logo
calendar3 Aprel 2026
view4
Asosiy til:Rus

Sovuq iqlim sharoitida maxsus kiyimlarning konstruktiv xususiyatlari va fasonlarining issiqlik izolyatsion xususiyatlariga ta'siri

Fan yo'nalishi:MuhandislikMuhandislik (turli xil)
Milliy fan yo'nalishi (OAK):01.02.02 — Mashinalar, asboblar va uskunalar dinamikasi va mustahkamligi01.02.03 — Gruntlar va togʻ jinslari mexanikasi01.02.04 — Deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi01.02.05 — Suyuqlik va gaz mexanikasi01.04.01 — Eksperimental fizikaning asboblari va usullari01.04.04 — Fizik elektronika01.04.10 — Yarimoʻtkazgichlar fizikasi04.00.10 — Geotexnologiya (ochiq, er osti va qurilish)04.00.04 — Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi04.00.09 — Marksheyderiya04.00.11 — Quduqlarni burgʻulash va oʻzlashtirish texnologiyasi04.00.12 — Neft va gaz quvurlari, baza va omborlarini qurish hamda ishlatish04.00.13 — Neft va gaz konlarini oʻzlashtirish hamda ishlatish04.00.14 — Foydali qazilmalarni boyitish04.00.15 — Geologik razvedka ishlari texnologiyasi va texnikasi04.00.16 — Konchilik mashinalari04.00.17 — Konchilikda fizik jarayonlar05.01.01 — Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari05.01.02 — Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash05.01.04 — Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy taʼminoti05.01.05 — Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi05.05.04 — Sanoat issiqlik energetikasi05.02.03 — Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari05.01.08 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqarish05.01.10 — Axborot olish tizimlari va jarayonlari05.01.11 — Raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt05.02.02 — Mexanizmlar va mashinalar nazariyasi. Mashinashunoslik va mashina detallari05.02.04 — Standartlashtirish va mahsulotlar sifatini boshqarish05.02.05 — Mexanik va fizik-texnik ishlov berish texnologiyalari va jarayonlari. Stanoklar va asbob-uskunalar05.02.07 — Mashinasozlik mashinalari, apparatlari, agregatlari va qurilmalari05.02.06 — Konstruktsion materiallarga ishlov berish texnologiyalari va uskunalari05.02.08 — Er usti majmualari va uchish apparatlari05.04.01 — Telekommunikatsiya va kompyuter tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash05.03.02 — Metrologiya va metrologiya taʼminoti05.03.01 — Asboblar. Oʻlchash va nazorat qilish usullari (tarmoqlar boʻyicha)05.05.02 — Elektrotexnika. Elektr energiya stantsiyalari, tizimlari. Elektrotexnik majmualar va qurilmalar05.04.02 — Radiotexnika, radionavigatsiya, radiolokatsiya va televidenie tizimlari va qurilmalari. Mobil, tolaoptik aloqa tizimlari05.05.01 — Energetika tizimlari va majmualari05.05.03 — Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi05.08.03 — Temir yoʻl transportini ishlatish05.05.08 — Elektronika05.05.09 — Yadro energetikasi qurilmalari va texnologiyalari05.05.10 — Atom reaktorsozligi, atom sanoati mashinalari, agregatlari va materiallari texnologiyasi05.06.01 — Toʻqimachilik va engil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi05.06.02 — Toʻqimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish05.06.03 — Teri, moʻyna, poyabzal va teri-galantereya buyumlari texnologiyasi05.06.04 — Tikuvchilik buyumlari texnologiyasi va kostyum dizayni05.07.02 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya texnikalarini ishlatish, tiklash va tamirlash05.08.01 — Mamlakat, uning mintaqa, shahar va sanoat markazlarining transport tizimlari. Transport logistikasi05.08.02 — Temir yoʻllar va yoʻl xoʻjaligi05.08.04 — Navigatsiya va havo yoʻllari harakatini boshqarish05.08.05 — Temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi, poezdlarni tortish va elektrlashtirish05.09.01 — Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar05.08.06 — Gʻildirakli va gusenitsali mashinalar va ularni ishlatish05.09.02 — Asoslar, poydevor va er osti inshootlari. Koʻprik va transport tonnellari. Yoʻllar, metropolitenlar05.09.03 — Issiqlik taʼminoti. Ventilyatsiya, konditsionerlash. Gaz taʼminoti va yoritish05.09.04 — Suv taʼminoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari05.09.05 — Qurilish materiallari va buyumlari05.10.01 — Mehnatni muhofaza qilish va inson faoliyati xavfsizligi05.10.02 — Favqulodda holatlarda xavfsizlik. Yongʻin, sanoat, yadro va radiatsiya xavfsizligi11.00.06 — Geodeziya. Kartografiya18.00.01 — Arxitektura nazariyasi va tarixi. Arxitektura yodgorliklarini tamirlash va tiklash18.00.02 — Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi21.01.08 — Qurolli Kuchlar front orti (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.01.09 — Boshqaruv va aloqaning harbiy tizimlari21.02.09 — Qoʻshinlar jangovar harakatlarining gidrometeorologik va topogeodezik taʼminoti21.02.05 — Operatsion (taktik) yoʻnalish, qoʻshinlar pozitsiyalari va joylashish hududlarining muhandislik uskunalari, fortifikatsiya, maskirovka21.02.12 — Harbiy kibernetika, tizimli tahlil, operatsiyalar tadqiqoti, jangovar harakatlar va harbiy tizimlarni modellashtirish (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.25 — Harbiy elektronika, harbiy majmualar apparatlari21.02.24 — Fuqarolar himoyasi. Favqulodda holatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish vositalari va usullari01.04.08 — Atom yadrosi va elementar zarrachalar fizikasi. Tezlashtiruvchi texnika05.05.06 — Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari04.00.02 — Qattiq foydali qazilma konlarining geologiyasi, ularni qidirish va razvedka qilish. Metallogeniya va geokimyo05.01.06 — Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari05.02.01 — Mashinasozlikda materialshunoslik. Quymachilik. Metallarga termik va bosim ostida ishlov berish. Qora, rangli va noyob metallar metallurgiyasi. Kamyob, nodir va radioaktiv elementlar texnologiyasi05.05.05 — Issiqlik texnikasining nazariy asoslari05.05.07 — Qishloq xoʻjaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar05.07.01 — Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya mashinalari. Qishloq xoʻjaligi va melioratsiya ishlarini mexanizatsiyalash05.09.06 — Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi05.09.07 — Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi05.09.08 — Qurilish texnologiyasi va qurilish jarayonlarini tashkil qilish21.02.13 — Harbiy ishda informatika va kompyuter texnologiyalari21.02.14 — Qurol-aslaha va harbiy texnika, harbiy majmua va tizimlar (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)21.02.17 — Qurol-aslaha va harbiy texnikani ishlatish va qayta tiklash, texnik taʼminot (jumladan Qurolli Kuchlar turlari, Qurolli Kuchlar front orti, qoʻshin turlari va maxsus qismlar boʻyicha)
pdf

