Balog‘at ilmining rivojlanish tarixi

Ushbu maqolada arab tilshunosligi doirasida balog‘at ilmining shakllanishi va tarixiy taraqqiyoti tizimli tarzda tahlil etilgan. Tadqiqotda johiliya davridan boshlab Qur’on tili va uslubining ta’siri ostida rivoj topgan balog‘at nazariyasining shakllanish bosqichlari yoritiladi. Johiz, Ibn Mu’tazz, Qudoma ibn Ja’far, Jurjoniy, Zamaxshariy va Sakkokiy kabi allomalarning ilmiy merosi asosida maoniy, bayon va badi’ ilmlarining ajralib chiqishi, ularning mazmun-mohiyati va o‘zaro aloqadorligi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada balog‘atning arab nutq madaniyatidagi o‘rni, uning ritorika va stilistika fanlariga nisbatan metodologik yaqinligi, hamda Qur’on oyatlaridagi badiiy uslublar orqali mazkur ilmning takomillashuv jarayoni asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari balog‘at ilmini nafaqat tarixiy-falsafiy nuqtayi nazardan, balki tilshunoslik va adabiyotshunoslik kesishmasida o‘rganish imkonini beradi.