logo
calendar5 июл 2026
view5
Asosiy til:O'zbek

O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAHOLASH USULLARI

Fan yo'nalishi:Ekologik modellashtirishEkologiyaAtrof-muhit muhandisligi
pdf

1-article. METHODS FOR ....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Bugungi kunga qadar grunt o‘zanli kanallarda gryadalarning hosil bo‘lishi va harakati masalasi bo‘yicha dunyoning turli ilmiy markazlarida keng ko‘lamli dala kuzatuvlari hamda laboratoriya tajribalari o‘tkazilgan. Ushbu tadqiqotlar natijasida katta hajmdagi eksperimental ma’lumotlar to‘plangan. Ayrim tadqiqotchilar mazkur ma’lumotlarni umumlashtirishga va yagona hisobiy bog‘lanishlar shaklida ifodalashga harakat qilgan bo‘lsalar-da, hozirgi kungacha ushbu masala bo‘yicha to‘liq ishonchli va universal natijalarga erishilmagan. Mavjud ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, grunt o‘zanli kanallarda gryadalar harakati muammosi ochiq o‘zanlar gidravlikasining eng murakkab va dolzarb masalalaridan biri bo‘lib qolmoqda. Olingan tajriba va kuzatuv ma’lumotlarini tahlil qilish natijalari shuni ko‘rsatadiki, to‘lqinlarning parametrlarida yuz beradigan o‘zgarishlar gryadalarning geometrik va kinematik xususiyatlariga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Xususan, kanal oqimining statsionar holatida shakllanadigan gryadalarga nisbatan, shamol to‘lqinlari ta’siri ostida vujudga keladigan gryadalar kattaroq o‘lchamlarga ega bo‘lishi kuzatiladi. Bu holat, avvalo, to‘lqinlar ta’siri natijasida o‘zan tubida hosil bo‘ladigan tangensial kuchlanishlarning ortishi bilan izohlanadi. Mazkur kuchlanishlarning oshishi esa gryadalar parametrlarining yiriklashuviga olib keladi. Ochiq o‘zanlarda oqiziqlarning gryadali shaklda tashilishi nazariyasiga asoslanib, kanallarda suv oqimining statsionar va nostatsionar harakat sharoitlarida oqiziqlar tashilishini hisoblash usullari yanada takomillashtirildi. Ushbu yondashuv o‘zan tubida kechadigan murakkab morfodinamik jarayonlarni yanada aniqroq tavsiflash hamda hisobiy natijalarning ishonchliligini oshirish imkonini beradi.

MUALIFLAR

Science ID: FQD-0226-0016

Teglar

# qarshilik# tezlik# shamol# deformatsiya# oqim# kuch# oqiziqlar# harakati# siljish# dinamik# nostatsionar# gryadalar# tikligi# o‘zan# tubi# g‘adir-budirligi# gidravlik# tezligi# to‘lqinlari# olib# ketuvchi

Maqolani baholang

0

0 ta

Foydalanilgan adabiyotlar

[1] Гришанин, К. В. (1979). Динамика русловых потоков. Ленинград: Гидрометеоиздат.

[2] Знаменская, Н. С. (1968). Грядовое движение наносов. Ленинград: Гидрометеоиздат.

[3] Чоу, В. Т. (1969). Гидравлика открытых каналов. Москва: Издательство литературы по строительству.

[4] Снищенко, Б. Ф., & Копалиани, З. Д. (1978). О скорости движения гряд в реках и лабораторных условиях. Труды ГГИ, 252, 20–37.

[5] Елфимов, В. И. (n.d.). Исследование структуры донно-грядового рельефа дна и его влияние на гидравлические сопротивления (Автореферат диссертации кандидата физико-математических наук).

[6] Железняков, Г. В., & Дебольский, В. К. (1971). О грядовом движении наносов при их различной плотности. Доклады ВАСХНИЛ, (2), 42–45.

[7] Azinfar, H., & Kells, J. A. (2009). Flow resistance due to a single spur dike in an open channel. Journal of Hydraulic Research, 47(6), 755–763.

[8] Hu, H., Wei, T., Yang, Z., Hackney, C. R., & Parsons, D. R. (2018). Low-angle dunes in the Changjiang (Yangtze) Estuary: Flow and sediment dynamics under tidal influence. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 205, 110–122. https://doi.org/10.1016/j.ecss.2018.03.009

[9] G‘ayimnazarov, I. X. (2022). Kanallarning nostatsionar oqim sharoitlarida oqiziqlar sarfini hisoblash usullarini takomillashtirish (Dissertatsiya).

[10] Эшев, С. С., Рахимов, А. Р., & Гайимназаров, И. Х. (2021). Влияние волновых потоков на деформаций русел каналов. Ташкент: Voris nashriyot.

[11] Eshev, S. S., G‘ayimnazarov, I., & Sh, L. (2019). The calculation of the parameter of friction in border layer not fixed flow. International Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology, 6(1), 7796–7800.

public

SLIB.uz — O'zbekiston ilmiy jurnallari va maqolalar yagona tizimda ilmiy nashirlarni bir joyda ko'rish, izlash va ulardan foydalanish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.

Ijtimoiy tarmoqlarda
instagramtelegramyoutubefacebook

Bog'lanish uchun

Manzil:Chilonzor tumani Qatortol ko'chasi 60B

Tel:+998(55)511-44-00

Savol-javob va takliflar uchun

© 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.