logo
calendar8 Sentabr 2026
view25
Asosiy til:O'zbek

Yuk avtomobillarining aerodinamik xususiyatlarining yoqilg‘i sarfiga ta’sirini tahlil qilish

Fan yo'nalishi:Sun'iy intellektHisoblash nazariyasi va matematikaKompyuter grafikasi va kompyuter yordamida dizaynKompyuter tarmoqlari va kommunikatsiyalariKompyuter fanlari (turli xil)Axborot tizimlariSignalni qayta ishlashDasturiy ta'minot
Milliy fan yo'nalishi (OAK):05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.03 — Informatikaning nazariy asoslari05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.09 — Hujjatshunoslik. Arxivshunoslik. Kutubxonashunoslik05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari08.00.14 — Iqtisodiyotda axborot tizimlari va texnologiyalari08.00.16 — Raqamli iqtisodiyot va xalqaro raqamli integratsiya11.00.07 — Geoinformatika21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.01.07 — Matematik modellashtirish. Sonli usullar va dasturlar majmui10.00.11 — Til nazariyasi. Amaliy va kompyuter lingvistikasi13.00.06 — Elektron taʼlim nazariyasi va metodikasi (taʼlim sohalari va bosqichlari boʻyicha)21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari
pdf

8._Biloldinov_X.Z._-_YU....pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Ushbu tadqiqot O‘zbekiston sharoitida keng qo‘llaniladigan yuk avtomobillari uchun aerodinamik xususiyatlarni yaxshilash orqali yoqilg‘i tejash imkoniyatlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot davomida hisoblash aerodinamikasi (CFD) simulyatsiya usullari va haqiqiy yo‘l sinovlari yordamida turli aerodinamik modifikatsiyalarning samaradorligi baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, kabinaning old qismiga aerodinamik deflektor o‘rnatish havo qarshilik koeffitsiyentini 0.78 dan 0.65 gacha (16.7%) kamaytiradi va 80 km/soat tezlikda yoqilg‘i sarfini 8-12% ga pasaytiradi. Yon panellar va trailer orqa qismiga qo‘shimcha aerodinamik elementlar o‘rnatish yana 3-5% yoqilg‘i tejashni ta’minlaydi. To‘liq aerodinamik paket umumiy yoqilg‘i tejashni 13-16% gacha oshiradi. O‘zbekiston yuk transport parkining 50 foizi uchun aerodinamik modifikatsiyalarni keng miqyosda joriy etish yillik 150-200 million litr dizel yoqilg‘isini tejash va 186 milliard so‘m iqtisodiy samara olish imkonini beradi.

MUALLIFLAR

X.Biloldinov

ANDIJON DAVLAT TEXNIKA INSTITUTI

Teglar

# aerodinamika# yoqilg‘i sarfi# energiya tejash# CFD simulyatsiya# yuk avtomobillari# havo qarshilik koeffitsienti# aerodinamik deflektor# transport samaradorligi

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

Chowdhury, H., Moria, H., Ali, A., Khan, I., Alam, F., & Watkins, S. (2013). A study on aerodynamic drag of a semi-trailer truck. Procedia Engineering, 56, 201-205.

Cooper, K. R. (2004). Commercial vehicle aerodynamic drag reduction: Historical perspective as a guide. In The Aerodynamics of Heavy Vehicles: Trucks, Buses, and Trains (pp. 9-28). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-540-44419-0_2

Garry, K. P., & Cooper, K. R. (1986). Comparison of quasi-static and dynamic wind tunnel measurements on simplified tractor-trailer models. Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics, 22(2-3), 185-194. https://doi.org/10.1016/0167-6105(86)90085-X

Gilliéron, P., & Kourta, A. (2010). Aerodynamic drag reduction by vertical splitter plates. Experiments in Fluids, 48(1), 1-16. https://doi.org/10.1007/s00348-009-0705-7

Hucho, W. H., & Sovran, G. (1998). Aerodynamics of road vehicles. Annual Review of Fluid Mechanics, 25, 485-537. https://doi.org/10.1146/annurev.fl.25.010193.002413

Hyams, D. G., Sreenivas, K., Pankajakshan, R., Nichols, D. S., Briley, W. R., & Whitfield, D. L. (2011). Computational simulation of model and full scale Class 8 trucks with drag reduction devices. Computers & Fluids, 41(1), 27-40. https://doi.org/10.1016/j.compfluid.2010.09.015

