logo
calendar29 Sentabr 2025
view5
Asosiy til:O'zbek

To‘qimachilik materiallariga tabiiy antibakterial moddalar bilan ishlov berish jarayonida uning koloristik ko‘rsatkichlarini o‘zgarishi

Fan yo'nalishi:KimyoKimyo (turli xil)MuhandislikMuhandislik (turli xil)Atrof-muhit fanlariAtrof-muhit muhandisligiAtrof-muhit fanlari (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.06 — Polimerlar fizikasi03.00.10 — Ekologiya01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi02.00.01 — Noorganik kimyo02.00.02 — Analitik kimyo02.00.03 — Organik kimyo02.00.04 — Fizik kimyo02.00.06 — Yuqori molekulyar birikmalar02.00.07 — Kompozitsion, lok-boʻyoq va rezina materiallari kimyosi va texnologiyasi02.00.08 — Neft va gaz kimyosi va texnologiyasi02.00.09 — Tovarlar kimyosi02.00.10 — Bioorganik kimyo02.00.11 — Kolloid va membrana kimyosi02.00.12 — Nanokimyo, nanofizika va nanotexnologiya02.00.13 — Noorganik moddalar va ular asosidagi materiallar texnologiyasi02.00.14 — Organik moddalar va ular asosidagi materiallar texnologiyasi02.00.15 — Silikat va qiyin eriydigan nometall materiallar texnologiyasi02.00.16 — Kimyo texnologiyasi va oziq-ovqat ishlab chiqarish jarayonlari va apparatlari04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)03.00.13 — Tuproqshunoslik04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.08 — Mineralogiya. Kristallografiya04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari06.03.01 — Oʻrmon ekinlari. Selektsiya, urugʻchilik va shaharlarni koʻkalamzorlashtirish. Oʻrmonlar agromelioratsiyasi va himoya oʻrmonlarini barpo etish05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi06.01.02 — Melioratsiya va sugʻorma dehqonchilik06.01.03 — Agrotuproqshunoslik va agrofizika06.01.04 — Agrokimyo06.01.10 — Er tuzish, kadastr va er monitoringi06.03.02 — Oʻrmon tuzish va oʻrmon taksatsiyasi. Oʻrmonshunoslik va oʻrmonchilik. Oʻrmon yongʻinlari va ularga qarshi kurashish06.03.03 — Dorivor oʻsimliklar introduktsiyasi, yetishtirish texnologiyasi va agrofarmoekologiyasi11.00.01 — Tabiiy geografiya11.00.03 — Quruqlik gidrologiyasi. Suv resurslari. Gidrokimyo11.00.04 — Meteorologiya. Iqlimshunoslik. Agrometeorologiya11.00.05 — Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya15.00.02 — Farmatsevtik kimyo va farmakognoziya16.00.04 — Veterinariya farmakologiyasi va toksikologiyasi. Veterinariya sanitariyasi, ekologiyasi, zoogigienasi va veterinar-sanitariya ekspertizasi18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika02.00.05 — Tsellyuloza va tsellyuloza-qogʻoz ishlab chiqarish kimyosi va texnologiyasi02.00.17 — Qishloq xoʻjalik va oziq-ovqat mahsulotlariga ishlov berish, saqlash hamda qayta ishlash texnologiyalari va biotexnologiyalari05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

O_TJ.2025.03.23_6e136f69.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Mazkur maqolada paxta tolali matoga tabiiy antibakterial moddalar ishlov berish jarayonida uning koloristik ko‘rsatkichlarini o‘zgarishini tahlil qilish bo‘yicha natijalar muhokama qilingan. An’anaviy kimyoviy apretlar o‘rniga ekologik toza, biologik parchalanadigan tabiiy antibakterial moddalar – Hibiscus sabdariffa, Crocus sativus, Juniperus spp., Ziziphora va Brassica oleracea var. capitata f. rubra kabi mahalliy o‘simliklardan olingan ekstraktlar qo‘llanildi. Polivalent metall tuz Fe2(SO4)3 mordant sifatida ishlatildi. Natijada rang intensivligi sezilarli oshgani aniqlandi.

