logo
calendar29 Sentabr 2025
view6
Asosiy til:O'zbek

Ekstremal sovuq sharoitga mos maxsus kiyim ishlab chiqish usullarini takomillashtirish

Fan yo'nalishi:MuhandislikMuhandislik (turli xil)Umumiy muhandislikSanoat va ishlab chiqarish muhandisligiMaterialshunoslik ​
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

O_TJ.2025.03.21_156efd01.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Maqolada O‘zbekistondagi ekstremal sovuq hududida xizmat qilayotgan harbiy xizmatchilar uchun maxsus kiyimni ishlab chiqish masalalari yoritilgan. Bunda “Yashil iqtisodiyot” modeliga asosan mahalliy mahsulotlar assortimentini kengaytirish va nuqsonli materiallarni qayta ishlash imkoniyatlarini yaratish maqsadida zararlangan quyon terisi juni va poliefir aralashmasidan ishlab chiqilgan sherstipon noto‘qima materiali qishki maxsus kiyim paketi uchun tavsiya etilgan. Maxsus kiyimni issiqsaqlovchi hususiyatini yaxshilash maqsadida turli xil noto‘qima materiallar, masalan, sintepon, xollofayber, sherstipon (tuya juni aralashmali, qo‘y juni aralashmali), hamda taklif etilayotgan quyon juni aralashmali sherstipon noto‘qima materiallari og‘irligi, qalinligi va issiqsaqlovchi xususiyatlari tahlil qilingan. Quyon juni hamda poliefir aralashmasidan ishlab chiqilgan noto‘qima materialni issiqsaqlovchi xususiyati yuqori ekanligi aniqlangan. Qishki maxsus kiyimni konstruksiyasini ishlab chiqishda Muller & Sohn, SNIISHP, SEV, M.I.Smirnov, Aldrich tomonidan taklif etilgan metodikalar tahlil etildi. Koblyakova tomonidan taklif etilgan materiallar paketi uchun qo‘shimchalarni aniqlashning nazariy asoslariga tayanib, tavsiya etilayotgan materiallar paketiga mos maxsus kiyim konstruksiyasini parametrlari tavsiya etilgan. Olib borilgan amaliy natijalar statistik ishlov berish orqali ilmiy asoslangan.

MUALLIFLAR

X.Kamilova

TOSHKENT TO'QIMACHILIK VA YENGIL SANOAT INSTITUTI

Teglar

# maxsus kiyim# kiyim paketi# sintepon# poliefir# noto'qima material# quyon terisi juni# xollofayber# sherstipon# issiqsaqlovchi xususiyat

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

ROI:

Mavjud emas

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Mohamed Zemzem, Stéphane Hallé, Ludwig Vinches. Thermal Insulation of Protective Clothing Materials in Extreme Cold Conditions. Volume 14, Issue 1, March 2023, Pages 107

M. Ray, M. King, H. Carnahan. A review of cold exposure and manual performance: implications for safety, training and performance. Saf Sci, 115 (2019), pp. 1-11

N.A. Rathjen, S.D. Shahbodaghi, J.A. Brown. Ergonomics of the thermal environment — medical supervision of individuals exposed to extreme hot or cold environments. Am Fam Physician, 100 (11) (2019), pp. 680-686 ISO12894

X.Kamilova, N.Xamrayeva, X.YUnusxodjayeva, N.Mirtalipova. Kostyumni konstruksiyalash. Toshkent. 2025 y. 67. b.

X.Kamilova, N.Xamrayeva, X.YUnusxodjayeva, N.Mirtalipova. Kostyumni konstruksiyalash. Toshkent. 2025 y. 68.b

B.T. Petrova. Leksii po algebra I geometrii, Chast 1. Moskva (1999)

J.T. Williams. Textiles for cold weather apparel (1st ed.), Elsevier Science (2009), p. 432

A. Havelka, V. Glombikova, Z. Kus, M. Chotebor. Textiles – physiological effects – measurement of thermal and water vapour resistance under steady-state conditions (sweating guarded hot plate test) (2014), p. 22 ISO11920

Holmér, H. Nilsson, G. Havenith, K. Parsons. Clothing convective heat exchange—proposal for improved prediction in standards and models. Ann Occup Hyg, 43 (5) (1999), pp. 329-337

Bhatia D, Jaswal P, Sinha SK. A Review of Emerging Technologies and Future Fabrics for Extreme Cold. Textile & Leather Review. 2024; 7:265-291

M. S. Parmar, Nidhi Sisodia. Development of extreme cold climate clothing from cellulose based high Clo-value and low density natural fibre. October 2024 Conference: 62nd Joint 11. Technological Conference (October 24-25, 2024)

Mohamed Zemzem, Stéphane Hallé, Ludwig Vinches. Thermal Insulation of Protective Clothing Materials in Extreme Cold Conditions. PMCID: PMC10024235 PMID: 36941933 October 24-25, 2024

Singh GK, Chatterjee M, Grewal RS, Verma R. Incidence and care of environmental dermatoses in the high-altitude region of Ladakh, India. Indian Journal of Dermatology. 2013; 58(2):107. https://doi.org/10.4103/0019-5154.108038

I. Holmér, H. Nilsson, G. Havenith, K. Parsons. Clothing convective heat exchange—proposal for improved prediction in standards and models. Ann Occup Hyg, 43 (5) (1999), pp. 329-337

L. Bouskill, G. Havenith, K. Kuklane, K. Parsons, W. Withey. Relationship between clothing ventilation and thermal insulation. AIHA J, 63 (3) (2002), pp. 262-268

Zhang H, Zhai Q, Guan X, Zhen Q, Qian X. Tri‐Layered Bicomponent Microfilament Composite Fabric for Highly Efficient Cold Protection. Small. 2023; 19(44):2303820.

R. Drochytka, M. Dvorakova, J. Hodna. Performance evaluation and research of alternative thermal insulation based on waste polyester fibers. Procedia Eng, 195 (2017), pp. 236-243

V. Glombikova, P. Komarkova, E. Hercikova, A. Havelka. How high-loft textile thermal insulation properties depend on compressibility. Autex Res J, 20 (3) (2020), pp. 338-343

C. Watson, O. Troynikov, H. Lingard. Design considerations for low-level risk personal protective clothing: a review. Ind Health, 57 (3) (2019), pp. 306-325