Leuschen, J., & Cooper, K. R. (2006). Full-scale wind tunnel tests of production and prototype, second-generation aerodynamic drag-reducing devices for tractor-trailers. SAE Technical Paper 2006-01-3456. https://doi.org/10.4271/2006-01-3456

Lokhande, B., Sovani, S., & Khalighi, B. (2003). Transient simulation of the cooling airflow in a vehicle underhood compartment. SAE Technical Paper 2003-01-0272. https://doi.org/10.4271/2003-01-0272

Malviya, V., Mishra, R., & Fieldhouse, J. (2009). CFD investigation of a novel fuel-saving device for articulated tractor-trailer combinations. Engineering Applications of Computational Fluid Mechanics, 3(4), 587-607. https://doi.org/10.1080/19942060.2009.11015293

McCallen, R., Browand, F., & Ross, J. (Eds.). (2004). The Aerodynamics of Heavy Vehicles: Trucks, Buses, and Trains. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-540-44419-0

Ortega, J. M., & Salari, K. (2015). An experimental study of drag reduction devices for a trailer underbody and base. SAE Technical Paper 2015-01-2896.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-sonli "2022-2026-yillarda transport tizimini yanada rivojlantirish strategiyasi to‘g‘risida"gi Farmoni.

Patten, J., McAuliffe, B., Mayda, W., & Tanguay, B. (2012). Review of aerodynamic drag reduction devices for heavy trucks and buses. National Research Council Canada, CSTT-HVC-TR-205.

Roy, C. J., & Payne, J. L. (2007). Accurate predictions of heavy truck drag using CFD. SAE Technical Paper 2007-01-4308. https://doi.org/10.4271/2007-01-4308

Salari, K., & Ortega, J. M. (2014). Aerodynamic drag reduction of heavy vehicles: Recent advances and future perspectives. Journal of Fluids Engineering, 136(11), 110801. https://doi.org/10.1115/1.4027857

Shen, H., & Chen, Y. (2020). Numerical investigation on the aerodynamic characteristics of a tractor-trailer with different gap distances. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part D: Journal of Automobile Engineering, 234(8), 2047-2059. https://doi.org/10.1177/0954407019899424

Smith, J. W., & Modlin, C. T. (2012). Fuel saving effectiveness of various driver feedback approaches. SAE Technical Paper 2012-01-0490. https://doi.org/10.4271/2012-01-0490

Sovran, G. (1983). Tractive energy-based formulae for the impact of aerodynamics on fuel economy over the EPA driving schedules. SAE Technical Paper 830304. https://doi.org/10.4271/830304

Storms, B. L., Satran, D. R., Heineck, J. T., & Walker, S. M. (2006). A study of Reynolds number effects and drag-reduction concepts on a generic tractor-trailer. SAE Technical Paper 2006-01-3456. https://doi.org/10.4271/2006-01-3456

Tanguay, B., Cooper, K. R., & Mabey, D. G. (2006). Wind tunnel testing of production and prototype Canadian heavy trucks. SAE Technical Paper 2006-01-3542. https://doi.org/10.4271/2006-01-3542

Verfaillie, J., Van Raemdonck, G., & Claessens, E. (2021). Aerodynamic drag reduction of heavy-duty trucks: A computational study on the optimization of add-on devices. Applied Sciences, 11(19), 9013. https://doi.org/10.3390/app11199013

Wood, R. M., & Bauer, S. X. S. (2003). Simple and low-cost aerodynamic drag reduction devices for tractor-trailer trucks. SAE Technical Paper 2003-01-3377. https://doi.org/10.4271/2003-01-3377

Zhang, X., Toet, W., & Zerihan, J. (2006). Ground effect aerodynamics of race cars. Applied Mechanics Reviews, 59(1), 33-49.

Zhang, Y., & Chen, J. (2022). Recent progress in aerodynamic drag reduction of heavy vehicles: A review. Journal of Traffic and Transportation Engineering, 9(5), 755-777.

Zhuang, Y., & Zhou, S. (2014). Numerical investigation of a tractor-trailer model in crosswind. Engineering Applications of Computational Fluid Mechanics, 8(3), 309-322.