. 197-бет.

28 Ўша асар. 198-бет.

29 Қожамқулибек Балхи. Тарих-и Қыпшақи. Алматы. 2017. 645-бет.

30 Дастур ул-мулук. 147-бет.

31 Муҳит ат-таворих. 80-бет.

32 Абдураҳмон Толе. Тарихи Абулфайзхон. АҚФ. Қўлёзма рақами 11.148б-бет.

33 Dünyani bəzəyən Abbasin tarixi. S. 1651.

34 Муҳит ат-таворих. 58-бет.

35 Убайдулланома. 118a-бет.

36 Тарихи Абулфайзхон. 148б-бет.

37 Дастур ул-мулук. 147-бет.

38 Дастур ул-мулук. 169-бет; Убайдулланома. 118б-бет; Б. Ахмедов. История Балха. Ташкент. 1982. C. 156.

39 Дастур ул-мулук. 153-бет.

40 Муҳит ат-таворих. 63-бет; Дастур ал-мулук. 195-бет; Buhara hanliği’nin askeri teşkilati (1500 – 1868). s. 152.