logo
calendar20 Dekabr 2025
view13
Asosiy til:Ingliz

Zamonaviy shaharsozlikda 15 daqiqalik shahar modeli: nazariy asoslar va amaliy tajribalar

Fan yo'nalishi:Qurilish va qurilish muhandisligiMuhandislik (turli xil)Umumiy muhandislikMashinasozlik ​
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

10_Ergashova-Musulmanov....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ushbu maqolaning asosiy maqsadi 15 daqiqalik shahar konsepsiyasining nazariy asoslarini tahlil qilish va uning zamonaviy shaharsozlikdagi ahamiyatini aniqlashdan iborat. Shu maqsadda xalqaro ilmiy manbalar va amaliy tajribalar asosida mazkur modelning shakllanishi hamda joriy etish mexanizmlari o‘rganildi. Tadqiqot obyekti sifatida turli mamlakatlar shaharlarida qo‘llanilgan 15 daqiqalik shahar yondashuvlari tanlandi. Sifatli va qiyosiy tahlil metodlari yordamida modelning shahar mobiliteti, transport tizimlari va makoniy rejalashtirishga ta’siri baholandi. Natijalar konsepsiya avtomobilga qaramlikni kamaytirishi, ekologik barqarorlikni kuchaytirishi va mahalliy hamjamiyatlarni rivojlantirishini ko‘rsatdi. Shuningdek, konsepsiyani O‘zbekiston sharoitida qo‘llash imkoniyatlari va uni amalga oshirishda integratsiyalashgan transport siyosatining ahamiyati ta’kidlanadi hamda shaharlar barqaror rivojlanishi uchun omil sifatida baholandi.

MUALLIFLAR

K.Musulmanov

"TOSHKENT DAVLAT TRANSPORT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# 15 daqiqalik shahar# barqaror shaharsozlik# shahar mobiliteti# piyodaboplik# aralash funksiyali rivojlanish# jamoat transporti integratsiyasi# mahalliy qulaylik

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Rode P. Trends and challenges: Global urbanisation and urban mobility //Megacity Mobility Culture: How Cities Move on in a Diverse World. – 2013. – С. 3-21.

Rui J., Othengrafen F. Examining the role of innovative streets in enhancing urban mobility and livability for sustainable urban transition: A review //Sustainability. – 2023. – Т. 15. – №. 7. – С. 5709.

Moreno C. " The 15-Minute City”: redesigning urban life with proximity to services //Barcelona Societat| Journal on Social Knowledge and Analysis. – 2024. – №. 30.

Schmidt T. et al. Identifying the potential for increasing cycling in Denmark: Factors associated with short-distance and long-distance commuter cycling //Journal of Transport & Health. – 2024. – Т. 38. – С. 101870.

Moreno C. " The 15-Minute City”: redesigning urban life with proximity to services //Barcelona Societat| Journal on Social Knowledge and Analysis. – 2024. – №. 30.

Allam Z. et al. The theoretical, practical, and technological foundations of the 15-minute city model: proximity and its environmental, social and economic benefits for sustainability //Energies. – 2022. – Т. 15. – №. 16. – С. 6042.

Allam Z. et al. Mapping the implementation practices of the 15-minute city //Smart Cities. – 2024. – Т. 7. – №. 4. – С. 2094-2109.

Bartzokas-Tsiompras A., Bakogiannis E. Quantifying and visualizing the 15-Minute walkable city concept across Europe: a multicriteria approach //Journal of Maps. – 2023. – Т. 19. – №. 1. – С. 2141143.

Kasraian M., Maat K., & van Wee B. (2017). The impact of urban proximity, transport accessibility and policy on urban growth: A longitudinal analysis over five decades. Environment and Planning B: Planning & Design. https://doi.org/10.1177/2399808317740355.

Oeschger, G., Caulfield, B., & Carroll, P. (2025). Measuring the integration of micromobility and public transport – the development of a new network analysis tool. Case Studies on Transport Policy, 21, 101545. https://doi.org/10.1016/j.cstp.2025.101545.

Oeschger G., Caulfield B., Carroll P. Measuring the integration of micromobility and public transport – the development of a new network analysis tool // Case Studies on Transport Policy. – 2025. – Vol. 21. – Article 101545. – DOI: 10.1016/j.cstp.2025.101545.

Pozoukidou, G., & Chatziyiannaki, Z. 15-Minute City: Decomposing the New Urban Planning Eutopia. Sustainability, 2021, 13(2), 928. https://doi.org/10.3390/su13020928

Swiss Confederation. Climate Change in Switzerland: Impacts on Cities and Urban Areas. State of the Climate Report, Federal Office for the Environment (FOEN), Bern, 2022.

Shoina, M., Voukkali, I., Anagnostopoulos, A., Papamichael, I., Stylianou, M., & Zorpas, A. A. The 15-minute city concept: The case study within a neighbourhood of Thessaloniki. Waste Management & Research, 2024. https://doi.org/10.1177/0734242X241259926.

Victorian Government. 20-Minute Neighbourhoods – State of Victoria, Department of Transport and Planning. – URL: https://www.planning.vic.gov.au/guides-and-resources/strategies-and-initiatives/20-minute-neighbourhoods.

Lees, L. (2022). Gentrification, urban policy and urban geography. Space and Polity. https://doi.org/10.1080/13562576.2022.2098648.

Strategy of Uzbekistan. National Development Strategy of the Republic of Uzbekistan. Official information portal. https://strategy.uz/index.php?news=2178&lang=en.

Stanilov, K. (Ed.). The Post-Socialist City: Urban Form and Space Transformations in Central and Eastern Europe after Socialism. Dordrecht: Springer, 2007. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-6053-3.

Levasseur M. et al. Importance of proximity to resources, social support, transportation and neighborhood security for mobility and social participation in older adults: results from a scoping study //BMC public health. – 2015. – Т. 15. – №. 1. – С. 503.

Rui J., Othengrafen F. Barqaror shahar o'tishi uchun shahar harakatchanligi va yashash qulayligini oshirishda innovatsion ko'chalarning rolini o'rganish: Sharh // Barqarorlik. – 2023. – T. 15. – № 7. – P. 5709.

Arnstein S. R. A ladder of citizen participation // Journal of the American Institute of Planners. – 1969. – Vol. 35, No. 4. – Pp. 216–224. – DOI: 10.1080/01944366908977225.

Lu M., Diab E. Understanding the determinants of x-minute city policies: A review of the North American and Australian cities’ planning documents //Journal of Urban Mobility. – 2023. – Т. 3. – С. 100040.

Ergashova, Mokhichekhra Z., and Temur Sh Bobonazarov. "Greening City Streets and Roads in Modern Urban Conditions." Sustainable Development of Transport: Economy, Transformation, Logistics and ESG Agenda. Volume 2. Cham: Springer Nature Switzerland, 2025. 3-8.

Ergashova, M.Z., and Sh.R. Khalimova. “Researching Pedestrian Movement in City Streets.” Engineer International Scientific Journal 3, no. 3 (2025): 5–7. https://doi.org/10.56143/3030-3893-2025-3-5-7.

Ergashova M.Z., Sodikov J.I., Musulmanov K.N. Analysis of the concept of a “15-minute city” connected by pedestrian green zones: A theoretical review // Engineer. International Scientific Journal. – 2025. – Vol. 3, No. 4. – P. 101–106. – DOI: 10.56143/3030-3893-2025-4-101-106.