O_TJ.2026.01.20_7bb437f1.pdf

PDF

MAQOLA ANNOTATSIYASI

quote
Sovuq iqlim sharoitida maxsus kiyimlarning samarali issiqlik izolyatsiyasini ta’minlash individual himoya vositalarini loyihalashdagi asosiy vazifalardan biri hisoblanadi. Atrof-muhitning past haroratlari ta’sirida organizmning issiqlik yo‘qotishlari ortishi insonning issiqlik qulayligini saqlash hamda uning kasbiy faoliyati xavfsizligini ta’minlaydigan konstruktiv yechimlarni ishlab chiqishni talab etadi. Mazkur ishda maxsus kiyimlarning konstruktiv xususiyatlari va fason yechimlarining ularning issiqlik izolyatsion xususiyatlari hamda ergonomik ko‘rsatkichlariga ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqotning maqsadi maxsus kiyimlarning konstruktiv parametrlari va fason yechimlarining sovuq iqlim sharoitida foydalanish jarayonida issiqlik izolyatsion qatlamning shakllanishiga ta’sirini tahlil qilishdan iborat bo‘ldi. Tadqiqot obyekti sifatida Qozog‘iston Respublikasining Aqtobe shahri temir yo‘l va qurilish xizmat ko‘rsatuvchi xodimlari uchun mo‘ljallangan maxsus kiyimlar ko‘rib chiqildi. Ishda ilmiy va me’yoriy manbalarni tahlil qilish, maxsus kiyim konstruksiyalarini qiyosiy tahlil qilish hamda loyihaviy modellashtirish usullari qo‘llanildi. Kiyim modellarini ishlab chiqish va vizualizatsiya qilishda zamonaviy raqamli texnologiyalar hamda sun’iy intellekt imkoniyatlari, jumladan, Clo3D dasturiy ta’minoti qo‘llanilib, bu mahsulotlarni virtual modellashtirish, ularning gavdaga mos tushish Textile Journal of Uzbekistan №1/2026 130 xususiyatlarini baholash va loyihalash bosqichida issiqlik yo‘qotilishi mumkin bo‘lgan zonalarni aniqlash imkonini berdi.

