logo
calendar30 Mart 2026
view27
Asosiy til:O'zbek

Tog‘li hududlardagi avtomobil yo‘llarida koʻchki hodisalarini prognozlash usullari

Fan yo'nalishi:Qurilish va qurilish muhandisligiMuhandislik (turli xil)Umumiy muhandislikSanoat va ishlab chiqarish muhandisligiMashinasozlik ​Materiallar mexanikasi ​Xavfsizlik, xavf, ishonchlilik va sifat
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

01_Xudaykulov-Aralov_ko....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Togʻli hududlardagi avtomobil yoʻllarini ekspluatatsiya qilish davrida togʻ koʻchkilarining taʼsir etishi natijasida nafaqat avtomobil yoʻllariga, balki shu avtomobil yoʻlidagi transport vositalariga, harakat qatnashchilariga ham salbiy taʼsir koʻrsatmasdan qolmaydi. Bundan tashqari mamlakatimizning togʻli hududlarida kuzatilayotgan koʻchkilar va togʻ yonbagʻirlaridagi siljishlar oqibatida faqatgina avtomobil yoʻliga salbiy taʼsir oʻtkazibgina qolmay, undan tashqari shu hududlardagi ekologiyaga ham oʻz taʼsirini koʻrsatadi. Shuning uchun ham hozirgi paytda dolzarbligicha qolayotgan togʻli hududlardan oʻtuvchi avtomobil yoʻllaridagi togʻ koʻchkilarining taʼsirini oʻrganish hamda ushbu jarayonlarni oldini olish maqsadida bir qancha muhandislik chora-tadbirlarini olib borishni taqozo etadi. Bu esa oʻz navbatida koʻchkilarni oldindan baholash imkonini beruvchi usulini qoʻllash va koʻchkilarga himoya choralari uchun togʻ yonbagʻirlaridagi gabion konstruksiyalar qoʻllash, galereyalar barpo etishni va yangicha, zamonaviy muhandislik yechimlarini ishlab chiqishni talab etadi.

MUALLIFLAR

R.Xudaykulov

"TOSHKENT DAVLAT TRANSPORT UNIVERSITETI" DAVLAT MUASSASASI

Teglar

# avtomobil yoʻllari# harakat xavfsizligi# balandlik# nishablik# koʻchkilarni prognozlash# togʻ yonbagʻri# statistik ma’lumot# kuzatuv reperlari

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Маслов, Н. Н. Механика грунтов в практике строительства: учебное пособие / Н. Н. Маслов. – М. : Стройиздат, 1977.

Лейер, Д. В. Оптимизация методики расчета защитного сооружения на свайном основании, «обтекаемого» оползневыми глинистыми грунтами / Д. В. Лейер // Политематический сетевой электронный научный журнал Кубанского государственного аграрного университета (Научный журнал КубГАУ) [Электронный ресурс]. Краснодар : КубГАУ, 2016. – № 05 (119). – IDA [article ID]: 1191605083. – Режим доступа: http://ej.kubagro.ru/2016/05/pdf/83.pdf, 1,063 у.п.л.

Билеуш, А. И. К оценке величины скорости смещения горных масс на берегах водохранилищ А. И. Билеуш//Экзогенные процессы и проблемы рационального спользования геологической среды./Тр. ГИДРОИНГЕО, САИГИМС. – Ташкент, 1985.

Билеуш, А. И. Оползни и противооползневые мероприя / А. И. Билеуш. ‒ Киев : Наукова думка, 2009.

Maxwell, A. E. & Shobe, C. M. Land-surface parameters for spatial predictive mapping and modeling. Earth-Sci. Rev. 226, 103944. https://doi.org/10.1016/j.earscirev.2022.103944 (2022).

R.M. Xudaykulov, X.X. Xayitov “Togʻli hududlardan oʻtuvchi avtomobil yoʻllarida togʻ koʻchkilarining roʻy berishi” ilmiy maqola. Namangan 2023 y.

Kroh, P. & Pawlik, Ł. Recent advances on geomorphology of the Gorce Mountains, the Outer Western Carpathians – state-of-the-art and future perspectives. Geographia Polonica 94, 47–67. https://doi.org/10.7163/GPol.0193 (2021).