MUALLIFLAR

I.Nabiyeva

TOSHKENT TO'QIMACHILIK VA YENGIL SANOAT INSTITUTI

Teglar

# ekologik toza# rang intensivligi# paxta tolali mato# tabiiy antibakterial moddalar# koloristik ko‘rsatkichlar# CIELAB# polivalent metall tuzlar

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

ROI:

Mavjud emas

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

European Parliament, The impact of textile production and waste on the environment, 2023 (accessed July 16, 2023). https://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/

Alexandre M.S. Jorge, Helena F. Ribeiro, Jorge F.B. Pereira.Natural and eco-friendly cotton dyeing process using eutectic solvents and curcumin. Journal of Environmental Chemical Engineering. Volume 13, Issue 2, April 2025, 115553. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2213343725002489

I.A.Nabiyeva, E.S.Sashina, K.M.Rasulova, S.Sh.Azamjonova, M.N.Negmatova. Izucheniye vozmojnostey krasheniya naturalnogo shelka solyami mnogovalentnix metallov. Innovatsionniye napravleniya razvitiya nauki o polimernix voloknistix i kompozitsionnix materialax. III Mejdunarodnoy nauchnoy konferensii. Sankt-Peterburg. 21-23.11.2022.

I.A.Nabiyeva, S.Sh.Azamjonova. Study of the possibilities of dyeing natural silk fabric with polyvalent metal salts. Proceedings of the international forum «Scientific cooperation in the eurasian space: digitalization and modernization of industry using artificial intelligence», dedicated to the 35th anniversary of the Technological University of Tajikistan, (April 10, 2025).

Somayeh Baseri. Ecological dyeing of cotton fabric with Matricaria recutita L. in the presence of human hair keratins as an alternative copartner to metallic mordants. Sustainable Materials and Technologies. Volume 32, July 2022, e00405.

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2214993722000197

Z. Jiang, G. Zheng, Y. Cui, W. Wang, X. Shang, Y. Wei, M. Zhou, P. Wang, Y. Yu, Q. Wang. Natural deep eutectic solvent: a novel and green mordant for the natural dye. Chem. Eng. J. 481 (2024) 148319, https://doi.org/10.1016/j. cej.2023.148319.

Meng Li, Jing Chai, Yuhe Liu, Genyang Cao and other. Coloration of cotton fibers with natural plant dyes using an overlay dyeing method. Industrial Crops and Products. Volume 212, June 2024, 118284. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926669024002619

Benjamin Tawiah, Charles Frimpong, Benjamin K. Asinyo, William Badoe. Roselle calyces (Hibiscus subdariffa) anthocyanins extracted by aqueous macroporous resin adsorption method for dyeing of wool fabrics. International Journal of Science and Technology. Volume 6 No.1, January 2016. https://www.researchgate.net/publication/301296512_Roselle_calyces_Hibiscus_subdariffa.

Fatemeh Anaeigoudari, Akbar Anaeigoudari, Aliasghar Kheirkhah‐Vakilabad. A review of therapeutic impacts of saffron (Crocus sativus L.) and its constituents. Physiological Reports. 2023 Aug 3;11(15):e15785.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10400758/?utm_source .

Halil Özdemir. Dyeing Properties of Natural Dyes Extracted from the Junipers Leaves (J. excelsa Bieb. and J. oxycedrus L.). Journal of Natural Fibers. September 2016. 14(1):1-9. DOI:10.1080/15440478.2016.1184602.

Karel Smejkal, Milan Malaník, Karlygash Zhaparkulova, Zuriyadda Sakipova, Liliya Ibragimova, Galya Ibadullaeva, Milan Žemlicka. Kazakh Ziziphora Species as Sources of Bioactive Substances. Molecules. 2016 Jun 25. 21(7):826. doi: 10.3390/molecules21070826

DOI: 10.1080/14786419.2017.1342080

Compyuter color matching system operation and maintenance manual. Korea industrial technology ODA. 2012. P.79.

CIE International Commission on Illumination, Recommendations on Uniform Color Spaces,Color-Difference Equations, Psychometric Color Terms, Supplement No.2 to CIE Publication No. 15, Colorimetry, 1971 and 1978.

https://www.hunterlab.com/blog/what-is-cielab-color-space/