MUALLIFLAR

X.Камилова

TOSHKENT TO'QIMACHILIK VA YENGIL SANOAT INSTITUTI

Teglar

# maxsus kiyim# 3D modellashtirish# issiqlik izolyatsiyasi# ergonomika# kiyim konstruksiyasi# kiyim fasoni# issiqlik yo'qotilishi# sovuq iqlim

O'XSHASH MAQOLALAR

SHU JURNALDAGI BOSHQA MAQOLALAR

Maqolani baholang

0
0 ta baho
5
4
3
2
1

Maqola idintifikatorlari

ROI:

Mavjud emas

DOI:

Mavjud emas

Foydalanilgan adabiyotlar

Ivashhenko, I.N., Bajbuz, V.N. Informacionnye tehnologii v proektirovanii teplozashhitnoj odezhdy dlja arkticheskih uslovij neftedobchi. Baza. 2011. 5 s.

Koblyakova, E. B., Savostitskii, A. V., Ermilova, D. Yu. Konstruirovanie odezhdy s uchetom ergonomicheskikh trebovanii. Moscow: Legprombytizdat, 2007, 320 s.

Gusev, B. V., Butovskii, I. V. Spetsial'naya odezhda dlya zashchity ot ponizhennykh temperatur. Moscow: Legkaya promyshlennost', 2005, 256 p.

Zemzem, M, Hall, S, Vinches, L. Thermal Insulation of Protective Clothing Materials in Extreme Cold Conditions. Saf Health Work. 2023, 14(1), 107-117. doi: 10.1016/j.shaw.2022.11.004.

Rakhmetova, G. E., Baizhanova, Zh. B., Tuyakbayeva, A. Sh. Special clothing in the construction industry of Kazakhstan: Requirements, innovations and impact on occupational safety.

GOST R 12.4.303–2016. Sistema standartov bezopasnosti truda. Odezhda spetsial'naya zashchitnaya. Moscow: Standartinform, 2017.

Kozlova, N. S., Ivanova, L. P. Ergonomika odezhdy i teplovoi komfort cheloveka. Shveinaya promyshlennost', no. 4, 2016, pp. 18–22.

Surzhikova, O. A. Vliyanie konstruktivnykh parametrov odezhdy na teploobmen cheloveka s okruzhayushchei sredoi. Tekhnologiya tekstil'noi promyshlennosti, no. 3, 2018, pp. 95–101.

Yunuskhodjaeva, N. D., Yunuskhodjaeva, Kh. M., Mirtalipova, N. Kh. Development of design methods for thermally insulated clothing based on constructive solutions.

Rossi, R. M. Interaction of protection and thermal comfort.Textile Progress, vol. 35, no. 1, 2003, pp. 1–57.https://doi.org/10.1080/00405160308688956

Zhilisbayeva, R., Moldagazhiyeva, Z., Talaspayeva, A., et al. Improving the performance of thermal protective clothing: A Kazakhstani perspective.

Faizullina, E. E. 3D-konstruirovanie odezhdy v professional'noi podgotovke dizainerov. In: Materialy Respublikanskoi nauchno-prakticheskoi konferentsii. Uralsk, 2017. Available at: https://rmebrk.kz/book/10719

Muller, K. Tsifrovye instrumenty v proektirovanii spetsodezhdy: primenenie tekhnologii CLO3D i 3D-skanirovaniya. Obzor tekstil'nykh tekhnologii, vol. 8, no. 2, 2020.

Rakhmetova, A. S. Vizual'no-ergonomicheskii analiz spetsodezhdy zheleznodorozhnikov v Kazakhstane. Aktobe: A. R. U. im. K. Zhubanova Publ., 2023, 118 p.