Kukulak, J., Augustowski, K. & Olszak, J. Factors afecting the rates and modes of landslide colluvium removal in river channels of Podhale (Western Carpathians). Water 14, 3577. https://doi.org/10.3390/w14213577 (2022).

Lombardo, L., Tanyas, H., Huser, R., Guzzetti, F. & Castro-Camilo, D. Landslide size matters: A new data-driven, spatial prototype. Eng. Geol. 293, 106288. https://doi.org/10.1016/j.enggeo.2021.106288 (2021).

Zydroń, T., Demczuk, P. & Gruchot, A. Assessment of Landslide Susceptibility of the Wiśnickie Foothills Mts. (Te Flysch Carpathians, Poland) Using Selected Machine Learning Algorithms. Front. Earth Sci. 10, 706. https://doi.org/10.3389/feart. 2022.

Фоменко Игорь Константинович – “Методология оценки и прогноза оползневой опасности”. Диссертация на соискание ученой степени доктора геолого-минералогических наук, Москва 2014.

Бобрович Антон Сергеевич – “Математическое определение запаса устойчивости оползневых объектов”. Диссертация на соискание ученой степени доктора геолого-минералогических наук, Ульяновск-2008.

Бабков В.Ф., О.В. Андреев, М.С. Замахаев “Проектирование автомобильных дорог”, Транспорт, Москва 1970.

Appendix C. “Introduction to Landslide Stabilization and Mitigation”. The Landslide Handbook - A Guide to Understanding Landslides. Virginia, 2008.

Hamova M., Frangov G., Zayakova H. – “Slope stability structures for road landslide”. Procedings of the 18th International Conference on Soil Mechanics and Geotechnical Engineering, Paris 2013.

Kwan Ben Sim, Min Lee Lee, Soon Yee Wong – “A review of landslide acceptable risk and tolerable risk”. Geoenvironmental Disasters 2022.

Hongjie Chen, Guangcheng Zhang, Zheng Chang, Lian Wen and Wentao Gao – “Failure analysis of a highway cut with anti-slide piles”. Hindawi Geofluids. Volume 2021, Article ID 6622214, 15 pages https://doi.org/10.1155/2021/6622214

S. Sterlacchini, S.Frigerio, P.Giacomelli and M. Brambilla – “Landslide risk analysis: a multi-disciplinary methodological approach”. Natural Hazards and Earth System Sciences7, 657-675, 2007.

Безуглова Экатерина Вячеславовна, “Oползневая опастность и риск смещений грунтов на склонах”. Диссетация на соискание ученой степени кандидата технических наук. Краснодар. 2005 г.

Буфеев Федор Константинович, “Моделирование оползней скольжения, приуроченных к склонам исторических природно технических систем, сложенных техногенными грунтами”. Диссертация на соискание ученой степени кандидата геолого-минералогических наук. Мoсква, 2016 г.

В.О.Михайлов, С.С.Черноморец: “MатеMатическое моделирование катастрофичеких селей, обвалов и оползней”. Мoсква, 2011 г.

Картанбаев Р.С. Проектирование горных дорог с учетом требований безопасности движения.-Фрунзе: Илим, 1986.-93 с

Z. Saidboboyev. Tarixiy geografiya. Toshkent “Noshir”: 2010 y., 205 bet.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yo‘l xo‘jaligi sohasini yanada takomillashtirish chora – tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ – 330 sonli qarori.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholini va hududlarni xavfli gidrometeorologik hodisalar hamda geologik jarayonlar bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ – 426 sonli qarori.

R.M. Xudaykulov, D.A. Maxmudova “Murakkab sharotilarda avtomobil yo‘llarini loyihalash”. O‘quv qo‘llanma. 2021 yil.

R.M. Xudaykulov, X.X. Xayitov “Yo‘l va shahar infratuzilmalari muhandisligi xalqaro jurnali” 2025-yil, №1-son 1-6 bet.

R.M. Xudaykulov “O‘zbekiston tabiiy iqlim sharoitlarida avtomobil yo‘llarini loyihalash”. O‘quv qo‘llanma. 2022 yil.

Картанбаев Р.С. Проектирование горных дорог с учетом требований безопасности движения. – Фрунзе: Илим, 1986. – 93 с.

A.X. Urakov “Oʻzbekiston respublikasi hududini yoʻlga oid tumanlashtirishning metodologik asoslari”. Texnika fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. Toshkent-2020 y.